nieuws

‘Elk kwartsstofprobleem heeft zijn eigen oplossing’

bouwbreed

Het aantal stofvrije bouwplaatsen mag dan fors zijn toegenomen, de strijd tegen het schadelijke kwartsstof gaat onverminderd door, verzekert Arbouw-directeur Jan Warning. “Misschien zijn we over tien jaar uit de gevarenzone.”

De verschillen tussen 2003 en 2013 zijn enorm, vindt Jan Warning, directeur van Arbouw, zelf ook. “Neem de bekendheid met de gevaren van kwartsstof. Bijna 96 procent van de werkgevers kent de risico’s. Dat was tien jaar geleden nog geen 70 procent. En gebruikte in 2003 iets meer dan de helft van de bedrijven apparatuur om stof af te zuigen of te vernevelen, inmiddels ligt dat percentage boven de 93. Dat geeft vertrouwen om door te gaan.”

Je zou kunnen concluderen dat de strijd tegen het kwartsstof is gewonnen.

“Nee, dat is een te voorbarige conclusie. Er is nog steeds te veel blootstelling aan kwartsstof in de bouw. Bovendien komt het nog te vaak voor dat niet de goede werkwijze wordt toegepast. Dat maken recente controles van de Inspectie SZW ook weer duidelijk. Uit de wandelgangen heb ik vernomen dat de inspecteurs diverse overtredingen en tekortkomingen hebben geconstateerd. We zijn er dus nog niet. Dat is ook niet verwonderlijk, we zijn van ver gekomen. Tien jaar geleden was er vooral veel onwetendheid. Om de problemen aan te pakken, is het besef nodig dat stof niet alleen vervelend is omdat je het uit de ogen moet wrijven, maar ook zeer schadelijk is voor je longen. Dat besef is er nu.”

De stand van de techniek maakt stofvrij werken al jaren goed mogelijk. Hoe komt het dat dat dan toch niet altijd en overal gebeurt?

“De bouw kent veel verschillende situaties, dat maakt het lastig. Elke situatie vergt weer zijn eigen specifieke toepassing.”

Gebruiken aannemers dat argument niet vooral om geen maatregelen te treffen? Uit de evaluatie blijkt dat er bouwbedrijven zijn die geen stofafzuigers inzetten, omdat ze zo lastig zijn te verplaatsen. En watertoevoer wordt niet gebruikt omdat de omgeving dan te nat wordt. Dat is toch flauwekul?

“Nee, toch niet altijd. Je kunt niet altijd water gebruiken om stof te beheersen. Het lijkt mij niet handig als er bij de interne verbouwing van mijn huis wordt gefreesd met veel water. Maar ook stof afzuigen is niet altijd mogelijk. Een dakdekker bijvoorbeeld kan de apparatuur maar lastig op het dak krijgen. Zo zijn er wel meer praktische problemen. Het is en blijft vaak maatwerk. Een standaardoplossing is er helaas niet.”

Dat klinkt dan niet hoopgevend.

“Dat valt mee. Vaak is het zo: als je goed nadenkt, is er uiteindelijk voor elk probleem wel een oplossing te vinden. Voor die dakdekkers bijvoorbeeld: er is een experiment geweest om de watertoevoer via jerrycans te regelen. Maar je kunt ook dakpannen knippen in plaats van ze te zagen. De oplossing kan verder in meer prefab gevonden worden. Door een beter ontwerp kan voorkomen worden dat er later op de bouwplaats werknemers worden blootgesteld aan stof.”

Komt er een moment dat kwartsstof helemaal geen probleem meer is in de bouw?

“Als we de strijd voortzetten, kan het zijn dat we uit de gevarenzone komen. Misschien wel binnen tien jaar.”

Is het rapport nog aanleiding voor Arbouw om de kwartsstofkoers te wijzigen?

“Er is geen nieuw actieplan in de maak. Zeker is wel dat we ons vooral richten op de praktische problemen. Hoe kunnen we die wegnemen? Verder gaan we natuurlijk door met algemene voorlichting. Het blijkt immers zijn vruchten af te werpen.”

Volledig Stofvrij

Volledig stofvrij werken; zes bouwondernemingen – BAM Woningbouw, Heijmans, Volker Wessels, Hegeman, Ter Steege en Van der Leij Bouwbedrijven – jagen dat sinds vorig jaar mei na. Op hun eigen projecten gaan ze de blootstelling van werknemers aan fijnstof zoveel mogelijk te lijf. Daarnaast sporen ze hun opdrachtgevers en onderaannemers aan hetzelfde te doen. Gemakkelijk gaat dat niet. Sinds 2001 zijn de wettelijke regels dusdanig streng dat de norm (0,075 milligram per kubieke meter) al wordt overschreden zo gauw stof zichtbaar is. De ontwikkelingen op het gebied van stofafzuiging gaan echter zo snel dat volledig stofvrij werken inmiddels mogelijk is.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels