nieuws

‘Het peloton moet in beweging komen’

bouwbreed Premium

Terwijl grote opdrachtgevers als Rijkswaterstaat en de Rijksgebouwendienst al heel ver zijn met professionalisering van het opdrachtgeverschap, blijven gemeenten, waterschappen en corporaties nog achter. Aedes gaat dit jaar aan de slag om de sector rijp te maken voor regisserend opdrachtgeverschap. “De – gelukkig al vele – koplopers hoeven we niet veel te leren. Het gaat er nu om het peloton in beweging te krijgen.”

Traditioneel werken leidt vaak tot suboptimale producten. Hogere prijzen vanwege meerwerk en stroef verlopende samenwerking beïnvloeden het resultaat. “Wij willen meer product voor minder geld en dat kan als een opdrachtgever regisserend gaat werken”, zegt Emirto Rienhart van Aedes, die de praktijk van het traditioneel projectontwikkelen van binnen kent.

Het is de reden geweest voor de corporatiekoepel om na te denken over een andere rol voor de corporaties als opdrachtgever. “Iemand heeft ooit gezegd dat opdrachtgeverschap een van de meest onderschatte disciplines in de bouwketen is. Dat klopt ook, als je niet nadenkt over die rol. Een aantal corporaties heeft dat al gedaan en handelt nu ook anders. Dat hoeft niet altijd. Waar het ons om gaat is dat het een bewuste keuze moet zijn welke rol je kiest. Dat kan soms ook nog traditioneel zijn, bijvoorbeeld als je een uitstekende relatie hebt met marktpartijen”, aldus Rienhart.

Het is de reden voor de oproep van Aedes aan de leden om opdrachtgeverschap en aanbesteden nadrukkelijk op de agenda van de managementteams te zetten. “Corporaties moeten zelf de keuze maken. Wij leveren de tools om dat te kunnen doen.”

Daarbij is goed gekeken naar alles wat er op dit punt al voorhanden is. Zo is bijvoorbeeld de Leidraad Aanbesteden erbij gepakt. “Een goede leidraad, maar voor de corporatiesector te dik en te moeilijk. Daarom ontwikkelen we onze eigen instrument, een beslisboomachtige structuur zoals de leidraad die ook kent, maar minder dwingend. De TU Delft werkt daar nu aan. Komende maanden wordt die afgerond en dan gaan we er de boer mee op”, zegt Maarten Georgius, eveneens van Aedes.

“We zijn daarover in gesprek, ook met bouwers en installateurs, om te zien of het in de praktijk kan werken”, vult Rienhart aan.

Functioneel specificeren

Iets soortgelijks gaat Aedes ontwikkelen op het gebied van functioneel specificeren. Als zelfs heel grote opdrachtgevers daar moeite mee hebben, dan geldt dat zeker voor de kleinere als corporaties.

Een andere ontwikkeling is een model-samenwerkingsovereenkomst op het gebied van bouw en onderhoud. “Dat worden vernieuwende contracten, bijvoorbeeld bij ketensamenwerking en geïntegreerde contracten.”

Het zijn allemaal stappen op weg naar verdere professionalisering van het opdrachtgeverschap, ook in de corporatiesector. Als het aan beide Aedes-heren ligt zal die de relatie tussen de corporaties en de bouwers fundamenteel veranderen. Dat gaat niet vanzelf. “Daarom ben ik ook bezig met de ontwikkeling van een opleiding opdrachtgeverschap. Die zal zoals het er nu naar uitziet, verschillende niveaus kennen. Het verschil zal niet in ‘klein’ en ‘groot’ zitten. De omvang van een corporatie zegt weinig over de professionaliteit. Ik ken een aantal kleine corporaties die al heel ver zijn met professioneel opdrachtgeverschap en daar zelfs prijzen mee hebben gewonnen”, aldus Georgius.

Binnenkort start Aedes met een campagne richting de corporaties. Op één vraag zoeken Rienhart en Georgius nog antwoord. “Als wij gaan professionaliseren, kunnen bouwers dat aan?” Het is de reden waarom zij contact hebben opgenomen met Bouwend Nederland en Uneto-VNI, die beide hebben toegezegd te zullen meedoen met de campagne. De liefde kan immers niet van één kant komen.

Speerpunten 2014

Marktbenadering:

– Ontwikkeltool aanbesteden

– Handreiking prestatiegericht/functioneel specificeren

Samenwerken:

– Doorontwikkeling ketensamenwerken

– Handelingskader opdrachtgeverschap corporaties

Risicomanagement:

– Model geïntegreerd contract

– Modelcontract ketensamenwerking

Regisserend opdrachtgeverschap

De traditionele opdrachtgever is vooral manager en uitvoerder. Hij dicteert wat de bouwer moet doen en controleert of dat ook gebeurt.De huidige tijd vraagt echter om een ander opdrachtgeverschap waarbij hij een visie heeft en de vraag formuleert, liefst in functionele eisen. Van de markt wordt dan geen product gevraagd, maar diensten als ontwerp en uitvoering. Dat vraagt om andere verhoudingen tussen opdrachtgever en opdrachtnemer en andere competenties bij de opdrachtgever.

Reageer op dit artikel