nieuws

Drijvende boom voor dobberend bos

bouwbreed

Een afgedankte zeeboei gaat plek bieden aan de eerste Nederlandse drijvende boom. Als de proef slaagt krijgt Rotterdam een heus dobberend bos.

Boei en boom worden dinsdag te water gelaten en komen voorlopig te liggen in het Aquadock, een proeftuin voor bouwen op het water bij de Rotterdamse RDM Campus. Daar wordt hij het komende half jaar intensief gemonitord. Als de constructie bestand blijkt tegen wind, golven en zout, moet er volgend jaar bij de kop van Zuid een heus drijvend bos komen. Het geld daarvoor moet overigens nog bij elkaar worden gesprokkeld.

Het dobberende bos is een idee dat kunstenaar Jorge Bakker een paar jaar terug lanceerde. Hij wil de bomen als slanke objecten laten dobberen en niet op grote eilanden plaatsen van piepschuim met beton. Hij was daarom blij toen bedrijven hem in contact brachten met Rijkswaterstaat dat bezig is de bestaande stalen boeien te vervangen door exemplaren van kunststof.

De dienst stelde een 10-kuubs boei ter beschikking. Die is zeker vijftig jaar oud en was de eerste jaren uitgerust met een gaslamp die gevoed werd vanuit een 10 kuub grote tank. In de jaren zeventig werd hij uitgerust met elektrische verlichting en een accu.

10 Kuub lijkt heel wat, maar leverde volgens Cor Speksnijder van staalbedrijf Mercon te weinig drijfvermogen voor de boom van 6 meter met kluit en wortels die er deze dagen in wordt geplant. Temeer omdat de bedoeling is dat de boom zal doorgroeien tot een hoogte van 10 meter. Daarom is er afgelopen weken bij Mercon een extra ring omheen gelast. Van 3 meter is de diameter vergroot naar 4,5 meter. Inclusief kluit en boom weegt de combinatie straks zo’n 9,5 ton.

Het kostte Speksnijder nog heel wat hoofdbrekens om de windbelasting te bepalen. ”Aanvankelijk benaderden we de boomkroon als een hard stijf oppervlak, maar dan hadden we veel meer drijfvermogen nodig. Experts van Gemeentewerken Rotterdam verzekerden ons dat we de windlast op een boom met bladeren mogen reduceren met een factor drie.” Omdat de boom het getij moet volgen, kan hij niet met kabels afgespannen worden. Eén ankerketting houdt hem op zijn plek. Op die manier gaat de boom bovendien echt dobberen, zoals kunstenaar Bakker, graag wil.

Iep

Op advies van Gemeentewerken Rotterdam wordt een iep geplant in de boei. Iepen staan niet voor niets vaak langs havenkades omdat ze goed bestand zijn tegen zout. Een opstaande rand voorkomt weliswaar dat een golf brak water bij de wortelkluit komt, maar niet dat de wind zoute spray op de takken en de bladeren afzet. Daar kan een iep goed tegen.

Het gevaar is volgens Mart van Zijl van Gemeentewerken groter dat het regenwater langs de takken en de stam bij de kluit terechtkomt, waardoor daarin het waterpeil veel te hoog stijgt. “Dan ben je als beheerder meer water aan het afpompen dan toedienen. Daarom wordt er een spatzeil gespannen rondom de stam. Bij de kluit worden geëxpandeerde kleikorrels gestort voor bufferen van het gietwater. De boei krijgt ook een verklikker, die aangeeft hoe hoog het gietwaterniveau is. Van Zijl weet dat voor het dobberende bos de boeien wellicht worden uitgerust met pompjes gevoed door zonnepanelen.Dan kan heel gedoseerd bewaterd worden en hoeft er niet te vaak een bootje langs voor het beheer. De haalbaarheid daarvan wordt de komende tijd uitgedokterd door studenten van verschillende opleidingen en een hele reeks bedrijven dat bij het project betrokken is.

projectgegevens

tekst

Reageer op dit artikel