nieuws

Slimme steden en duurzame energieconcepten op TEDx

bouwbreed Premium

Vernieuwende concepten krijgen internationale aandacht tijdens de TED-talks. Onlangs vonden deze plaats in Dan Haag. Cobouw sprak met Heleen Herbert van Heijmans die warmte uit rioolwater wil winnen en Barry Scholten van IF Technology die de Smartpolder bedacht.

Warmte winnen uit rioolwater

De ‘hydrea thermpipe’ draait om het winnen van warmte uit rioolwater. “Dat is constant 18 graden en 150 meter pijp is afdoende voor de verwarming van honderd huishoudens.”

Het concept is simpel, eenvoudig toepasbaar en buitengewoon geschikt om breed toe te passen, licht directeur Heleen Herbert van Heijmans toe. Samen met de Belgische partners Socea (boorbuis) en het Duitse Frank (kunststof) ontwikkelde de bouwer een nieuwe rioleringspijp die tevens dienst kan doen om via een warmtewisselaar energie te leveren. Vooral de transportbuizen van 1,6 meter zijn geschikt.

Het goede nieuws is dat de komende tien jaar minimaal een kwart van de riolering in Nederland aan vervanging toe is. Het slechte nieuws is echter dat de beheerders van rioleringen op geen enkele manier baat hebben om dat met multifunctionele, maar duurdere pijpen te doen. De extra investering verdient zichzelf terug, maar “de eigenaar van de buis is nooit de leverancier van energie”. Toch is Heijmans al in gesprek met de gemeente Goes en het waterbedrijf Amsterdam voor het opzetten van een pilot, maar Herbert kan nog gesprekspartners gebruiken.

De kunststofbuis is opgebouwd uit een buisdeel van 3,30 meter met een binnen- en een buitenbuis, die samen fungeren als warmtewisselaar. Dit kunststof geheel is in beton gestort zodat de buitenschil kan fungeren voor diverse constructieve eigenschappen en gaat net als ‘normale’ riolering minimaal 100 jaar mee.

De Heijmans-directeur ziet de vinding vooral in de bredere trend om met onconventionele partners te komen tot onverwachte innovaties die uiteindelijk passen in de trend naar een duurzame wereld. Innovatie in de bouw loopt vaak stuk op klassieke patronen tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Door het roer radicaal om te gooien, is meer ruimte voor energie en co-creatie, is de stellige overtuiging van Herbert.

De samenwerking met de studio van Daan Roosegaarde voor de smart highwayen met DSM voor de composieten brug en sluisdeuren zijn het bewijs dat daaruit concrete resultaten vloeien. Ook heeft zij hoge verwachtingen van de nieuwe campus Spark in Eindhoven waar de bouwer al samenwerking zoekt met de provincie en universiteit, maar waar de deur wijd openstaat voor elke ‘crossover’ innovatie.

Energie uit opgepompt water

Het watermanagement is toe aan een volgend niveau, is de stellige overtuiging van Barry Scholten. Hij bedacht de smart polderwaarbij het oppompen van water wordt gecombineerd met opwekken van energie en betere waterkwaliteit.

Als ontwikkelaar bij IF Technology heeft hij gemerkt dat veel mensen nog schrikken van een haalbaar businessplan voor een gemaal. “Nederland wist met molens eeuwenlang duurzame energie en gemalen te combineren. Fossiele brandstoffen zijn nu de norm, maar het is hoog tijd om daar een moderne en duurzame wending aan te geven. En het is wennen dat daar een verdienmodel aan te pas komt. Die gemalen pompen toch al en dan is het toch slim om die efficiënter in te zetten zodat meteen energie wordt geleverd.” Lastig punt is nog wel dat salderen op dit moment wettelijk nog niet mag, maar ook regels kunnen moderniseren.

De polders zijn in potentie bij uitstek geschikt voor de energie in ziekenhuizen, appartementencomplexen of scholen. Energie besparen kan simpel door bijvoorbeeld met gemalen te anticiperen op verwachte regenval of gebruik te maken van hoogteverschillen, maar Scholten heeft ook veel ingenieuzer concepten die ook serieus vorm krijgen. Zo draait woonzorgcomplex Torckdael in Wageningen vanaf volgende maand op energie via een gemaal dat meteen het grachtenwater in beweging zet.

Hij is daarnaast in gesprek met Hoogheemraadschap Delfland om iets vergelijkbaar te doen met het Delftse grachtenwater en de energievoorziening van het historische pand in de binnenstad. “Isoleren lukt slecht in zo’n monumentale pand en dan is dit een alternatief concept voor op duurzame winning, waarbij het grachtenwater minder gevoelig wordt voor blauwalg en botulisme.”

Verder voert hij in Rotterdam gesprekken om via een centrale verbonden aan het gemaal Parksluizen ‘koude’ te leveren aan het nieuwe Erasmus Medisch Centrum en juist warm koelwater uit het Botlekgebied te gebruiken als stadsverwarming.

TED/TEDx

Het doel van de Amerikaanse ngo TED (Technology, Enertainment & Design) is het verspreiden van waardevolle ideeën. Ideeën dus waar de wereld beter van wordt. TED doet dat al 25 jaar. In 2009 stelde de organisatie het programma TEDx op waarin wereldwijd lokale shows worden georganiseerd. De filmpjes daarvan worden via TEDx wereldwijd verspreid. Op die manier kunnen de sprekers contacten opdoen om hun idee een stap verder te brengen en daadwerkelijk uit te voeren.

Reageer op dit artikel