nieuws

Tweede leven voor wolkenkrabbers met speciale steiger

bouwbreed

Vallende gevelpanelen waren het signaal om het hoogste kantoorgebouw van Canada van een compleet nieuwe gevel te voorzien. Een speciale klimsteiger was noodzakelijk om de precaire operatie tot een goed einde te brengen.

Het financiële hart van Toronto, de grootste stad van Canada, kreeg in de jaren zestig en zeventig zijn huidige gezicht. De gelauwerde Duitse architect Mies van der Rohe ontwierp in de jaren zestig een complex met onder meer een toren van 223 meter hoog, voor de TD Bank. Concurrent BMO kon niet achterblijven en liet er pal tegenover een bijna 300 meter hoge kolos neerzetten, bekleed met wit marmer. In die wedren vond veel meer hoogbouw plaats in Toronto. Veertig jaar na dato zijn veel van die gebouwen toe aan een grootschalige renovatie.

Voor het First Canadian-gebouw van BMO, nog altijd het hoogste kantoor van Canada, kwam het niet mis te verstane signaal toen bij een storm in 2007 een natuurstenen gevelpaneel van de zestigste verdieping naar beneden kwam. Het was volgens Kevin Stelzer van B+H Architecten een wonder dat er geen doden of gewonden vielen. De gevel werd direct van boven tot onder gezekerd met sterk tape. Daarna begon de zoektocht naar de oorzaak en een structurele oplossing.

Onderzoek wees uit dat de witte natuursteen poreus was, waardoor water doordrong wat met de strenge winters en hete zomers voor enorme spanningen in het materiaal zorgde. Er zat volgens Stelzer niets anders op dan alle panelen compleet te vervangen. Daarvoor ontwierp B+H Architecten met ingenieursbureaus een steiger, die drie verdiepingen omspande en langzaam van boven naar beneden zakte. Op het onderste niveau werd het marmer verwijderd, daarboven werd isolatie aangebracht en nieuwe ankerpunten en op het hoogste werkniveau werden grote, verdiepingshoge glaspanelen aangebracht. Een paneel van driedubbel gelamineerd glas neemt daarbij de plaats in van acht marmerpanelen. Na een half jaar inlopen was een strakke logistiek bereikt waarbij de steiger gemiddeld elke week een verdieping kon zakken. In combinatie met het plaatsen van hoogrendementsketels en het installeren van warmteterugwinning werd het energieverbruik van het gebouw gehalveerd en sleepte het uiteindelijk het Leed Gold-certificaat in de wacht voor renovatieprojecten.

Vlucht

Leed-certificering heeft de laatste jaren een grote vlucht genomen in Canada en B+H was daar volgens Stelzer één van de trekkers van. Een van de partners van het wereldwijd opererende architectenbureau was tot voor kort voorzitter van de Canadian Green Building Council.

“Na de succesvolle retrofit kon de TD Bank aan de overkant van de straat niet achterblijven”, vertelt Stelzer tijdens een wandeling door het financial district. ‘‘Temeer omdat er nog steeds nieuwbouw plaatsvond en banken uitweken naar moderne nieuwe gebouwen met veel betere milieuprestaties.’’ De zwarte schepping van Mies van der Rohe wordt op dit moment aangepakt en stelt de bouwers voor heel andere problemen. Onder andere omdat hij onder monumentenzorg viel en elk onderdeel dat de aanblik kan veranderen goedkeuring behoeft. Niet alle koudebruggen hebben we kunnen wegnemen, toont Stelzer, wijzend op de bijzondere staalconstructie van de torens waaraan de vliesgevel is opgehangen. Vervangen van de enkelglas gevelpanelen door dubbele beglazing gebeurt vanaf betrekkelijk lichte steigers die hangend aan staalkabels naar de verdieping of afdeling getakeld wordt, waar vervangen op dat moment het minste hinder geeft. In een nachtdienst werkt een ploeg vanaf de steiger en van binnenuit, waarna de volgende dag de bankmedewerkers weer verder kunnen. Door de dubbele beglazing en efficiëntere inductieunits in de plafonds te verwerken worden de energieverliezen beperkt. Met een verbruik 220 kWh/m presteert het beter dan veel nieuwbouw in het financial district. Ook het gebouw van de TD-Bank stevent af op een Leed gold score. Stelzer: We laten hier zien dat het kan, hoogbouw een tweede leven geven. Terwijl het werk in de gebouwen gewoon doorgaat. Toronto is niet de enige stad die worstelt met veertig jaar hoge gebouwen. Het probleem speelt wereldwijd en gaat steeds meer metropolen treffen.”

projectgegevens

tekst

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels