nieuws

‘Het onderwijs is volop in beweging’

bouwbreed

‘Het onderwijs is volop in beweging’

Schoolbesturen en gemeenten zetten stevige stappen om het onderwijs in een nieuwe jas te steken. Kan dat binnenklimaat eindelijk niet een stuk beter? Wie laat de rappe energiemeter langzamer lopen?

Vanaf de jaarwisseling is het basisonderwijs behalve voor de binnenkant van het gebouw ook verantwoordelijk voor de buitenzijde. Die wisseling van de wacht heeft bij het voortgezet onderwijs al plaatsgevonden. Wie onderhoud wil doen moet steeds vaker bij de schoolbesturen aankloppen en niet meer bij de gemeenten.

“Het onderwijs is volop in beweging”, zegt Eke Schins, adviseur maatschappelijk vastgoed van ingenieursbureau Grontmij. “Behalve dat de scholen verantwoordelijk worden voor de buitenkant van hun gebouwen, bestaat ook een hoop discussie over de duurzaamheid. Veel schoolgebouwen hebben een laag energielabel en een slecht binnenklimaat. Hoe ga je om met duurzaamheid, geld besparen en gelijktijdig het onderwijs verbeteren? Een ander vraagstuk betreft de krimp van de bevolking. Die is in het basisonderwijs al heel zichtbaar.”

Brede aanpak

Schins, een Zaanse politicologe van huis uit, bepleit bij het zoeken naar antwoorden op de nieuwe uitdagingen, te kiezen voor een brede aanpak. Grontmij treedt op als raadgever van zowel scholen als gemeenten en daarbij kan de portemonnee dikwijls gesloten blijven. De uitgekiende besparingen leveren doorgaans genoeg op om het advieswerk te betalen – vaak blijft ook nog wat over.

“Vroeger deden we vooral nieuwbouw. Tegenwoordig staat duurzaamheid, beheer en onderhoud op de voorgrond. Als je het energiegebruik optimaliseert, pak je gelijk het binnenklimaat aan. Met het geld dat vrijkomt, kun je extra maatregelen treffen. Denk ook aan de vorming van Esco’s, de Energy Service Company’s, waarbij eigenaren de energievoorziening en het beheer uitbesteden aan een contractpartner.”

Energiemanagement

Komen tot een goed energiemanagement is volgens Schins de gemakkelijkste opgave. Vaak zijn de verwarmingsinstallaties verkeerd afgesteld. De kachel brandt dan ’s avonds, in de weekenden en tijdens de vakanties gewoon door. Geef de school een slimme meter en je bespaart zo gemiddeld 30 procent op de energiekosten, zegt de specialist in maatschappelijk vastgoed.

“Ook het beheer en onderhoud kan efficiënter. Wij maken analyses en maken op basis daarvan meerjarenplannen. Heb je al die gebouwen eigenlijk wel nodig? Neem geen ad hoc-beslissingen maar kijk naar het gehele plaatje. Zonnecellen op het dak? Moet je wel zeker weten of dat dak binnenkort niet aan vervanging toe is. Betere beglazing kan meer opleveren.”

Dat schoolbesturen niet het uiterste uit de hen toegekende euro’s halen is volgens Schins niet verwonderlijk. De focus ligt immers niet op het beheer van gebouwen maar op het geven van goed onderwijs. Toch snijdt het verkrijgen van een integraal zicht volgens haar hout. Waarbij nog eens komt dat de geldkraan komende jaren verder zal worden dichtgedraaid. Immers: minder kinderen betekenen ook geringere inkomsten. Volgens de VNG-norm krijgen de scholen een vaste voet van 200 m2 en per leerling nog 5,03 m2. De rijksvergoeding steekt iets anders in elkaar.

Op sommige plaatsen ontstaan om de (toekomstige) problemen het hoofd te bieden nieuwe multifunctionele accommodaties. De verschillende gebruikers kunnen dan samen vanaf het begin het beheer en de exploitatie efficiënt oppakken. Tal van cocktails zijn mogelijk. Is het onderwijs slechts te gast of neemt het schoolbestuur de rol van gastheer op zich, met alle lasten en baten van dien.

Blokkendoosmethodiek

Een mooi voorbeeld vindt Schins het multifunctionele centrum Pittelo in Assen, gerealiseerd door aannemer Nimberg in opdracht van gemeente Assen, waarvan Grontmij de nieuwbouw begeleidde. Een op en top duurzaam complex waarin twee basisscholen, een wijkcentrum en peuterspeelzaal elkaar ontmoeten. Ook vinden een bibliotheek en sportvoorzieningen onderdak en werft het centrum voor het houden van recepties en personeelsfeesten. Met een blokkendoosmethodiek werd 7 procent bespaard op de volgens de normen noodzakelijke vierkante meters bruto vloeroppervlak. Hierdoor is meer geld beschikbaar voor beheer en exploitatie.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels