nieuws

‘Ik moet nú wat voor de bouw betekenen’

bouwbreed

Laat Bouwend Nederland te veel zijn oren hangen naar VNO-NCW? 
Verhagen fronst zijn donkere wenkbrauwen. En met zijn lobby voor subsidies vangt hij twee vliegen in één klap. “Nee, vier, vijf.”

Oude politiek. Bouwend Nederland zou zijn oren te veel laten hangen naar werkgeversorganisatie VNO-NCW. Verhagen wil er niets van weten. “Natuurlijk hebben we in de onderhandelingen met minister Kamp en voorzitter Wientjes van VNO-NCW overleg gevoerd over het proces. Over de goede en minder goede dingen uit het akkoord. Maar anders dan in kranten staat, was de inzet van VNO-NCW juist heel ambitieus.”

Verhagen die af en toe opstaat, rondloopt en weer gaat zitten, bijt zichtbaar van zich af. Het rumoer over een brief aan de SER van de Groene Zaak én grote bouwers zit hem niet lekker. Inhoudelijk zijn er volgens hem nauwelijks verschillen met de voorstellen van de Groene Zaak, een vrij nieuwe, duurzame werkgeversorganisatie die zich wel vaker afzet tegen VNO-NCW. “Op alle punten zijn wij het eens. De bouwbedrijven die in de brief staan, zitten daar bovendien vanaf het begin bij. En als de Groene Zaak ze dan belt: we gaan een kritische brief schrijven, hé jongens doen jullie mee?, dan doen ze dat. Ik zou ook mijn handtekening onder die brief gezet hebben. Ik was ook bang voor een slecht energieakkoord. Vorige week heb ik dat in het bestuur bij VNO-NCW gezegd. Als dit, dit en dit er niet in staat, hoeft het van mij niet. Nog steeds vraag ik me af op welk concept de Groene Zaak reageerde. Er was helemaal geen concept. En de brief ging over het SER-proces, niet over de inzet van Bouwend Nederland. We trekken samen op. We zijn het met elkaar eens.”

Feit blijft dat Verhagen openlijk lobbyde voor nieuwe subsidies voor het isoleren van woningen. De kritiek dáárop staat onomstreden vast. Tegenstanders noemen het oude politiek. De bouw zou lui worden van subsidies en niet onbelangrijk: éénmalige geldinjecties zouden de echte transitie in de gebouwde omgeving in de weg staan. Verhagen haalt zijn schouders op, realistisch als hij is.

“Als je dat vindt, moet je alle subsidies afschaffen. Maar het is een feit dat deze regering 3,8 miljard euro per jaar aan subsidies verstrekt voor duurzame energie. Ik wil dat een tiende van dat beschikbare bedrag gebruikt wordt voor energiebesparing en woningisolatie. Wat is daar nou op tegen? Nee, de bouwsector wordt daar niet lui van. Met subsidies stimuleer je gedrag. Kijk maar naar de subsidies voor hybride auto’s. Die leiden ook tot een verkoop die het aanbod ver te boven gaat. Valt de subsidie weg, dan wil iedereen het nog steeds. Het klopt, op is op. Daarom zetten wij in op een zo groot mogelijk bedrag. Het zal misschien minder worden dan wij willen, maar met een paar honderd miljoen kun je veel woningen verduurzamen. Dat is geen druppel op de gloeiende plaat.”

De criticaster zet in op betere condities. Opteert voor randvoorwaarden, waardoor verduurzaming voor iedereen interessant wordt. Met de energierekening als investeringskapitaal, met de bouwsector als concurrent van de fossiele brandstofindustrie én met energienotaloze woningen. Verhagen: “Energieneutraal zou natuurlijk het mooiste zijn. Vorige week bezocht ik een bouwproject van vijf woningen die allemaal verkocht waren voor een vrij goede prijs. De bouwer leverde de huizen op met keuken, armaturen én led-lampjes; hij wilde er zeker van zijn dat de woningen daadwerkelijk energiezuinig zouden zijn. Dat is ook ons verhaal. Ik wil zelfs een stap verder gaan. Materialen en het productieproces moeten duurzamer. Het punt is dat de bouw niet alleen de sleutel in handen heeft om de Nederlandse doelstellingen te bereiken. Ik kan wel zeggen dat we 2 miljoen corporatiewoningen zo snel mogelijk moeten aanpakken, maar dan mag jij dat betalen. Ik moet nú wat voor de bouw betekenen. Elk bouwbedrijf dat ik kan redden is er één. En nee, ik heb niet het idee dat de bouw de concurrentie moet aangaan met de fossiele brandstofleverancier.”

Hoe legt Verhagen de brief uit, waarin staat dat een groot aantal bouwbedrijven een progressiever energieakkoord eist? Maakt de brief niet pijnlijk duidelijk dat er weinig vertrouwen is in het groene verhaal van Bouwend Nederland? “Helemaal niet. Dit is een brief van de Groene Zaak waar ook bouwbedrijven bij zijn aangesloten. Het is ook niet zo dat we onze koers na die brief drastisch verlegden. Integendeel, in de laatste bestuursvergadering, toen we afscheid namen van Elco Brinkman, is de brief niet eens ter sprake gekomen.”

Slordig

Een kwestie van miscommunicatie, vat Verhagen samen. “Als er al twijfels over onze inzet bestaan, is er blijkbaar onvoldoende informatie over wat wij doen. Wij moeten dus beter communiceren, punt. Al ga ik op mijn kop staan, als ik A doe, moet men niet denken dat ik B doe. Of dat slordig is? In het bestuur is de inzet van Bouwend Nederland besproken. Ik ga ervan uit dat bestuursleden ook communiceren met hun achterban. Tegelijkertijd is het ook niet zo dat ik elke stap die ik zet met iedereen bespreek. Ik heb een mandaat en kan niet iedere dag met alle vierduizend leden bellen.”

Een spel over honderden miljoenen en grote tegengestelde belangen speelt zich altijd binnenskamers af. Verhagen telefoneert al weken, zo niet maanden met grootmachten zoals Wientjes, voorzitter Calon van corporatiekoepel Aedes en directeur Wagenaar van Natuur en Milieu. Hoe speelde hij het spel? “Geld is er niet, dus richt ik me op de ruim 3 miljard euro die Kamp heeft voor duurzame energietechnieken. Ik wil daarmee drie vliegen in één klap vangen: zorgen voor energiebesparing, de impasse rond de verhuurdersheffing doorbreken, zodat corporaties weer gaan investeren én de bouw helpen. Bovendien kunnen we nog iets betekenen voor de jeugdwerkloosheid. Dus dat zijn vier, vijf vliegen.”

Nog even terugkomend op VNO-NCW. Bestaat niet het gevaar dat het geluid van Bouwend Nederland verstomt in de Haagse Malietoren? Verhagen is er niet bang voor. “Ik moet ervoor zorgen dat ik daar ben als het nodig is en dat ik me laat gelden. En soms is het effectiever om VNO-NCW iets te laten doen, omdat dat een grotere impact heeft. Het trieste is in het geval met het energieakkoord dat er binnen de SER overeenstemming was. De regering was het over bepaalde opvattingen niet eens, daarom ging het onderhandelen door. Maar dit is meer dan ik ooit als minister van Economische Zaken door de Kamer had kunnen krijgen. Of Kamp. Of hij had al zijn geld massaal moeten inzetten op wind op zee en alle bossen in kolencentrales moeten stoppen.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels