nieuws

‘Nationale Investeringsinstelling te licht qua opzet’

bouwbreed

Wie denkt dat pensioenfondsen de woningmarkt en de gww-sector wel eventjes gaan redden, is na het lezen van dit verhaal een illusie armer. APG-directeur Tjerk Kroes onderzocht de mogelijkheden namens de regering. Hij tempert te hoge verwachtingen. “We moeten verleid worden.”


Bernard Wientjes, voorzitter van werkgeversorganisatie VNO NCW klom ruim een jaar geleden, heldhaftig op de barricade voor de bouwsector. Hij sprak tot pensioenfondsen: “Investeer meer in Nederlandse hypotheken. Dat is goed voor de woningmarkt én de economie.”

Geen mens kon iets inbrengen tegen dát best logische verhaal. Verzekeraars en pensioenfondsen beleggen samen dik duizend miljard euro. Verreweg het meeste daarvan wordt belegd in het buitenland. Het relatief arme kabinet pakte de handschoen op. Er kwam een commissie en nog één. Tjerk Kroes, directeur van de grootste pensioenfondsbelegger in Nederland, APG, zat de laatste voor. Op Prinsjesdag werd het resultaat gepresenteerd: er komt een Nationale Investeringsinstelling (NII) en een Nationale Hypotheekinstelling (NHI). Kroes is tevreden. “De gesprekken kwamen pas in januari echt op stoom. In minder dan een jaar tijd hebben we grote stappen gezet.”

Wat hebben institutionele beleggers de woningmarkt te bieden? Om hoeveel miljarden extra gaat het? Kroes pint zich niet vast op getallen. “Maar binnen nu en vijf jaar moet 50 miljard euro haalbaar zijn. En met gekruiste vingers zeg ik: misschien zelfs wel iets meer.”Bedragen zeggen niet zoveel, benadrukt Kroes. In sprookjes gelooft hij niet. “De NHI is geen wondermiddel voor de woningmarkt. Het is goed nieuws voor een sector die goed nieuws kan gebruiken. De NHI geeft banken weer lucht hypotheken te verstrekken en haalt drempels voor verzekeraars en buitenlandse banken om toe te treden tot de hypotheekmarkt weg. Daarmee zijn echter niet alle problemen van de complexe woningmarkt opgelost. De NHI draagt een steentje bij aan de problemen aan de financieringskant, maar het is ook een gegeven dat banken buffers moeten aanhouden. Ze zoeken naar eigen vermogen. Het NHI is daarmee zeker geen reddingsplan voor banken. Wat ik wil zeggen is dat de woningmarkt verder geholpen is als institutionele beleggers in een vergaander variant zouden investeren in hypotheken. Dus niet via de NHI, maar zelf.”

Kroes heeft weleens vernomen dat andere pensioenfondsen overwegen om zich meer rechtstreeks met hypotheekverstrekking bezig te houden. “Het gaat echter te ver om te zeggen dat zij binnenkort de hypotheekmarkt zullen bestormen. We zitten nog midden in het denkproces. Leg je achterban nu maar eens uit waarom je wilt gaan investeren in de woningmarkt.”

Flirten

Ook op het gebied van infrastructuur kijken Kamerleden al jaren verlekkerd naar het kapitaal van pensioenfondsen. Voor wat, hoort wat en dat is een obstakel op zich. “Een goede belegger spreidt zijn portefeuille. De meeste portefeuilles zijn op het moment goed gespreid dus je moet van goeden huize komen om pensioenfondsen en verzekeraars te verleiden meer in Nederland te doen.” Het flirten lijkt de ministers Kamp en Dijsselbloem (financiën) nog steeds niet goed af te gaan. Tot op de dag van vandaag blijkt uit alle recentelijke briefwisselingen tussen Kamp en Kamer, uit alle woorden van Dijsselbloem dat het kabinet op geen enkele manier risico wil lopen. Zo maakte Dijsselbloem na (en ondanks) een succesvolle proef met de N33, waarbij APG en PGGM de financiering regelden, duidelijk dat het Rijk niet standaard inflatievergoeding op leningen zal verstrekken. Kroes: “Terwijl dat bij uitstek een manier is om ons te verleiden.” Wat vooralsnog rest is een nieuwe proef met ‘gedeeltelijk gecommitteerde financiering’ bij een nog te bepalen infraproject. Kroes loopt niet over van geluk: “Dan moeten we ons in een te vroeg stadium committeren aan de voorwaarden en een vaste rentevergoeding. De rente is laag nu, maar infrastructurele projecten zijn doorgaans van lange aard. Als er tussentijds iets gebeurt met de rente hang je.”

Ook van de Nationale Investeringsinstelling(NII) heeft Kroes nochthans niet al te hoge verwachtingen. Het NHI moet ervoor zorgen dat beleggen in Hollandse snelwegen, windmolenparken, scholen en ziekenhuizen interessant wordt. Maar hoewel minister Kamp al droomt over een oplossing voor hele grote projecten zoals de Maasvlakte, is de APG-directeur is meer terughoudend. “Het kan iets worden, maar de huidige opzet van de Nationale Investeringsinstelling is nu nog te licht vormgegeven. Risico’s moeten we voorkomen. Dat vraagt dus om begeleiding van professionele marktpartijen. Een bureau met een paar mensen die telefonisch vraag en aanbod bij elkaar proberen te brengen volstaat niet.”

Toch een investeringsbank? Met kapitaal? Dat is beduidend meer dan Kamp eerder losliet. Hij benadrukte dat de NII geen bank moet worden. Kroes: “Ik wil het woord bank ook niet noemen. Maar wil het echt iets worden, dan moet de NII worden gemodelleerd als een volwaardige partij die kapitaal meekrijgt. Als we over de grens kijken: in de Green Investment Bank heeft de Britse overheid ook daadwerkelijk geld gestoken.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels