nieuws

Pannenkoeken IJburg ditmaal achter luwtedam

bouwbreed

De ontwikkeling van IJburg mag zijn stilgelegd, begin volgend jaar levert Boskalis zomaar 22 hectare nieuw land op. Om de waterkwaliteit op peil te houden, komt de pannenkoekmethode waarmee IJburg goeddeels is aangelegd, pas achter een luwtedam weer in gebruik.

De eerste aanzet voor Centrumeiland is twee jaar terug al gemaakt. Aan de noordkant van het Oostelijke Haveneiland wordt een flinke uitstulping gerealiseerd. Om de toch al beroerde waterkwaliteit van het IJmeer niet te verslechteren, blijft geëxperimenteer met slibschermen achterwege.

Dat is volgens Colm Heidstra van Ingenieursbureau Amsterdam geen onverdeeld succes. De schermen bestaan uit geotextielen, bevestigd aan een drijfleiding die aan de onderkant zijn verzwaard. Na elke storm blijkt er wel een scherm gescheurd en zijn reparaties nodig.

Vandaar dat nu een andere methode is gekozen om de waterkwaliteit in het IJmeer op peil te houden en de mosselbanken rondom IJburg te ontzien. Aannemer Boskalis maakt nu eerst een 600 meter lange luwtedam richting de Diemervijfhoek. Die beschermt de oevers van het nieuwe land tegen de opvallend sterke stroming op het IJmeer. Bovendien voorkomt zij de verspreiding van slib dat vrijkomt door het baggerwerk.

Beschermd door de dam kan het nieuwe eiland onder strandprofiel worden aangelegd. De oever krijgt dus een hellingshoek van ongeveer 1:30. Veel flauwer dan de rest van IJburg, waar 1:3 of 1:4 is toegepast. Het flauwe talud levert betere recreatiemogelijkheden op. Want, hoewel er nog niets bekend is over de bestemming van het Centrumeiland, staat één ding vast: na komende zomer verhuist het tijdelijke strand Blijburg erheen.

De luwtedam wordt onder een stijl profiel aangelegd bestort met stenen. Boskalis legt eerst een spreidingsdoek op de bodem en stort daar vervolgens vanuit een kraan zand bovenop. Hij werkt hier dus niet volgens de bekende pannenkoekmethode waarmee ongeveer heel IJburg is gemaakt. Heidstra: “De grondgesteldheid is hier iets gunstiger, zodat je sneller laagdiktes kunt aanbrengen. Bovendien wil je niet telkens dertig dagen wachten nadat een halve meter zand is opgebracht. Die dijk is maar een hulpconstructie, daarna begint het echte maken van land.”

Achter de dam komt de pannenkoekmethode wel weer in gebruik. Laag voor laag zal Boskalis vanaf een sproeiponton in totaal zo’n 550.000 kuub zand naar de bodem laten dwarrelen. Dat geeft de metersdikke sliblagen op de bodem van het IJmeer de mogelijkheid langzaam in te klinken, zonder gevaar dat er plotseling een deel onderuit glijdt.

Zetting

Afwijkend van de eerste fase van IJburg wordt ditmaal geen verticale drainage aangebracht zodra het zand boven water uitsteekt. Heidstra: “We weten toch nog niet wat er met het Centrumeiland gaat gebeuren, dus er is geen aanleiding voor dergelijke dure maatregelen om de zetting te versnellen. We brengen een pakket van zo’n 5,5 meter zand aan tot 1 meter boven het waterpeil, waar we her en der zakbaken in plaatsen om de zetting te monitoren. Tegen de tijd dat de plannen bekend zijn, kunnen we de restzetting bepalen en zonodig tijdelijk nog wat extra overhoogte aanbrengen.”

Boskalis is tot de zomer bezig, vertrekt dan even om het strandleven op Blijburg niet te veel te verstoren en komt in het najaar terug om het werk af te maken. De baggeraar verwerkt 700.000 kuub zand. Een deel daarvan, 150.000 kuub, is afkomstig van het voorbelastingsmateriaal van de Oostelijke ontsluitingsweg van IJburg, inclusief de nieuwe Uyllanderbrug. Het materiaal komt momenteel met dumpers op zijn nieuwe bestemming. Walpersen leggen de rest, afkomstig van baggerwerk, met het sproeipontonop zijn plek.

Iedereen denkt mee

Terwijl Boskalis nieuw land opspuit, buigt architectuurcentrum Arcam zich samen met de Amsterdamse bevolking over een zinvolle invulling van het nieuwe land. Wethouder Maarten van Poelgeest overhandigde vrijdag symbolisch de sleutel van het Centrumeiland aan de nieuwe directeur van Arcam, Yvonne Franquinet. Zij hoopt op heel idealistische ideeën, maar ook op realistische en alles wat daar tussen zit. Arcam toont de opvallendste plannen komende zomer op een expositie. De deelnemers krijgen bovendien een uitnodiging voor een cursus stedenbouw. Samen met professionals buigen zij zich over de rijke Amsterdamse stedenbouwtraditie in de geest van Berlage en Van Eesteren en verfijnen zo de plannen. De feitelijke invulling van Centrumeiland hangt voor een belangrijk deel af van de economische ontwikkelingen en de nieuwe politieke constellatie na de gemeenteraadsverkiezingen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels