nieuws

Acht plannen halen de eindstreep

bouwbreed

Vooral techneuten bedenken de veelbelovende marktinitiatieven die bij ProRail zijn geaccepteerd. Acht voorstellen haalden in 2013 de eindstreep en worden uitwerkt en getest.

1. Monitoring temperatuur

wisselverwarming

Bedacht door: Avic

USP: Innovatietest

Status: Test is uitgevoerd

Het concept: Test van draadloze techniek om betrouwbaar en ‘realtime’ de temperatuur van de spoorstaven in wissels te meten. Bij onder- of overschrijding van de temperatuur wordt een alarm afgegeven, waardoor het functioneren van de wisselverwarming continu en op afstand kan worden bewaakt. Potentieel is het systeem een uitkomst bij zwaar winterweer, maar ook bij dreigende oververhitting.

2. Overspeed stop relay

Bedacht door: Arcadis

USP: Gezamenlijke systeemontwikkeling startend met haalbaarheidsonderzoek

Status: Haalbaarheidsonderzoek loopt

Het concept: De snelheid van een trein wordt momenteel beveiligd in stappen van 40-60-80 of 130 km per uur. Als de infrastructuur geschikt is voor bijvoorbeeld 110 km per uur moet deze vanuit de beveiliging beperkt worden op 80 km per uur omdat de volgende stap van 130 te hoog is. Het USP biedt een technische oplossing om in dergelijke situaties de veiligheid te garanderen binnen de conventionele beveiliging, zonder enorme snelheidsbeperkingen. Met een kleine aanpassing aan de walbeveiligingsinstallatie lijkt het mogelijk om lokaal snelheidsoverschrijdingen te meten en bij geconstateerde overschrijding automatisch in te grijpen. Dit wordt op haalbaarheid onderzocht.

3. + 4. ERTMS level 3 proof of concept

Bedacht door: Alstom Transport en Bombardier Transportation

USP: Innovatietests

Status: Proeven zijn uitgevoerd, resultaten benut voor opstellen railmap ERTMS

Het concept: Leveranciers Bombardier en Alstom hebben afzonderlijk van elkaar voorgesteld om samen met ProRail de functionaliteiten van ERTMS level 3 te testen op een speciaal ingericht testbaanvak tussen Lelystad en Almere. ERTMS is de opvolger van de Automatische Treinbeïnvloeding (ATB) die nu nog in de meeste baanvakken ligt. Level 3 gebruikt positiegegevens die de trein uitzendt om de baan achter de trein vrij te melden, zonder dat er nog treindetectie in de baan nodig is. Door met twee verschillende leveranciers te testen kon er ook worden beoordeeld op samenwerking en leveranciers-onafhankelijkheid.

5. Capaciteit op maat

Bedacht door: Arcadis en Siemens

USP: Gezamenlijke systeemontwikkeling startend met haalbaarheidsonderzoek

Status: Verkenning is gestart

Het concept: ProRail beschikt standaard over een tractie energievoorzieningnet voorzien van een spanning van 1500 volt. Nieuwe treinvervoerconcepten zoals de hogesnelheidstrein vereist echter een stroomvoorziening van 25 kVac en regiotreinen zoals de RandstadRail beperken zich juist tot 750 Vdc. Arcadis en Siemens spelen in op deze nieuwe ontwikkeling door een energievoorzieningsconcept waarin dit kan.

6. Spoortrappen

Bedacht door: Movares

USP: Nieuwe infrastructuur

Status: Voorbereiding contract

Het concept:Dit door Movares ontworpen concept biedt een veilig en goedkoop alternatief voor landelijke overwegen voor wandelaars en fietsers in een natuurlijke omgeving en sluit daarmee aan op de plannen om zoveel mogelijk onbewaakte overwegen op te heffen. De brug kent innovatief materiaal- en ruimtegebruik en eenvoudige installatie.

7. Electronic track relay

Bedacht door: Movares en Mors Smitt

USP: Voorstel voor systeemontwikkeling

Status: Er is een projectteam ingesteld dat begin 2014 aan de slag gaat

Het concept: De basis van het huidige GRS-treindetectiesysteem is de laagfrequente spoorstroomloop, de zogenoemde B2-vane relais. De afgelopen tientallen jaren heeft dit elektromechanische systeem zich als zeer betrouwbaar bewezen. Het GRS-concept is voor de lange duur niet toekomstbestendig door de trends van lichter materieel, extremere weersomstandigheden en gewenste monitoring op afstand. De ingediende USP moet via een productontwikkeling leiden tot een kwalitatieve verbetering van het spoorrelais waardoor alsnog levensduurverlenging van het GRS-systeem mogelijk is. Hiervoor wordt een elektronische variant van het spoorrelais (Electronic Track Relay) voorzien.

8. Leidingonderbreker voor baanvaksnelheid

Bedacht door: Movares

USP: Voorstel voor systeemontwikkeling

Status: Een prototype leidingonderbreker wordt gebouwd en getest bij het Rail Infra Opleiding in Amersfoort.

Het concept:De huidige generatie bovenleidingonderbrekers is niet geschikt voor baanvaksnelheden van 140 of 160 kilometer per uur. Dit heeft te maken met de constructie en het gewicht. Het voorgestelde leidingonderbrekerconcept kent deze nadelen niet en is daarmee in principe geschikt voor treinsnelheden gelijk aan de toelaatbare snelheid van het bovenleidingssysteem waarin deze is gemonteerd.

H et merendeel van de ideeën is nog zo pril of concurrentiegevoelig dat niet in detail kan worden ingegaan op de inhoud. Toch zette Cobouwsamen met ProRail de initiatieven op een rij. De ideeën beginnen vaak letterlijk met een schetsje van een paar techneuten en langzaam formeert zich een team van specialisten dat zo’n plan verder uitwerkt.

In toenemende mate wordt daar ook nog een andere marktpartij bij gezocht. Het merendeel van de voorstellen betreft vernieuwing van de railsystemen. Deze starten meestal met een haalbaarheidsonderzoek, omdat het vaak om onconventionele oplossingen gaat.

Zo ook bij de twee veelbelovende initiatieven op het gebied van ERTMS, die goed inspelen op de Europese discussie over spoorbeveiliging. De uitkomsten van de tests op het speciale baanvak tussen Lelystad en Almere worden komend jaar gebruikt bij het opstellen van de Railmap ERTMS.

Daarnaast wordt steeds vaker een innovatietest aangevraagd, zoals bij de wisselverwarming. Dan gaat ProRail samen met de markt aan de slag om zo’n product of systeem te testen. De leverancier kan het daarna mogelijk verder te ontwikkelen zodat het geschikt is voor het hele spoornet. Met dat proces is vaak een paar jaar gemoeid.

Vorig jaar zijn acht van de zestien ideeën geaccepteerd. Deze voorstellen krijgen de kans om volgens een vast protocol zich verder te ontwikkelen, maar dan nog leiden niet alle geaccepteerde USP’s (unsolicited proposals) een verandering aan het spoornetwerk. Tot op heden mag alleen ‘Electronische Interlocking’ van Movares (ingediend in 2009) sinds vorig jaar worden gebruikt bij nieuwe spooraanbestedingen.

Reageer op dit artikel