nieuws

Nieuwe mazen in nieuwe bestuurswetten

bouwbreed

Nieuwe mazen in nieuwe bestuurswetten

De Crisis- en herstelwet en de Omgevingswet vereisen extra inventiviteit van partijen die bezwaar willen maken. Nieuwe wetten bieden nieuwe mazen in diezelfde regels, met bijbehorende kansen.

Marieke Kaajan, Fleur Onrust en Wyke de Vos springen met het nieuwe kantoor Envir Advocaten in het gat in de markt van het bestuursrecht. Na jarenlange ervaring bij gerenommeerde bureaus als Stibbe en Nautadutilh is het tijd voor eigen ondernemerschap en een sprong in het diepe. De drie dames huurden een etage aan de Amsterdamse Keizersgracht en willen meer ‘flexibele’ en ‘faire’ tarieven rekenen.

De filosofie van het kantoor is om vaker te ‘helpen bouwen, dan om tegen te houden’.

Met een goed advies hoeft het niet altijd tot een rechtszaak te komen. Vaker geven de advocaten advies over de slimste strategie, meestal aan gemeenten, ontwikkelaars of bouwers. “Hoe eerder hoe beter, want er valt weinig te voorkomen of te overleggen als een cliënt drie weken voor een zitting bij de Raad van State over een vergunning een advocaat inschakelt.”

Gemeenten die denken geld te besparen door een mer-procedure over te slaan of een geluidsrapport achterwege te laten, komen vaak bedrogen uit. Het loont ook vaak de moeite om potentiële bezwaarmakers juist te betrekken bij nieuwe plannen en zo procedures in een later stadium te voorkomen.

Wel is het juridisch landschap drastisch veranderd door de nieuwe wetgeving, hebben de advocaten gemerkt. Ontwikkelaars hebben niet langer achteraf de juridische stok achter de deur om concurrenten uit de markt te drukken of ontwikkelingen tegen te gaan. “Met succes de nieuwe bouwmarkt om de hoek tegenhouden vereist nu meer strategie vooraf aan de vergunningenprocedure, maar is zeker niet onmogelijk.” Aanpalende stank-, natuur-, geluid- en hinderwetgeving bieden dan de beste kansen. Veel jurisprudentie op dat vlak is er nog niet, simpelweg omdat de regels nog relatief nieuw zijn.

De Crisis- en herstelwet maakt het eigenlijk onmogelijk om bezwaar te maken als je geen direct betrokken partij bent. “Maar met de oprichting van een stichting of vereniging kun je alsnog meedoen in een procedure. De gemeente Bergen wist op deze manier met succes partij te worden in de strijd tegen de gasopslag Bergermeer. Ze verloren de slag alsnog bij de Raad van State, maar konden in elk geval bezwaar maken, terwijl deze wet juist lagere overheden buitenspel zet”, licht de Kaajan een ander praktisch voorbeeld toe. Ook steekt de wet een stokje voor indirecte argumenten. Beroemd is het voorbeeld van de villabewoners die aanvoeren dat de nieuwe woonwagenbewoners last zullen hebben van de stank van de aanpalende fabriek. “De woonwagenbewoners zijn dan wel partij, maar de villawijk kan dat argument niet meer gebruiken om de woonwagens tegen te houden.”

Souplesse

De Omgevingswet beoogt juist meer souplesse en ruimte voor tijdelijke maatregelen, maar ook daar gaat de rechter niet zomaar akkoord met elke ontheffing. Schiphol maakte eerder dit jaar met succes bezwaar tegen de nieuwbouwwijk Schuihoeve met 700 woningen, dat op het tracé van de oude A9 is gepland. De luchthaven was bang dat de nieuwe bewoners bezwaar zouden kunnen maken tegen te veel lawaai van de nabijgelegen proeflocatie voor vliegtuigmotoren, als niet alle geplande geluidsmaatregelen zouden worden getroffen. Het bestemmingsplan maakte namelijk helemaal niet duidelijk waneer de buitenste rand bij de snelweg met relatief onaantrekkelijke woningen en geluidswal gebouwd zouden worden. De Raad van State vernietigde het bestemmingsplan en Kaajan wist de zaak voor Schiphol te winnen, terwijl ze nog in dienst was bij haar oude werkgever Stibbe. Het valt haar op bij dat bij wegenbouwprojecten op land een tegengestelde beweging plaatsvindt vergeleken bij de windparken op zee. Daarbij wijst de advocaat op de recente kabinetsbeslissing om drie nieuwe windlocaties in de Noordzee aan te wijzen en oude vergunningen in te trekken.

“Bij wegprojecten schuift het Rijk zo veel mogelijk naar de markt toe en laat die vergunningen regelen, terwijl nu bij de windmolens op zee alle procedures juist naar het Rijk worden toegetrokken en marktpartijen inschrijven op kant-en-klare kavels. Het is nog wel de vraag of de ontwikkelingen niet zo snel gaan dat de vergunning voorziet in een molen van bijvoorbeeld maximaal 80 meter hoogte, terwijl de markt al 100 meter zou kunnen bouwen.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels