nieuws

In Nieuw- Buinen komen sloopwoningen weer even tot leven

bouwbreed

In de Drentse plaats Nieuw-Buinen, aan de uiterste oostgrens met Groningen, komt een sloopwoning tijdelijk tot leven met het renovatieconcept dat Volker Wessels voor de Stroomversnelling aan het verfijnen is: het Slimme Portaal. Jan Sint Nicolaas

Troosteloosheid alom in de bloemenbuurt van het Drentse Nieuw-Buinen. Een groot aantal met multiplex-platen dichtgespijkerde woonhuizen van corporatie Lefier begroet de bezoeker en maakt meteen ook duidelijk dat we hier midden in een krimpgebied staan. Daarbij heeft de buurt niet bepaald een goede naam. De wijkagent zag het een aantal jaren geleden aankomen: criminaliteit en overlast zouden de buurt versneld naar de afgrond leiden als niet zou worden ingegrepen.

Het gemeentebestuur pakte de signalen adequaat op en liet een ingrijpend herstructureringsplan opstellen. Onderdeel daarvan is de sloop van een groot aantal woningen en de terugkeer van veel groen en water. Dat moet de eentonige jarenzestig-uitbreidingswijk van het Drentse dorp weer aantrekkelijk maken voor de huidige en ook nieuwe bewoners. Maar wie mooi wil zijn, moet pijn lijden.

“Ja, ik denk zeker dat het water de wijk een enorme impuls zal geven”, denkt een buurtbewoner die foto’s maakt van de woning die Volker Wessels als een soort testlab mag gebruiken. Temidden van de treurnis, om precies te zijn in de Chrysantstraat, beleggen medewerkers van Rottinghuis’ Aannemingsbedrijf, een noordelijke dochter van de bouwer, het dak van een sloopwoning met zonnepanelen en aluminium beplating. “Wordt dit nou een modelwoning?”, vraagt een wijkbewoonster gretig aan de andere kant van het bouwhek.

Begrijpelijke vraag, maar “nee, dit is dus geen modelwoning”, zegt projectleider Werner Schultink resoluut. “We werken hier aan een prototype van een duurzame woning die we hier misschien straks ook op grote schaal mogen realiseren.” De zwarte uitbouw aan de tussenwoning springt direct in het oog. Links van de voordeur is een uitbouw gemaakt, die aan de boven zijde boven de deur doorloopt en zo een afdak vormt.

Maar dat je als bezoeker droog staat als het regent, is een bijkomstig voordeel. “We hebben dit door een architect zo laten ontwerpen.” In een smal deel van de uitbouw, vlak naast de deur, zijn alle installaties van de woning bij elkaar geplaatst: het hart van het Slimme Portaal. Een boiler voor warm tapwater, een drukvat, de ventilatie-unit, de omvormer voor de zonnepanelen en een warmtepomp zijn in een 2.30 meter hoge, kleine ruimte geïnstalleerd.

Dat scheelt een hoop ruimte in de woning. Maar het idee achter het concept betekent vooral gemak voor de bewoners als de installateur bij de apparaten moet zijn, bijvoorbeeld voor onderhoud of revisie. Schultink: “Je kent het wel: we komen tussen 8 en 12 uur, en dan komen ze tegen twaalven. Dat is met dit systeem verleden tijd. Van de buitenkant kunnen ze er te allen tijde bij en hoef je niet meer thuis te zitten wachten.” Daarbij kan het Slimme Portaal dienen als een afgiftepunt voor pakketten die daar veilig kunnen worden achtergelaten. Ook daarvoor hoeft een bewoner dus niet meer thuis te zijn.

Voor de afwerking van de installatiekast aan de buitenzijde wil Volker Wessels een plaatmateriaal gebruiken dat door bewoners zelf gekozen kan worden. Deze moet bij een verhuizing dan wel eenvoudig te verwisselen zijn. Hiervoor studeert de bouwer nog op een handig ophangsysteem door middel van haken. De omkasting van de unit is gebaseerd op een staalframe met een geïsoleerde polyesterschil. Qua afwerking is volgens Schultink alles mogelijk. Zo wil de bouwer bij de sloopwoning spuitkurk t oepassen. “Dat ziet eruit als stucwerk, maar is goedkoper en bovendien antistatisch en schimmelwerend. Het is gemakkelijk schoon te houden met de hogedrukspuit.”

Het Slimme Portaal maakt deel uit van een totaaloplossing voor de verduurzaming van de woningvoorraad. Zo plaatst Volker Wessels bij de woning in Nieuw-Buinen ook een nieuwe buitenschil in houtskeletbouw, vóór de bestaande gevel, en drielaags glas in kunststo f kozijnen. In de nieuwe buitenschil, prefab gemaakt bij dochterbedrijf De Groot Vroomshoop, zijn de ventilatiekanalen en een dik pak isolatie verwerkt. Inblaasopeningen zitten aan de bovenzijde van het kozijn, zodat het boren van gaten achterwege kan blijven. Dat voorkomt extra overlast.

Het uiteindelijke doel is een nul-op-de-meterwoning, die ook nog eens binnen drie dagen is gerealiseerd en waarbij de bewoners tijdens de werkzaamheden hun huis niet hoeven te verlaten. Dat kan volgens Schultink niet zonder een vergaande optimalisatie van het bouwproces. Dat is het hogere doel dat de deelnemer in de Stroomversnelling nastreeft.

Schultink: “We testen hier ook waar we als bouwer toe in staat zijn en wat we aan het totale proces kunnen verbeteren. Elke woning scannen we 3D in, waarna alles als legoblokjes precies in elkaar moet passen.” Zoals de ventilatiekanalen, die vanuit het gevelelement op de benedenverdieping naar de eerste etage en het dak lopen. “Dat moet allemaal precies passen. Een paar millimeter kun je op de bouwplaats nog wel oplossen, maar een centimeter niet meer”, weet Schultink. “We proberen straks zoveel mogelijk droog te bouwen. Waar nu nog zes partijen de badkamer komen verbouwen, moet dat uiteindelijk door één persoon gedaan worden.”

Destructief onderzoek

Het voordeel van de sloopwoning in Nieuw-Buinen is dat de aannemer lekker zijn gang kan gaan zonder zich te hoeven bekommeren om een bewoner. Die is er namelijk niet en komt ook niet meer. Dat biedt onder andere de gelegenheid zogeheten destructief onderzoek te doen: het mag allemaal kapot en hoeft niet te worden hersteld. “We kunnen nu bijvoorbeeld kijken of de afdichting van de luchtspouw met pur-schuim goed is, zodat er geen luchtlekken naar de buren zijn. Daarvoor slopen we delen van de buitengevel nadat de werkzaamheden zijn uitgevoerd. Dat zou je niet zo gauw doen als de woningen nog bewoond zouden zijn.”

stroomversnelling

Precies op de plek waar in Nieuw-Buinen over niet al te lange tijd een kanaal door de wijk zal stromen, leeft Volker Wessels zich uit in het kader van de Stroomversnelling. In dit programma van de Energiesprong ontwikkelt een aantal bouwers zijn eigen concept voor de verduurzaming van meer dan honderdduizend woningen in Nederland.

Slimme portaal

Volker Wessels wil het Slimme Portaal in de volgende ‘ronde’ van de Stroomversnelling toepassen op de balkons van woningen in een vierlaagse portiekflat. Essentieel hiervoor is volgens projectleider Schultink dat de toeleverende industrie eens een keer meebeweegt met de ontwikkelingen en betert luistert naar de wensen van de markt. “Als wij vragen of iets gemaakt kan worden naar ónze ideeën, krijgen we steevast als antwoord: nee, dat kan niet, want wij leveren dit nu eenmaal zo en niet anders. Waarom moet bijvoorbeeld een drukvat voor de centrale verwarming de afmetingen hebben die het heeft? Kan dat niet wat kleiner? Luister nou eens wat er gevraagd wordt, denk ik dan.” Hij droomt ervan als in de nabije toekomst het Slimme Portaal ook nog eens als één geheel gekeurd zou kunnen worden, in plaats van alle onderdelen afzonderlijk.

buitenkansje

Een sloopwoning in Nieuw-Buinen, beschikbaar gesteld door corporatie Lefier, is voor Volker Wessels een buitenkansje om vrijelijk te experimenteren met oplossingen en materialen. De bouwer had zijn eerste project binnen de Stroomversnelling in het Limburgse Melick, waar eveneens een eengezinswoning, een prototype van het Slimme Portaal kreeg aangemeten. Na realisatie van dit eerste portaal, levert Nieuw Buinen nu het tweede prototype op dat op een aantal punten is verbeterd. Zo bleek dat het allemaal nog compacter kon en dat is van belang voor het derde prototype. Dat Slimme Portaal moet namelijk passen op een balkon van een portiekwoning.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels