nieuws

Getijdencentrale is bundeling van duurzaamheidsambities

bouwbreed

De werkgevers dreigen het energieakkoord te torpederen, waar deze weken de laatste onderhandelingen over worden gevoerd. Minister Kamp van Economische Zaken staat onder druk om op korte termijn met een substantieel duurzaam plan van aanpak te komen. De bouw van een getijdencentrale in de Noordzee zou in één keer alle ambities op het gebied van water en energie kunnen bundelen.

Aan alle kanten wordt gemorreld aan de ambities om in 2020 16 procent van alle energie op een duurzame manier te winnen. VNO-NCW hebben de druk opgevoerd door hun commitment keihard te koppelen aan het terugdraaien van 640 miljoen aan lastenverzwaringen. Pragmatisch is de deadline maar een weekje naar achtergeschoven naar 12 juli. De kans op een mislukking groeit, waarbij gebrek aan innovatie en ambitie de boventoon voeren. Duurzaamheid blijft op bizar laag niveau steken met de deal Stroomversnelling voor een nul-energierekening voor 11.000 woningen en een paar windmolens in zee. En ook de discussies over schaliegas en kolencentrales sukkelen voort.

Daarbij wordt volledig voorbij gegaan aan de optie van een getijdencentrale in de Noordzee die 5 miljoen huishoudens van energie kan voorzien. Een marktidee dat in Nederland in de diepste bureaulades is verdwenen en het onderspit dreigt te delven tegenover machtige olie- en gaslobbys. Moegestreden is de laatste jaren weinig meer gedaan om in Nederland het plan onder de aandacht te brengen, maar het Energieakkoord zou een uitgelezen kans zijn om in één keer aan alle ambities te voldoen.

Een getijdencentrale van 40 kilometer en 200 turbines is afdoende voor 30 procent van de elektriciteitsbehoefte in Nederland. De bouw zou een investering van 15 miljard euro vergen, maar die is in maximaal 15 jaar terugverdiend, is serieus doorgerekend door Power, het bedrijvenconsortium dat zich richt op de ontwikkeling van stroomopwekking op basis van eb en vloed. In 1996 werden de eerste patenten vergeven en is een voorzichtige lobby op gang gekomen, die stukliep op weerstand in Den Haag. De bijzondere Nederlandse vinding is nieuw en kost een paar centen om uit te voeren en heeft planologisch voeten in aarde. Maar het concept klopt wel van A tot Z en verdient een kans om in elk geval op de politieke agenda te komen als serieus alternatief voor zonnepanelen en windturbines die niet kunnen tippen aan een prijs van 8 cent per Kwh en een visuele aanslag zijn voor het Nederlandse landschap. Ook de winning van schaliegas is dan in een klap overbodig.

Door gebrek aan belangstelling is de focus verschoven naar China, waar het consortium met open armen is ontvangen en voor een schiereiland in de Gele Zee serieuze plannen zijn een hsl-verbinding te koppelen aan een getijdencentrale van 90 kilometer. De verwachting is dat China nu met de eer gaat strijken van een werkende getijdencentrale, grotendeels gebaseerd op Nederlandse technologie. De hoop van Power is dat daarna de Nederlandse belangstelling vanzelf volgt. Een gemiste kans voor een waterland dat zich graag profileert met de Deltawerken en innovatieve waterexport. Een product verkoopt zich immers veel beter als je zelf kunt pronken, zoals met de Maeslandtkering of Tweede Maasvlakte.

Via een pps-constructie hoeft er geen euro rijksgeld bij, maar uiteraard vergt zo’n megaproject wel lef en politieke daadkracht. De ervaringen met de mega-projecten van de afgelopen jaren, waaronder meest recent het Fyra-debacle, hebben politici kopschuw gemaakt om grote projecten te omarmen. Het risico’s dat koppen moeten rollen als het misloopt is groot.

Het helpt daarbij niet dat water en elektriciteit onder verschillende ministeries vallen. Daarnaast heerst nog de angst voor een planologische discussie tussen provincies met geschikte locaties voor hun kunst om zo’n centrale te huisvesten. Het gevolg is dat de hete aardappel wat heen en weer wordt geschoven en vooralsnog afgekoeld in een bureaulade ligt te wachten op betere tijden.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels