nieuws

‘Goede techneut hoeft niet te somberen’

bouwbreed

Uit het jaarlijkse salarisonderzoek van Cobouw en Berenschot blijkt dat 20 procent van de respondenten verslechtering van hun positie op de arbeidsmarkt vreest. Terecht of niet? Een techneut die zich blijft ontwikkelen hoeft niet te somberen, geloven deskundigen.

De cijfers liegen niet: de lonen voor werknemers in de bouw blijven stijgen. Weliswaar beperkt, de loonstijgingen van het afgelopen jaar worden deels teniet gedaan door de inflatie.

“Maar dan is het negatieve sentiment toch opvallend, want je kunt op basis van feiten niet zeggen dat alles slechter wordt”, constateert Ber Damen, directielid van Berenschot. Het past volgens hem in een “algeheel gevoel van zorgelijkheid” dat veel respondenten het toch zo beleven.

De lonen stegen afgelopen jaar met gemiddeld 2,1 procent. De verwachting voor komend jaar is minder: ongeveer 1,6 procent. Of je wel of niet onder een cao valt, maakt niet uit. De bestaande cao voor de bouwnijverheid is verlengd. Niet zo gek dus dat slechts 8 procent van de respondenten verbetering ziet van zijn positie op de arbeidsmarkt. Bij de sombere kijk op de arbeidsontwikkelingen hoort ook de constatering dat 76 procent van de respondenten in de eerste plaats blij is nog een baan te hebben. Angst voor baanverlies is groter dan de drang om de eigen positie te verbeteren.

Familibedrijf

Het sluit aan bij de bevindingen van HR-afdelingen bij bouwbedrijven. “De arbeidsmobiliteit is beperkt, mensen zijn heel aarzelend om een overstap naar een ander bedrijf te maken”, zegt Alfred Boot, directeur van de Dura Vermeer Groep.

Het solide familiebedrijf is populair, vooral dankzij spraakmakende bouwprojecten – een doorslaggevende factor voor respondenten. Na BAM is Dura Vermeer de werkgever waarvoor de respondenten het liefst willen werken. En toch loopt het bepaald niet storm met sollicitaties de laatste jaren. “Je weet niet precies waarin je terecht komt. Die onzekerheid zien de meeste mensen nu niet zitten”, concludeert Boot. Uiteraard liggen de banen niet voor het opscheppen. Zeker in de burgerlijke en utiliteitsbouw zijn vacatures beperkt tot vervanging van mensen die met pensioen gaan. Geen nieuwe projecten betekent geen nieuwe vacatures.

Boot valt zelf in een groep die volgens de uitkomsten van het salarisonderzoek reden heeft tot klagen. Directeuren blijken maar liefst 9,2 procent minder te verdienen. Alleen bedrijfsleiders (-13,7 procent) gaan er harder op achteruit. Plausibele verklaring is dat de variabele beloning voor het hogere kader terugloopt. Bij een minder bedrijfsresultaat worden automatisch ook minder gratificaties en bonussen uitgedeeld, accountmanagers hebben daarvan ook te lijden. KAM-coördinatoren springen er juist in positieve zin uit, met een salarisstijging van 17,6 procent (zie kader).

Hoofdmotivatie

Constructeurs en uitvoerders doen het ook goed qua salarisontwikkeling. Samen met de salaristerugloop voor het hogere management, zijn het tekenen van een meer fundamentele verschuiving, denkt HR-specialist Hans Bosman (Talentroom Technics).

“Ondernemingen in de bouw en installatietechniek schreeuwen om technisch hoogopgeleid personeel – nu nog steeds. Om hen gaat de slag, niet om de dikbetaalde bovenlaag van het management. Dat ga je natuurlijk in de salarissen terugzien.”

Hoge lonen lokken technische talenten weg naar managementfuncties. Terwijl daar hun talenten vaak niet liggen. Bosman: “Belachelijk natuurlijk dat we vervolgens in Oost-Europa technisch hoogopgeleide vervangers gaan rekruteren.” Het was voor hem reden om, na jaren bij technische dienstverleners te hebben gewerkt, met een collega Talentroom Technics op te richten. Dat richt zich op optimale benutting van talent. “Dat is het hoogst haalbare, wees niet eerder tevreden.” Achterliggende filosofie is dat zowel bedrijf als werknemer er beter van wordt. Het past in een trend die is terug te lezen in het salarisonderzoek, zegt Ber Damen. “Geld is minder de hoofdmotivatie, ontwikkelingsmogelijkheden worden veel belangrijker gevonden. Dat is, lijkt mij, toch een positief effect van de crisis.”

Met het oog op de toekomst is het ook logisch, vindt Boot. Want als de markt iets aantrekt, zal de schaarste aan technisch hoogopgeleide werknemers “direct enorm” zijn. Mensen die de overstap naar een andere werkgever nu niet zien zitten, moeten daarom ook zeker niet stilzitten, adviseert hij. “Blijf je ontwikkelen, altijd.”

Blijft de vraag hoe het zit met de groeiende groep werklozen in de bouw.

De algemene opinie is dat de klappen vallen bij het lager technisch geschoold personeel. Zien we die helemaal niet terug in het salarisonderzoek? “Dat is een groep die minder snel deelneemt aan dit soort onderzoeken”, denkt Damen.

Dat neemt niet weg dat voor hen hetzelfde advies geldt als voor het hogere kader, zegt Boot. “Het verbaast mij dat bijvoorbeeld het loopbaantraject Bouw & Infra, dat speciaal is opgestart om mensen nieuwe kansen te geven, niet massaal wordt bezocht. Je moet altijd in jezelf blijven investeren, zeker nu. Dat werk komt weer, daar moet je nu klaar voor zijn.”

Loopbaantraject Bouw & Infra

Loopbaantraject Bouw & Infra leidt lang niet altijd tot volgen van een opleiding. Ruim 50 procent van de geïnteresseerden haakt af na het inleidende onderzoek. Tijd en moeite in een opleiding steken blijkt lastig op te brengen, ook als opleiding en begeleiding grotendeels gratis zijn. Sommige kandidaten haken af wegens persoonlijke omstandigheden, andere omdat doorstromen naar een betere functie na de opleiding niet mogelijk is bij dezelfde werkgever. “Mensen wisselen momenteel niet graag van werkgever”, constateert Betsie Brink van Fundeon, organisator van het loopbaantraject. De laatste jaren steeg het aantal werklozen dat zich aanmeldt. Onder werkenden daalde het aantal deelnemers dat meedoet vanuit preventie. Brink: “Het hebben van lichamelijke klachten maakt kwetsbaar en zorgt voor angst er als eerste uit te vliegen bij een reorganisatie.” Werknemers die onder de bouw-cao vallen mogen sinds 1 juli 2006 eens per vijf jaar deelnemen aan het loopbaantraject. Van die mogelijkheid maakten 14.000 werknemers gebruik. De bouw- en infrasector betaalt het traject dat moet zorgen voor behoud van vakmanschap voor de branche.

Extra aandacht interne processen

In het salarisonderzoek van Cobouw en Berenschot vallen KAM-coördinatoren op met een salarisstijging van 17,6 procent. Komt het door de hogere leeftijd van de respondenten? Of duidt het op meer aandacht voor optimalisering van interne processen, vraagt KAM-coördinator Bibiche Bohle (26) zich af.

“In crisistijd is het geld lastiger buiten de deur te verdienen. Door efficiënter werken, reductie van faalkosten en meer kwaliteit kunnen bedrijven zich nu onderscheiden”, denkt zij. “Onderdeel van mijn werk is daarvoor te zorgen.” Bohle is bij aannemer Rasenberg Holding verantwoordelijk voor Kwaliteit, Arbeidsomstandigheden en Milieu.

Bij haar eerdere werkgevers, waaronder Stukton Rail, resulteerde stroomlijning van processen in betere beheersbaarheid, kostenbesparingen en verhoogde veiligheid. Onduidelijkheid over verantwoordelijkheden bleek soms tonnen te kosten Ze werkt momenteel ook aan een aantal certificeringtrajecten, om de bedrijfspositie te versterken. Heeft ze zelf iets gemerkt van de grote salarissprong uit het salarisonderzoek? “Nee, maar ik heb niets te klagen hoor.”

Dit was aflevering 3 van een vierdelige serie naar aanleiding van het jaarlijkse salarisonderzoek van Cobouw en Berenschot. Het is voor het derde achtereenvolgende jaar dat beide partijen een salarisonderzoek houden. Doel van het onderzoek is het in kaart brengen van ontwikkelingen op het gebied van onder meer arbeidsvoorwaarden, arbeidsmobiliteit en de mate van tevredenheid over het werk.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels