nieuws

Nieuwe procedure in Europese richtlijn

bouwbreed

Regelmatig vinden bewezen inkooptechnieken uit de private sector zoals 
e-auctions en ‘best value procurement hun weg naar publieke sector, op voorwaarde dat de techniek niet strijdig is met het aanbestedingsrecht. De nieuwe Europese richtlijnen bieden meer ruimte aan een dergelijke krachtige techniek: het toepassen van objectieve voorwaarden (condities) op de onderlinge gunning van percelen van een opdracht.

Het toepassen van condities op de gunning van percelen werkt als volgt: neem een situatie van een opdracht met drie percelen. Drie gegadigden voor de opdracht hebben op alle percelen ingeschreven met de prijzen zichtbaar in tabel 1. Veronderstel gelijke kwaliteit voor alle offertes.

De laagste prijs per perceel is in het rood aangegeven: elke aanbieder krijgt één perceel gegund met totale kosten van 10. Echter, de opdrachtgever maakt voor deze opdracht per verschillende leverancier hoge kosten voor contractbeheer: 1,5 per verschillende leverancier. De totale kosten voor de opdrachtgever bedragen dus 14,5.

Om deze reden besluit de opdrachtgever vooraf om aanbieders de mogelijkheid te geven op alle percelen in te schrijven, maar maximaal twee verschillende leveranciers te contracteren. Bij de gunning van de percelen beoordeelt de opdrachtgever wat voor de gehele opdracht de economisch meest voordelige gunning van percelen is. In het voorbeeld verandert nu de gunning (tabel 2): perceel 1 wordt nu aan aanbieder B gegund vanwege de voorwaarde om maximaal twee verschillende leveranciers te contracteren. De totale kosten voor de opdrachtgever komen hiermee uit op 14.

Deze techniek’, waarbij objectieve voorwaarden – condities – worden toegepast op de onderlinge gunning van percelen heet conditioneel inkopen of aanbesteden. Deze techniek kan met verschillende doelen worden ingezet: het beperken van het aantal verschillende leveranciers (voorbeeld) of juist het afdwingen van een verschillende leverancier per perceel om een opdracht bereikbaar te maken voor het mkb, of te voorkomen dat een marktpartij een dominante positie op de markt inneemt. Afhankelijk van het doel gebruikt een opdrachtgever een andere conditie.

Bedrijven als Mars, Unilever, BP en Heineken passen conditioneel inkopen op brede schaal toe. Toepassingen variëren van de inkoop van verpakkingsmaterialen tot het uitbesteden van transport. De Nederlandse publieke sector maakt nog zeer beperkt gebruik van conditioneel aanbesteden, maar voorbeelden zijn er wel. In 2008 paste de provincie Gelderland conditioneel aanbesteden toe op een Europese aanbesteding van gladheidsbestrijding met als doel om juist ook kleinere aannemers te contracteren voor het strooien van zout. Inschrijvers mochten op elk van de 109 micropercelen (elk een te strooien traject) inschrijven, maar kregen maximaal zes percelen gegund. In de aanbesteding van het Nederlandse betalingsverkeer gebruikte het ministerie van Financiën de conditie om bepaalde percelen niet aan dezelfde leverancier te gunnen. Dit om het risico te beperken op het misbruik van voorkennis voortvloeiend uit het uitvoeren van een groot deel van de financiële transacties in Nederland.

Bovenstaande voorbeelden illustreren dat conditioneel aanbesteden ook voor de Nederlandse aanbestedingspraktijk van waarde is. Echter, naar aanleiding van de genoemde toepassingen is discussie ontstaan of de aanbestedingswetgeving conditioneel aanbesteden wel toestaat. Er werd getwijfeld of condities wel verband houden met het voorwerp van de opdracht.

De huidige Europese richtlijn en de Aanbestedingswet 2012 reguleren de omgang met percelen zeer beperkt. De nieuwe Europese richtlijnen voor overheidsopdrachten die uiterlijk in april 2016 in werking treden, bieden echter meer duidelijkheid. De richtlijn 2014/24/EU staat het beperken van het aantal percelen dat een inschrijver gegund krijgt – een schoolvoorbeeld van conditioneel aanbesteden – expliciet toe. Hieruit is op te maken dat conditioneel aanbesteden niet in beginsel op gespannen voet staat met de nieuwe aanbestedingsrichtlijn. Dit opent de deur voor aanbestedende diensten om deze bewezen techniek ook in de publieke sector toe te passen.

 

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels