nieuws

Lagerfabrikant pleit voor actieve rol in ontwerpproces

bouwbreed Premium

Hoewel een lager een van de cruciale onderdelen in grote staalconstructies is, hebben bouwers en constructeurs er wel eens laat aandacht voor. Zegt Aswerd Gresel, directeur van lagerfabrikant Schaeffler Nederland. “Wij willen soms wel wat eerder bij het ontwerpproces betrokken worden.”

De Duitse ontwikkelaar Schaeffler is vooral groot geworden in de auto-industrie, waar lagers voor allerlei toepassingen worden gebruikt. Maar een aanzienlijk deel van de afzetmarkt bestaat uit lagers voor andere industrietakken. Dat zijn dan vaak grote lagers voor staalconstructies. Gresel: “Je ziet ze meestal niet, maar bij grote staalwerken zijn ze bijna altijd aanwezig om de krachtenverdeling in een constructie in goede banen te leiden.” Technisch adviseur Dion van Tilborg schudt de voorbeelden zo uit zijn mouw. “Een mooi voorbeeld van een recent gebouw is de kap van het nieuwe station Rotterdam CS. Die rust aan de achterkant op de oude constructie, maar aan de voorkant op slechts twee staanders. Maar door zon en wind kan er toch beweging in die enorme constructie ontstaan. Die krachten en bewegingen worden opgevangen met gewrichtlagers die onder de staander, ondergronds, zijn aangebracht.”

Bekende lagers van Schaeffler zijn INA en FAG, twee merken die in industrie, installaties en constructies toepassing vinden. Het bedrijf begon ooit met het produceren van kogel- en naaldlagers , maar maakt inmiddels producten voor bijna elke toepassing. Het vraagt gemiddeld 1200 patenten per jaar aan.

Gresel: “Wij ontwerpen en produceren de lagers en alle onderdelen in eigen huis. Dus wij weten precies wat er op dat kleine stukje gebeurt. Die kennis is ook heel goed toe te passen bij het ontwerp en de berekeningen. De klant kan natuurlijk bij ons aankloppen voor een bepaald type lager met een bepaalde maatvoering, maar wij zien liever dat hij ons vraagt wat voor type lager nodig is bij een bepaalde constructie. Als wij weten hoe groot de beweging is en hoe de krachten worden verdeeld, kunnen wij daar een veel beter advies in geven.”

Volgens Van Tilborg kan het bedrijf veel nuttige input leveren. “De ontwikkelingen in het maken van steeds lichtere staalconstructies gaan hard, maar de ontwikkeling van nieuwe lagers gaat nog veel harder. Je ziet dat bepaalde wettelijk voorgeschreven maatvoering (vanwege veiligheid), bijvoorbeeld voor asmaten, al vaak voor de lagers niet meer nodig zijn. Die kunnen de krachten makkelijk aan.”

“Bij een goede samenwerking met een constructeur kunnen we ook wel eens een keuze in het ontwerp in twijfel trekken. Is bijvoorbeeld wel gekozen voor een onderhoudsvrij lager op een moeilijk bereikbare plek? Een lager is nu eenmaal een mechanisch onderdeel, dus het kán stuk. Is er dan een mogelijkheid om het te vervangen?”

Van Tilborg ziet dat de combinatie van gerichte kennis over en toepassingsmogelijkheden van lagers steeds meer nodig is. “Het ontwerpproces van staalconstructies wordt steeds complexer, omdat architecten door nieuwe mogelijkheden steeds meer esthetische ontwerpen maken. Daarom moet alles kleiner en beter worden weggewerkt. Voorheen was het wat meer nattevingerwerk en werd er conservatief gerekend. Als er dan een lager moest komen, namen ze voor de zekerheid maar een maatje groter.”

Reageer op dit artikel