nieuws

‘Wereld van winst achter duurzame bouwlogistiek’

bouwbreed

“Een logische stap’’, noemt dr. ir. Ruben Vrijhoef het voornemen van het Platform Logistiek in de Bouw om proeftuinen voor slimme bouwlogistiek in te richten. “Bedrijven hebben al veel innovaties bedacht, maar het principe is nog lang niet uitontwikkeld. Er zijn zeker aanvullingen mogelijk.”

Vrijhoef is lector aan de Hogeschool Utrecht en onderzoeker aan TU Delft. Reeds vanaf het eerste experiment met Smart Building Logistics (SBL) in Den Haag door BAM Utiliteitsbouw is hem duidelijk dat hier kansen liggen voor de bouw. Die kansen gaan verder dan kostenreductie op transport alleen.

SBL en vergelijkbare oplossingen bieden volgens Vrijhoef talloze voordelen, bedrijfseconomisch en maatschappelijk. Ze werken productie- en imagoverhogend, vergroten de kansen een aanbesteding te winnen, reduceren de CO2-uitstoot en verminderen de overlast van bouwverkeer. “Als je eenmaal begint te trekken aan logistiek, zit er een wereld van winst achter”, aldus Vrijhoef.

Duurzame bouwlogistiek wint aan belang. Bij binnenstedelijke projecten gaan opdrachtgevers en gemeenten strenge eisen stellen op het gebied van luchtkwaliteit, bereikbaarheid en veiligheid, verwacht Vrijhoef. Slimme bouwlogistiek, typerend voor projecten als de Rotterdamse kantorenreuzen Delftse Poort en De Rotterdam, het nieuwe stadskantoor in Delft en het stationsgebied rond Utrecht Centraal, is hét antwoord op die strengere duurzaamheidseisen.

Vrijhoef: “Gemeenten zeggen: leuk dat je gaat bouwen, maar we willen geen overlast voor onze inwoners. Maak maar een plan om die overlast te verminderen. Wanneer de Bijenkorf verbouwplannen heeft in hartje Utrecht, kan het werk pas starten als zo’n plan is overlegd. De uitvoerende partij krijgt dan een beperkt aantal vierkante meters openbare ruimte toegewezen als werk- en opslagruimte en begrensde raamtijden voor het transport.”

Gemeenten worden kritischer op de CO2-uitstoot van auto’s. Bouwverkeer kan niet buiten schot blijven. Utrecht en Rotterdam doen onderzoek naar de mogelijkheden bouwverkeer te verminderen en beter te stroomlijnen. De gemeente Utrecht steunt de ontwikkeling van een distributiecentrum langs de A2 en hielp bij de ontwikkeling van een ov-pas voor bouwpersoneel dat werkzaam is in de binnenstad. Utrecht overweegt vrachtauto’s die schone diesel tanken, toe te laten op busbanen. Voor bouwverkeer dat moet wachten op losgelegenheid in het stationsgebied, is om filevorming te voorkomen een ‘bufferplaats’ langs de route ingericht.

Ook particuliere opdrachtgevers dringen aan op duurzame logistiek. Soms gaan ze zelfs verder dan een gemeente. Vrijhoef: “De gemeente selecteerde bij de aanbesteding van de afbouw van de middentoren van De Rotterdam, die door BAM wordt uitgevoerd, op prijs. Bij de aanbesteding van de Delftse Poort door CBRE, voorheen ING Vastgoed, woog duurzaamheid zwaar mee. CBRE eiste berekeningen en garanties voor een minimale CO2-uitstoot. Die telden mee in de emvi-aanbesteding en de gunning. De afspraken staan gedetailleerd in het contract. Aannemer BAM is verplicht een CO2-boekhouding bij te houden en eventuele overschrijding te compenseren.”

Zo kwam een onorthodox vervoersplan tot stand, vertelt Vrijhoef. “Eigen vervoer is taboe, projectleiders rijden in elektrische auto’s, personeel reist per trein en pendelbus naar de bouwplaats. Elke kilometer wordt bijgehouden.”

Dat geldt ook voor het materiaaltransport. Toeleveranciers brengen hun goederen niet individueel naar de bouwplaats maar leveren die af op een distributiecentrum, waar transporten met een optimale beladingsgraad worden samengesteld. Minder ritten betekent minder CO2 en lagere kosten. Bovendien, stelt Vrijhoef, verhoogt SBL de arbeidsproductiviteit. “Vaklieden en onderaannemers zijn veel tijd kwijt aan het verplaatsen of zoeken van materialen, het wachten op leveringen en het oplossen van verkeerde leveringen. Zij kunnen veel efficiënter werken als je het transport zo organiseert dat de materialen op tijd op de bouwplaats zijn en direct op de werkplek worden afgeleverd.”

Het transportbedrijf neemt op de terugweg meteen het bouwafval mee. Dat scheelt nog eens kosten en kilometers. “Alles bijeen kan SBL het transport met 60 tot 70 procent verminderen”, meent Vrijhoef. “Dat is niet alleen de ervaring in Nederland, het is ook gebleken in Londen. Daar werken bouwbedrijven sinds de invoering van tol in de binnenstad met hubs buiten de tolzone. Tien vrachtwagens gaan erin, drie eruit. Een besparing van 70 procent.”

Ondernemingen moeten wel investeren voordat de winst die SBL oplevert, kan worden verzilverd, waarschuwt Vrijhoef. “Je moet distributiecentra inrichten, een systeem bouwen om het aan te sturen, je hebt een systeem nodig om het personeelsvervoer te coördineren. En zie je werknemers maar eens zo ver te krijgen dat ze voortaan de trein nemen naar hun werk. Voor een aan zijn bus verknochte bouwvakker betekent dat een enorme deuk in zijn status! Slimme bouwlogistiek vereist een andere mindset. Van het hele personeel.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels