nieuws

Stadspoorten met oude en nieuwe technieken

bouwbreed

Stadspoorten met oude en nieuwe technieken

Schakel en Schrale herbouwt en reconstrueert twee middeleeuwse stadspoorten in Valkenburg. Ze komen tot stand met een wonderlijke mengeling van stokoude en hagelnieuwe bouwtechnieken. De bouw begon in maart en inmiddels naderen de twee poorten hun voltooiing.

Van de Grendelpoort stond nog een stevige basis overeind, de slechte mergelblokken in de twee torens en het middendeel zijn vervangen. Alle drie delen kregen nieuwe houten kappen, afgewerkt met leien. Van de 14de eeuwse Geulpoort, ooit de belangrijkste toegang tot de stad, was helemaal niets meer over. Archeologen troffen in de bodem alleen resten van de fundering aan. De poort is compleet herbouwd op basis van oude tekeningen.

De bouw past in de plannen van Valkenburg om aantrekkelijker te worden voor hoogwaardiger toerisme. Aanvankelijk was een groep puristen tegen de herbouw, beducht dat de stad te veel een soort Efteling zou worden. Maar nu het werk vordert, bespeurt projectleider Bjorn Schaapkens van Schakel en Schrale Maastricht steeds meer enthousiasme.

Voor de onderbouw van mergel van de twee poorten zijn klassieke technieken van stal gehaald. “We hadden geen keus”, aldus Schaapkens, “er bestaan geen andere technieken. De zachte natuursteen wordt op ambachtelijke wijze gewonnen in de nabij gelegen Sibbergroeve en daarna ambachtelijk bewerkt. Het voornaamste verschil met vroeger is dat de blokken niet op een ossenwagen naar de werkplaatsen van de mergelbedrijven worden vervoerd, maar met een tractor.” Voor de twee torens was ruim 400 kuub mergel nodig. Zo’n beetje de complete jaarproductie van Nederland. Mergelbedrijven Fer Rouwet en Mergelbouwsteen Kleijnen hadden er hun handen vol aan. Laagdikten varieerden sterk en elk blok voor de poorten was uniek. In grove vorm, met sparingen voor kozijnen of leidingen ruw met de kettingzaag uitgezaagd, arriveerden de blokken op de bouwplaats. Eenmaal vastgezet met mortel moesten de stenen eindeloos met de hand geschaafd en nabewerkt worden.

De bouw van de houten kappen was volgens Schaapkens een heel ander verhaal. Hoe ambachtelijk ze er ook uitzien, ze zijn door Assinkhout compleet 3D uitgetekend en vervolgens met een CNC-machine uitgefreesd. Alle klassieke pen/gat- en andere verbindingen zijn op ultramoderne manier gemaakt. “Anders was het ook veel te duur uitgevallen.”

De kappen zijn op de grond naast het werk opgebouwd en in één keer met een 400 tonskraan op hun plek gelegd. De leien, het loodwerk en ornamenten zaten er toen al op. Een speciaal hijsframe dat veel engineeringstijd kostte, hield het werken van de constructie tijdens de hijs beperkt.

“Dit was natuurlijk veruit de slimste oplossing”, zegt de projectleider stellig. “Als je de kappen op hoogte had willen opbouwen moest je alles uitsteigeren en voorzien van valbeveiliging. Nu konden de leidekkers, loodgieters en andere specialisten vanaf de grond hun werk doen.” Onder grote belangstelling is de kap van de Geulpoort vorige week op zijn plek gezet.

Nu vinden vooral nog afbouwwerkzaamheden plaats. Ook de bestrating rondom moet worden vernieuwd, maar dat gebeurt in het nieuwe jaar. Valkenburg bereidt zich nu voor op de kerstperiode en daarvoor moet BAM Schakel en Schrale het gebied rond de torens vrij van obstakels maken. Begin 2015 keren de bouwhekken nog even terug voor de laatste werkzaamheden.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels