nieuws

Vervelende bijwerkingen

bouwbreed

“Niets mis met gunningcriterium laagste prijs”, was de boodschap van Rens Reedeker (Partner 4Building) vorige week vrijdag in Cobouw. Hij speculeerde in zijn voorlaatste alinea dat deze stellingname reacties zou oproepen. Op dat punt bedien ik hem graag.

Er is nogal het een en ander dat mis is en mis kan gaan met laagste prijs. Bedenk: aanbestedingen zijn veilingen van werk. Dit soort veilingen hebben twee vervelende bijwerkingen. De eerste is de ‘vloek van de winnaar’: die aanbieder die bij het begroten de meeste fouten in zijn nadeel maakt, heeft een grootste kans op winnen. Als een aanbieder op meerdere werken aanbiedt, dan is zijn kans dus het grootst voor die werken waar zijn begroting de meeste fouten in zijn nadeel bevat. De tweede: als de markt onder druk staat schuift de prijs richting het niveau van de variabele kosten. De dekking voor de vaste kosten wordt dan meer en meer losgelaten. De aanbieders teren in op reserves, gaan over naar korte termijn overleven, en saneren alle activiteiten die voor de toekomst belangrijk zijn. Deze saneringen raken in veel gevallen als eerste de investeringen in opleidingen, ontwikkeling, onderzoek en samenwerkingsverbanden. In een krimpende markt raakt een bedrijfstak dan in een spiraal naar de bodem. Om de schades te beperken worden dan noodgrepen toegepast. Een aannemer verwoordde het ooit: “Ze komen voor een prikkie het theater binnen, en betalen bij de uitgang”. Zoiets leidt tot veel strijd op projecten en voedt marchanderen met kwaliteit. Ook hierbij geldt: die aanbieders die hierin het verste willen gaan, hebben grotere kansen op werk dan de meer prudente aanbieders. Het marktsysteem beloont op deze wijze het ongewenste gedrag. De race naar de bodem stuurt de ondernemingscreativiteit ook in minder wenselijke richtingen zoals corruptie en collusie. Juist markten die op laagste prijs selecteren, zijn gevoelig voor manipulatie door prijsafspraken. Natuurlijk is emvi, als alternatief voor laagste prijs, niet zaligmakend en heeft ook emvi selectie nadelen en kwetsbaarheden. Natuurlijk mag de opdrachtgever zelf beslissen tussen de laagste prijs en emvi. De vanzelfsprekende keuze voor laagste prijs wordt door de nieuwe regels ter discussie gesteld. En dat is mooi, want het is goed dat opdrachtgevers zich realiseren wat met laagste prijs markten allemaal mis mee is of mis mee kan gaan. Zeker in de huidige tijd en markt.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels