nieuws

Wanneer de gedragsverklaring aanvragen?

bouwbreed

In de nieuwe Aanbestedingswet 2012 is de ‘gedragsverklaring aanbesteden’ geïntroduceerd. De gedragsverklaring aanbesteden is de opvolger van de ‘verklaring omtrent het gedrag’ (VOG). De vraag is echter wel wanneer de nieuwe gedragsverklaring aanbesteden moet worden aangevraagd.

Een aanbesteder kan volgens de nieuwe wet van een gegadigde of inschrijver vragen een gedragsverklaring aanbesteden te overleggen als bewijs dat voor een gegadigde of inschrijver bepaalde uitsluitingsgronden niet van toepassing zijn. Deze uitsluitingsgronden hebben betrekking op veroordelingen van een gegadigde of inschrijver voor bepaalde misdrijven genoemd in het Wetboek van Strafrecht (o.a. deelneming aan een criminele organisatie, witwassen, fraude, omkoping), overtreding van beroepsgedragsregels of ernstige beroepsfouten (waaronder zware en zeer zware overtredingen van de Mededingingswet indien aan de beboete onderneming geen clementie is verleend).

Sanitaire voorzieningen

De eerste aanbestedingsprocedures waarin de aanbesteder aan de gegadigde of inschrijver vraagt om een gedragsverklaring aanbesteden te overleggen, zijn inmiddels een feit (zie bijv. Aanbesteding sanitaire voorzieningen, gepubliceerd op 5 april 2013). In de betreffende aankondiging van opdracht heeft de aanbesteder in dit geval vermeld dat een verklaring omtrent het gedrag (een VOG) volstaat, wanneer de gegadigde of inschrijver niet over een gedragsverklaring aanbesteden beschikt. De aanbesteder heeft in de aanbestedingsdocumenten voorts vermeld dat de verklaring omtrent het gedrag niet ouder mag zijn dan een jaar.

De wijze waarop de aanbesteder in de hiervoor genoemde aanbesteding de geldigheid van de verklaring omtrent het gedrag in aanmerking heeft genomen, is in overeenstemming met artikel 4.31 van de Aanbestedingswet 2012. Volgens dit artikel blijft de verklaring omtrent het gedrag geldig gedurende een jaar na inwerkingtreding van de Aanbestedingswet 2012 (1 april 2013). Voorwaarde voor gebruik van de verklaring omtrent het gedrag volgens dit artikel is dat de verklaring niet ouder is dan een jaar.

Voor gegadigden of inschrijvers die nog beschikken over een recente verklaring omtrent het gedrag lijkt er vooralsnog niet veel aan de hand. De vraag is echter wel wanneer de nieuwe gedragsverklaring aanbesteden moet worden aangevraagd. Voor het antwoord op deze vraag gaat men te rade bij artikel 4.5 lid 1 van de Aanbestedingswet 2012, waarin is bepaald dat de behandeltermijn voor een gedragsverklaring aanbesteden voor een rechtspersoon acht weken is. Deze acht weken kunnen door het Centraal Orgaan Verklaring Omtrent gedrag (Covog) op grond van artikel 4.5 lid 2 van de wet éénmaal met acht weken worden verlengd.

Op pagina 78 van de memorie van toelichting van de Aanbestedingswet 2012 is vermeld dat het COVOG ernaar streeft om de gedragsverklaring aanbesteden binnen een periode van twee weken na aanvraag af te geven. Afgifte van de verklaring is mogelijk indien er geen antecedenten in de justitiële documentatie voorkomen. Indien er onverhoopt wel antecedenten geregistreerd zijn, kan de afgifte van de verklaring vertraagd worden door een verlenging van de behandeltermijn van acht weken op grond van artikel 4.5 lid 2 van de wet, een schorsing van de behandeltermijn op grond van artikel 4.11 lid 1 van de wet, en een herstel- en verbeterprocedure zoals beschreven in artikel 22 van de Wet op de justitiële en strafvorderlijke gegevens (Wjsg). Indien er voor een rechtspersoon antecedenten geregistreerd zijn, lijkt de wettelijke behandeltijd voor een gedragsverklaring aanbesteden te kunnen oplopen tot enkele maanden (8 + 8 + 4 weken), afgezien nog van de behandeling van bezwaar en beroep tegen een besluit van het bevoegd gezag waarbij de afgifte van de gedragsverklaring aanbesteden wordt geweigerd.

Spoedaanvraag

Vóór de inwerkingtreding van de wet op 1 april 2013 kende het Covog een spoedprocedure voor aanbestedingen. Indien het Covog de aanvraag als spoedaanvraag aanmerkte, werd de verklaring omtrent gedrag binnen maximaal vijf werkdagen afgegeven (zie § 4.3 van de Beleidsregels VOG-NP-RP 2013, Staatscourant 2013, 5409 van 1 maart 2013).

Sinds 1 april jongstleden stelt het Covog zich echter op het standpunt dat de mogelijkheid van een spoedaanvraag is komen te vervallen (http://www.justis.nl/Producten/gedragsverklaringaanbesteden/watdoetjustismetuwaanvraag/). Het Covog geeft hiervoor als reden de lange geldigheidsduur van de VGA en de mogelijkheid om meerdere exemplaren van de VGA te bestellen. Of dit standpunt van het Covog onder alle omstandigheden houdbaar is, valt te betwijfelen.

Het is verstandig om een gedragsverklaring aanbesteden aan te vragen geruime tijd vóór het einde van de wettelijke geldigheidsduur van de verklaring omtrent het gedrag. Binnen welke termijn een gedragsverklaring aanbesteden door het bevoegd gezag daadwerkelijk zal worden afgegeven, hangt af van de omstandigheden die betrekking hebben op de aanvrager, en de natuurlijke personen die bestuurder van de onderneming zijn (geweest). Op voorhand kan niet worden uitgesloten dat het Covog onder bijzondere omstandigheden positief zal beslissen op een verzoek om een aanvraag als spoedaanvraag te behandelen. Gelet op het standpunt van de dienst Justis moet de aanvrager daarop niet te stellig rekenen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels