nieuws

Windmolenparken in zee: een storm van protest

bouwbreed

De plannen liggen op de tekentafel, dus nu is het moment om lawaai te maken. Boeren, burgers en buitenlui laten van zich horen in de discussie over windmolens voor de kust. In Zandvoort vinden zij een gewillig oor van enkele Kamerleden.

“Ik kon niet slapen vannacht”, vertrouwt de beroepsvisser de Kamerleden toe. “Ik lag te piekeren over wat ik hier zou zeggen.” De visser maakt zich zorgen over zijn toekomst, de toekomst van zijn zoon. Kan die hem nog opvolgen straks in het familiebedrijf? “De kustvisserij gaat eraan.” De Kamerleden op het podium knikken en luisteren braaf, dit hadden ze wel ongeveer verwacht toen ze de uitnodiging accepteerden van de kustgemeenten Zandvoor en Noordwijk om te praten over windmolens voor de kust.

Afgelopen week lekte via De Telegraaf een haalbaarheidsstudie uit naar zogenoemde near shore -windenergie: windparken op enkele kilometers van de kust bij vijf gebieden: bij Zeeland, de Maasvlakte, de kust van voor Zuid-Holland, de kust van Noord-Holland en Ameland. Op basis van deze eerste quickscanbesluiten ministers Kamp (economische zaken ) en Schultz (infrastructuur) of en voor welke gebieden ze een structuurvisie laten opstellen. De haalbaarheidsstudie sturen zij officieel pas volgende maand naar de Tweede Kamer.

Op een winderige vrijdagmiddag staan de kamerleden Liesbeth van Tongeren (GroenLinks), Pieter Litjens (VVD), Aukje de Vries (VVD), Agnes Mulder (CDA) en Jan Vos (PvdA) met de kantoorschoenen in het zand, in pak aan het strand. Blauwe lucht, straffe wind. Ze luisteren geduldig naar de Zandvoortse burgemeester die een beeld tracht te schetsen van een uitzicht dat straks verpest is door een windindustriepark dat reikt tot aan de horizon. Voor de delegatie van de Tweede Kamer is het een vast onderdeel in het takenpakket: zorgen dat ongeruste burgers zich gehoord voelen.

Uitstappen

De strandbus die de delegatie over het strand van de ene gemeente naar de andere vervoert, loopt een paar keer vast in het rulle zand. Tot twee keer toe moet iedereen uitstappen. Het lokt onvermijdelijke grappen uit over vastgelopen onderhandelingen en zand in de motor. De volksvertegenwoordigers grijpen het moment aan om voor het oog van de camera te helpen duwen dan wel uit te graven.

Veel nieuws horen de Kamerleden niet vandaag. “Dat zou ook niet best zijn”, reageert Kamerlid Pieter Litjens. “Dan doe je je werk als Kamerlid niet goed.” Vandaag kunnen burgers hun zorgen uiten bij de volksvertegenwoordigers. Liesbeth van Tongeren constateert tevreden dat in ieder geval de weerstand tegen de windparken ver op zee verdwenen is. Protesteren tegen die parken heeft dan ook niet veel zin meer. De aanleg van het windpark Luchterduinen, 22 kilometer voor de kust van Noordwijk begint volgende maand. Van Tongeren is fervent voorstander van de windmolens. “ We lopen achter op het gebied van windenergie, we moeten nu zo snel mogelijk aan de slag.” Ook Jan Vos vindt dat de windparken er moeten komen. “Afspraak is afspraak.”

Ondanks de handtekening onder zowel het regeerakkoord als het energieakkoord heeft de VVD weinig fiducie in de meerwaarde van de windmolenparken. Minister-president Rutte zei tijdens de verkiezingen dat windmolens niet op wind draaien, maar op subsidie. Litjens wijst, net als de tegenstanders in de strandtent, op de uitkomst van de maatschappelijke kosten- en batenanalyse in de haalbaarheidsstudie. Die raamt het maatschappelijk kostenvoordeel op 250 miljoen tot 280 miljoen euro, indien alle locaties ontwikkeld worden. Litjens: “Dat is op een investering van 35 miljard euro, over een periode van 25 jaar. Met alle onzekerheden is die winst verwaarloosbaar. Dat is al deze maatschappelijke onrust niet waard.”

De protesten klinken breder dan alleen de strandtenthouder en visser aan de kust. Nu de windmolens bijna letterlijk voor de deur staan, zwelt het protest aan. Afgelopen weekend werd de Afsluitdijk een uur dichtgehouden door een protestorganisatie die geen heil ziet in een windmolenpark in het IJsselmeer aan Friese zijde. Het loodswezen maakt zich zorgen over de nautische veiligheid als alle pleziervaart in de drukbevaren route naar de Rotterdamse haven terecht komt. Ook op macroniveau klinkt kritiek. De economen Rick van der Ploeg en Willem Vermeend waarschuwden enkele maanden geleden dat investeren in windenergie weggegooid geld is. Zij pleiten ervoor om het geld te steken in energiebesparing. Ondertussen moet de Tweede Kamer een degelijke doorrekening van de windplannen laten opstellen.

Geluidsoverlast

Het not in my backyard-verhaal van de strandtentondernemers en de gemeenten lijkt de Kamerleden niet te vermurwen. Volgens Van Tongeren heeft iedereen wel eens wat. “Nederland is een dichtbevolkt land. Sommige mensen wonen naast een weg met geluidsoverlast, anderen krijgen een windmolen in het uitzicht die je liever niet ziet. Als de gemeenten de windmolens niet willen, moeten ze meedenken over alternatieven. Misschien is het een optie om de windmolens aan de andere kant neer te zetten, in de duinen”, denkt ze. “Maar alleen maar roepen dat je die windmolens niet wil, daarmee komen we niet verder.” Een eigen energievoorziening is belangrijk voor Nederland, stelt ze. Maar windenergie is niet de enige weg. “Je moet ook kijken naar aardwarmte, zonne-energie en natuurlijk isoleren, isoleren, isoleren.”

Haalbaarheidsstudie windparken voor de kust

Zeeland:Ecologisch waardevol, businesscase meest ongunstigMaasvlakte:Natura 2000-gebied, relatief klein, meest gunstige businesscase.Zuid-Holland:Businesscase na Maasvlakte meest succesvol. Veel belangen van recreatie, scheepvaart en visserij.Noord-Holland:Aanpalend bij gebied Egmond aan Zee, veel kabels en leidingen. Gemiddelde businesscase.Ameland:Gebied met de meeste complicaties: ongunstige businesscase, afspraken met Duitsland en Denemarken om hier geen windparken binnen twaalfmijlszone te bouwen. Door mijn bouwplatformen relatief weinig effectieve ruimte.Indien 4450 MW geheel binnen de twaalfmijlszone geplaatst wordt is dit 250-280 miljoen euro goedkoper dan als deze capaciteit ver op zee wordt geplaatst. De totaal investeringen bedragen 35 miljard euro in 25 jaar tijd.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels