nieuws

‘Ho, ho, de cijfers hou ik nog voor me’

bouwbreed

Bunschoten mag extreem veel woningen bouwen in de komende jaren. Een resultaat van overleg met nabijgelegen gemeenten. Burgemeester Melis van de Groep (55) is blij dat zijn “prachtige” dorp weinig last heeft van de Amersfoortse bouwdrift. Maar het is kwetsbaar.

Voetbal, keek en kibbeling. In de reallifesoap over Bunschoten Spakenburg heeft burgemeester Melis van de Groep een hoofdrol. Maar er is meer dan lekkernij en sport. Prefab beton bijvoorbeeld. Vebo maakt het. Weet hoe de crisis voelt. Moest afscheid nemen van honderd werknemers. Van de Groep kijkt niet toe. De gemeente verstrekte 10 procent korting op de bouwgrond van het woningbouwplan Zuiderzee.

Van de Groep, zoon van een visser, is een echte Spakenburger. Na de komst van de Afsluitdijk en de inpoldering van Flevoland is geld verdienen met vissen geen optie meer. “We zijn nu een dorp van handel. Van vis en koek. En we hebben een behoorlijk grote metaalsector. Gereformeerd? Dat klopt, maar inenten doen we hier gewoon.”

Wat heeft Van de Groep met de bouwsector? Wat doet hij in een werkgroepje dat onderzoekt hoe gemeenten hun bouwplannen met elkaar moeten afstemmen? Het antwoord is simpel: negen gemeenten in de regio Amersfoort trekken al jaren samen op. Of het nu gaat over de ruimtelijke ordening of de woningbouw. Van de Groep zit dat overleg voor.

“We delen wie, wat, wanneer bouwt. Dat moest ook wel, want wij zagen als gemeente veel jongeren hier noodgedwongen vertrekken richting nieuwbouwwijken in Amersfoort.”

Het overleggen werkte: “Tot 2030 mogen wij 1600 woningen bouwen op een voorraad van 7500. Dat is dus heel veel.”

De ambitie is hoog, maar is die ook realistisch? Veel gemeenten koesteren hun plannen. Van de Groep knikt: “Iedereen wil zijn eigen exploitatie op orde houden. Gemeenten dreigen elkaar weer uit de tent te vechten. Juist daarom hebben we met het actieteam (Actieagenda Bouw, red.) gekeken of wij met elkaar concurreren. Gelukkig is daar nauwelijks sprake van. Zelfs drie grote woningbouwprojecten, van drie dichtbij elkaar gelegen gemeenten hebben geen last van elkaar. Mensen van hier willen nou eenmaal niet in Soest of Baarn wonen. De grootste concurrentie vindt binnen een gemeente plaats. Daar moeten we dus afspraken over maken. Wij zeggen: gemeenten, corporaties en ontwikkelaars, ga aan tafel. Maak keuzes. Stel projecten uit of maak andere plannen.”

De beste strategie om het regionale woningmarktspel te spelen, is nog niet helemaal uitgedokterd. Deel twee van het onderzoek loopt nu. “We willen weten hoe we samen beter kunnen plannen en kijken naar extremen. Moet de overheid alles loslaten of moeten negen gemeenten juist handelen alsof ze één gemeente zijn? Ik geloof zelf niet in één grondexploitatie met verevening. Dan laat je mensen betalen voor andermans problemen. Bovendien lap je dan de democratie aan je laars. Maar het zijn spannende vragen. Voor de winter hebben we daar een antwoord op.”

Doorspitten

De grens houdt niet op bij Amersfoort, benadrukt de bevlogen burgemeester. “In de regio kunnen we 10.000 nieuwe woningen niet kwijt. De afspraak is dat Almere die laat bouwen, maar die focust vooral op de westkant. Wij zeggen doe dat aan de oostkant, mensen gaan niet zomaar in Almere wonen. Op de langere termijn moeten wij ons dus afvragen of het nog wel wat wordt met Almere. Misschien dat Gelderse gemeenten voor onze regio kunnen bouwen.”

Wethouders die in goed overleg bouwplannen doorspitten. Het blijft naïef klinken. Komt het op cijfers aan, dan geeft de gemiddelde wethouder niet thuis. Van de Groep onderschrijft dat. “Tot nu toe deden wij alles op basis van vrijwilligheid. Ik weet dat het kwetsbaar is, want er zijn altijd gemeenten die kunnen zeggen: zoek het maar uit. Maar de urgentie neemt toe. Je merkt dat gemeenten averij oplopen in hun grondexploitaties. Het Economisch Instituut voor Bouw dat bij ons onderzoek betrokken is, wil daarom ook graag de cijfers zien. Maar dan zeggen de grondexploitanten, dus ook de ontwikkelaars: ho, ho, die hou ik even voor me zelf.”

“Of samenwerken niet lastig is als je elkaars ellende niet kent? Misschien moeten we informatie over grondexploitaties vertrouwelijk met elkaar te delen. Ik ben nog niet zo ver. Eerst moet je aantonen dat er door gebrek aan afspraken en vrijwillige samenwerking iets fout gaat. Pas dan kun je dwingender te werk gaan. Of hier verborgen debacles zijn, is ook zeer de vraag. Het provinciaal toezicht is al flink aangescherpt. Rookgordijnen in de regio Amersfoort kan ik me dus niet voorstellen. Amersfoort worstelt wel met de woonwijk Vathorst. Hoe wordt dat tekort verdeeld? Is dat een probleem van de stad of van de regio? Ook dat is een spannende vraag voor de toekomst.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels