nieuws

‘De macht is weer terug op de werkvloer’

bouwbreed

Z zp’ers Roel van Leeuwen en Brandon Tiekstra richtten bijna twee jaar geleden een coöperatie van zelfstandigen op die de tussenkomst van een onderaannemer overbodig moet maken. Inmiddels zijn tien zzp’ers bij hun Afbouw Alliantie aangesloten. “We verdienen niet per se meer geld, maar we hebben onze vrijheid terug.”

“Jij moet niet denken.” Gipsblokkenbouwer Brandon Tiekstra kreeg het meer dan eens naar zijn hoofd geslingerd. “Meedenken is er niet bij.” Maatvoerder Roel van Leeuwen kan erover meepraten. “Je bent als zzp’er in de bouw een machientje. Hard werken, verder niets. En aan het eind van de dag komt de uitvoerder: Er gaat een kwartje per uur vanaf. Wij doen het werk, maar veel van wat het oplevert komt bij de onderaannemers terecht. Je hebt niets in te brengen.”

Dat kan anders, besloten Van Leeuwen en Tiekstra in mei 2012. Samen met twee collega-zelfstandigen richtten zij de Afbouw Alliantie op. Dit collectief van zzp’ers wil de onderaannemer buitenspel zetten. “We halen er een laag tussenuit”, zegt Van Leeuwen. “Daardoor kunnen we voor scherpe tarieven werken en er toch nog een prima belegde boterham aan overhouden.” Tiekstra: Kijk, tegen de Polen en Portugezen van deze wereld is het moeilijk concurreren, maar het lukt ons wel om goedkoper te zijn dan onze voormalige opdrachtgever, de onderaannemer.” Een opdrachtgever huurt rechtstreeks een team van zzp’ers in, maar maakt afspraken met en krijgt facturen van de alliantie. “Voor een aannemer is werken met ons dus eigenlijk hetzelfde als werken met een onderaannemer.”

De coöperatie prijst zich niet alleen als goedkoop aan. Van Leeuwen: “Voor de aannemer scheelt het vooral dat de vaklieden op het project ook daadwerkelijk bevoegd zijn om zelf beslissingen te nemen. De projectverantwoordelijke hoeft niet eerst te bellen met allerhande leidinggevenden.” Een kundige en mondige vakman zal er bovendien voor zorgen dat hij goed werk aflevert, vult Tiekstra aan. “Vroeger kwam ik op een werk en ging gewoon bouwen, ook als ik zag dat de wand best korter kon bijvoorbeeld. Er werd toch niet geluisterd en ik werd per meter betaald. Nu ik echt mijn eigen leidinggevende ben, zeg ik het als iets beter kan.” De macht is weer terug op de werkvloer, zegt Van Leeuwen. “Het is weer ons eigen winkeltje. De motivatie om zelf verantwoordelijkheid voor het werk te nemen is terug.” Daardoor wordt een project volgens planning en zonder opleverpunten opgeleverd, merkt Van Leeuwen. “Dat kan je volgens mij niet bereiken door de vaklieden hiërarchisch aan te sturen en continu te controleren. Laat ze deel uitmaken van het geheel en laat ze hun verantwoordelijkheid nemen.” Voor aannemers is werken met het collectief van mondige vakmannen soms wel even wennen, merken Van Leeuwen en Tiekstra. “Ik word nog weleens gebeld met de mededeling dat die jongen van ons dit of dat niet goed gedaan heeft. Hij kan zelf ook praten, zeg ik dan. Ik ben zijn leidinggevende niet.”

Ook zzp’ers reageerden in eerste instantie wat afwijzend op het initiatief. Tiekstra: “Veel jongens werken al jaren voor een bepaalde onderaannemer. Dat biedt zekerheid, denken ze. Schijnzekerheid, als je het mij vraagt. Ze zijn het ondernemerschap verloren.”

De leden van de Afbouw Alliantie beoordelen nieuwe deelnemers echter kritisch. De kwaliteit van de vakmannen wordt nauwlettend in de gaten gehouden, zegt Tiekstra. “Alleen zelfstandigen die voldoen aan de eisen die de Afbouw Alliantie zelf heeft vastgesteld, worden tot de coöperatie toegelaten. De leden bepalen, via het gekozen bestuur, wanneer zelfstandigen wel of niet aan de eisen voldoen.”

De Afbouw Alliantie telt momenteel tien leden, waarvan vier aspirantleden. Hun specialisme: het leveren, plaatsen en behangklaar afwerken van Gibo-wanden. Het afgelopen jaar boekten de zelfstandigen samen een omzet van vijf tot zes ton, schat van Leeuwen. “We hopen komend jaar op de 1 miljoen euro uit te komen.”

Vakmannen

Bij ongeveer 80 procent van de werken die de coöperatie aanneemt wordt gewerkt zoals de vakmannen het graag zien. Tiekstra: “We worden eerlijk behandeld en onze inbreng wordt serieus genomen.” En als de uitvoerder aan het eind van de dag langs komt met de mededeling dat er een kwartje vanaf moet? “Als daar een goede reden voor is, valt er misschienbest over te praten”, geeft Van Leeuwen aan. “Maar dan wel met degenen die het betreft, de vakmannen zelf. Dan krijg je toch een ander gesprek. We zijn niet meer alleen een machientje.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels