nieuws

Beoordeling viadominantie, prestatie, transparantie

bouwbreed Premium

Best Value Procurement-projecten ontaarden tot nog toe niet in rechtszaken ondanks het feit dat bouwers volledig op kwaliteit worden geselecteerd. Het dispuut over de Westfrisiaweg dat vandaag bij de rechtbank in Haarlem dient, is slecht voor het imago van prestatie-inkoop, ongeacht de inhoud van het geschil. Prof. Sicco Santema gaat niet op deze zaak in, maar schetst de huidige praktijk in Nederland.

Best Value Procurement (BVP) geniet inmiddels een brede belangstelling en ook een brede toepassing. BVP gaat doorgaans over procurement terwijl de BVP-aanpak verder gaat. Wij spreken dan ook van de Best Value-aanpak.

Door de brede belangstelling en ook brede toepassing van Best Value is er een grote verscheidenheid aan de wijze waarop Best Value word gebruikt in projecten. We zien dat onder de noemer Best Value ook delen van de aanpak worden gebruikt. Dit noemen wij cherry picking. Hierdoor ontstaat verwarring over de beoordeling en objectiviteit.

In het algemeen kennen we drie soorten beoordelingen, namelijk objectief, subjectief en willekeurig. Binnen de Best Value-aanpak wordt alleen een objectieve beoordeling gebruikt, en wel als volgt.

Tussenstappen

Allereerst door ‘dominantie’. Een aanbieding van een aanbieder scoort alleen als dominant duidelijk is dat deze aanbieding ook daadwerkelijk een bijdrage levert aan het behalen van de projectdoelstelling. De beoordeling betreft of de aanbieding ervoor gaat zorgen dat de projectdoelstelling behaald wordt.

Er wordt gewerkt met tussenstappen van twee punten om zo een dominante score af te dwingen. Kleine of subtiele verschillen leiden hierdoor niet tot een ander punt. Het moet duidelijk zijn dat de aanbieder in eerdere geleverde prestatie een bijdrage heeft geleverd aan het bereiken van een soortgelijke doelstelling en in welke mate dat het huidige project zijn gestalte krijgt.

Bij startende Best Value-gebruikers starten we in de training beoordelen met een case waarnaar de deelnemers op basis van dominantie de beste aanbieder moeten kiezen. De case is inmiddels vijftig keer gebruikt en vijftig keer kwam dezelfde aanbieder als beste naar voren. Op basis van deze informatie is dominant dat deze aanbieder ook de beste zou zijn.

Een tweede belangrijk element ligt in ‘verifieerbare prestatie-informatie’. De aanbieder dient zijn aanbod te onderbouwen met prestatie-informatie (bijvoorbeeld hoe heeft hij het elders gedaan) en zorgt ervoor dat het verifieerbaar is. Het gaat bij Best Value immers om de beste prijs-kwaliteitverhouding. De onderbouwing is niet met technische details, want daar heeft de opdrachtgever minder verstand van en kan dat niet objectief beoordelen. Onderbouwing dient voorzien te zijn van informatie uit voorgaande projecten of diensten waar de doelstelling van het huidige project ook centraal staat. Van belang is dat als de verschillen niet ‘dominant’ zijn, de gegadigden een zelfde waardering krijgen. De dominantie zal dan in de interviews naar voren komen.

N aast het beoordelen van stukken worden ook de interviews beoordeeld. Hier schuilt het grootste gevaar voor subjectiviteit volgens de criticasters van BVP. Het idee dat dit een ‘schoonheidswedstrijd’ zou zijn met de prijs voor de mooiste praatjes of mooiste uitstraling is niet correct. Het gaat om de beste onderbouwing. Gecertificeerde beoordelaars zijn opgeleid om dit verschil te beoordelen. De beoordelaars moeten hun beoordeling ook argumenteren aan de overige teamleden en aan de aanbieders. Daardoor ontstaat een enorme transparantie in het proces.

Het derde belangrijke element is daarmee ‘transparantie’. Door het proces en de boordeling transparant te maken moeten de beoordelingen ook door de beoordelaars goed onderbouwd zijn waarmee de objectiviteit wordt gewaarborgd.

De vereniging Best Value Nederland zorgt ervoor dat professionals gecertificeerd worden in het toepassen van de methodiek. Dit omdat de vereniging zich hard maakt dat Best Value goed wordt uitgevoerd. Binnenkort komt er ook een certificaat voor een leidraad van een aanbesteding. Dit geeft aanbestedende diensten en aanbieders het comfort dat de Best Value-methodiek juist wordt toegepast en daarmee de beoordeling objectief plaatsvindt. Het winnen van een aanbesteding betekent dan dat je de beste aanbieder voor dat project bent.

Reageer op dit artikel