nieuws

Bewoners herontwikkelen 
nazicasino in de duinen

bouwbreed Premium

Negen lokale ondernemers zonder ervaring in de projectontwikkeling realiseren 56 woningen op een voormalig militair terrein met drie rijksmonumenten in deplorabele staat.

Koninginnedag 2012 is een stralende dag. Nagenoeg alle vijfhonderd inwoners van het duindorp Huisduinen, nabij Den Helder, staan op straat, drankje in de hand, er hangen oranje vlaggetjes, kinderen rennen rond. “Zoals dat gaat, je spreekt elkaar. Het gesprek komt op de herontwikkeling van het Huisduinerkwartier, het project waar al jaren geen schot in zit en dat het hele dorp een doorn in het oog is”, memoreert Frans Latjes, directeur van de Huisduiner Ontwikkel Maatschappij (HOM). “Al pratend ontstaat het plan dat we het terrein misschien zelf kunnen ontwikkelen.” Als een paar maanden later de zittende ontwikkelaar, corporatie Synchroon, de stekker uit de plannen trekt, stappen de bewoners meteen naar de gemeente. Binnen een paar maanden ligt een overeenkomst op tafel.

Huisduinen is een klein dorp achter de dijk. Woningen lijken willekeurig rondgestrooid op steenworp afstand van de rode, gietijzeren vuurtoren Lange Jaap. De zee is voelbaar vlak achter de zeewering. Het duindorp leeft in z’n eigen tempo, niemand heeft haast, lijkt het. Wie in Den Helder goed boert, vertrekt naar Huisduinen. In 236 huishoudens bevinden zich zo’n tachtig ondernemers uit Den Helder.

Het braakliggend terrein ligt als een rotte kies midden in het dorp, tegen de dijk die jaren geleden de duinenrij verving. Een hekwerk scheidt de geplaveide vlakte af van de omliggende woningen. Daarbinnen liggen drie rijksmonumenten: een toegangspoort, een oude militaire loods en het casino. Dat laatste is het opvallendste bouwwerk. Met rijen collonades, zonder vloer of dak, doet het monument nog het meest denken aan een Romeinse ruïne. Het is echter in 1942 ontworpen door Albert Speer, Hitlers architect. Officieel als officierslogement, maar in de praktijk gebruikten de nazi’s het gebouw als casino. Het verpauperde pand stond al zestien jaar leeg voordat het in 2009 afbrandde.

De herontwikkeling van het voormalig militaire terrein ligt “al een jaar of zeven” op het bordje van ontwikkelaar Synchroon. “Ontwerpen waren in een vergevorderd stadium, maar verder zat er weinig schot in de zaak”, herinnert Juliëtte Hulzebos, projectleider vanuit de gemeente Den Helder, zich. “In 2012 blijkt er helemaal nog geen overeenkomst voor de grond te zijn, oktober van dat jaar leggen we een grondprijs neer. Synchroon wil dat niet betalen en ziet af van de ontwikkeling.” Daarna gaat het snel. De Huisduiners richten in allerijl een bv op, de HOM. Afgelopen maart is de koop-realisatieovereenkomst getekend.

Mooi zootje

Er is weinig verloren gegaan aan het plan van Synchroon. “Het was een verschrikkelijk plan”, weet Latjes. “Het paste niet bij het dorp, te veel stenen, te vol. Een enclave achter de poort, dat wilden we niet.” Het huidige plan telt zestien vrijstaande woningen, twintig twee-onder-een-kappers en twintig appartementen. “De vrijstaande woningen zijn nagenoeg allemaal verkocht. Van de twee-onder-een-kappers is 50 procent vergeven. Het moet een mooi zootje worden”, lacht Latjes. “Allemaal verschillende woningen die schijnbaar lukraak zijn neergezet, dat sluit aan bij het dorpsbeeld.”

De eerste paal moet oktober de grond in. Wat met het casino gebeurt, is nog niet duidelijk. “Het moet een maatschappelijke functie krijgen, er kunnen ook woningen in. En er moet continuïteit in zitten, geen café dat over een paar jaar weer weg is.”

De HOM bestaat uit acht aandeelhouders en voorzitter Latjes, allen ondernemer of ondernemer geweest. De aandeelhouders financieren het project zelf, zonder tussenkomst van de bank. “Dat maakt het makkelijker”, denkt Latjes. “Een bank pelt alle risico’s aan de voorkant af. Die wil waarborgen en zekerstellingen. Als wij iets willen, kunnen we het doen.”

Het risico voor de gemeente dat de HOM tussentijds omvalt, is afgedekt met een fonds dat de inrichting van het gebied waarborgt. Het helpt de besluitvorming. Dat de dorpsgenoten elkaar treffen op de kermis, op verjaardagen, helpt de besluitvorming. “Als we iets belangrijk vinden, kunnen we dat gewoon doen. Zo willen we graag een stukje van het plein proefleggen om te zien of het idee van de architect werkt. Als we de stratenmaker uit het dorp daarvoor vragen, kost het een paar duizend euro, maar het scheelt veel tijd en procedures.”

De gemeente zit anders aan tafel met de ondernemers, merkt Hulzebos. “We hebben hetzelfde belang: iets moois realiseren. Het is ook prettig als je met een partij werkt die niet voor een dubbeltje op de eerste rij hoeft.” De gemeente zegt niet veel te merken van de onervarenheid van de ondernemers. Zij stelde alleen alleen de randvoorwaarden vast.

Civiel technicus Latjes is geen financier. “Ik ben hobby-directeur, onbezoldigd. Dat is goed voor de onafhankelijkheid. Waarom ik dit doe? Het is leuk om voor het hele dorp iets moois te maken. Vooral wil ik ‘s ochtends de gordijnen openen en iets moois zien. Dat is mijn motivatie.”

kop

tekst

Reageer op dit artikel