nieuws

‘Bij beving moet gebouw iets meegeven in de knopen’

bouwbreed

Maartje Henket – Minister Kamp (economische zaken) dringt aan op een norm voor aardbevingsbestendig bouwen. Daarmee wil hij in de toekomst verdere schade en mogelijke claims uit het Groninger aardbevingsgebied voorkomen. Maar hoe bouw je eigenlijk aardbevingsbestendig? Ingenieur André de Roo van Arcadis woonde vier jaar in Japan en rekende daar aan alle soorten gebouwen. “Je moet kiezen voor lichte materialen, een symmetrisch ontwerp enflexibiliteit in de opleggingen.”

Volgens De Roo is een gebouw beter bestand tegen aardbevingen als het enigszins flexibel is. “Je moet je voorstellen dat er op maaiveldniveau aan wordt geschud. Een bouwwerk dat een beetje meegeeft in de knopen kan hier beter tegen dan een gebouw dat volledig stijf is. Het is wel van belang om de constructieve elementen goed te koppelen aan de dwarswanden en de vloeren.”

Wat is het beste materiaal voor een aardbevingsbestendig gebouw?

“Flexibel bouwen kan met elk constructiemateriaal. Je komt al een heel eind door de opleggingen wat ruimer te maken. Als een vloerbalk een stukje oversteekt, valt hij immers minder gemakkelijk van de muur af. Maar naarmate de aardbevingsbelasting zwaarder is en de constructie groter van omvang, neemt het belang van het vervormingsgedrag toe. Vanuit dat oogpunt zijn staal en hout de meest geschikte bouwmaterialen. Ze zijn immers intrinsiek flexibel. Staal vraagt dan wat meer bouten en lassen. Maar een goed gedetailleerde betonconstructie kan ook aardbevingsbestendig zijn, net als gemetselde laagbouw.”

Hoe kun je aardbevingsbestendig bouwen in beton?

“Bij betonconstructies mag je de onderwapening van de balken niet reduceren richting het steunpunt, maar moet die volledig doorlopen en volledig verankerd zijn. Om het ductiel gedrag van de constructie verder te garanderen moet met kleine beugelafstanden worden gewerkt. Ook is het verstandig om extra verticale wapening aan te brengen in de balk-kolomzone en moet je niet kiezen voor licht beton. Dit is namelijk brosser.

En met baksteen?

“Bij metselwerk kan scheurvorming optreden, maar dat hoeft niet erg te zijn. Het leidt in elk geval niet per se tot een onveilige situatie. Bovendien kun je ervoor kiezen om een kalkmortel te gebruiken. Scheuren in deze mortels, die vroeger de standaard waren, herstellen zichzelf na verloop van tijd. Daarom staan de muren van oude boerderijen ook vaak bol. Een andere mogelijkheid bij nieuwbouw is om het metselwerk op te sluiten in een frame van stalen strips.”

“ Het is alsof je aan het gebouw schudt

Aan het begin van dit gesprek zei u dat het beter is om symmetrisch en licht te bouwen. Wat is het voordeel van symmetrie?

“Als een gebouw symmetrisch is, kan het de piekspanningen die bij een aardbeving optreden beter aan. Dit, omdat die spanningen elkaar dan opheffen. Een a-symmetrisch gebouw kan als gevolg van de spanningen gaan torderen.”

En van een klein gewicht?

“Omdat de aardbeving aan het gebouw schudt, speelt traagheid een belangrijke rol. Een zwaar gebouw heeft een grotere traagheid en zorgt dus voor grotere krachten op de verbindingen. Het is dus gemakkelijker om aardbevingsbestendig te bouwen met lichtere materialen.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels