nieuws

‘Kwaliteit onvoldoende geregeld’

bouwbreed

De zorg voor de kwaliteit van de openbare ruimte is onvoldoende geregeld in de Omgevingswet. Dat schrijft het College van Rijksadviseurs (CRA) in een ongevraagd advies aan minister Schultz.

Volgens het CRA mist de Omgevingswet borging van de kwaliteit bij ruimtelijke ingrepen. Het college vraagt dan ook dringend aandacht voor een onafhankelijke oordeelsvorming als basis voor historische, actuele en toekomstige omgevingswaarden. Het CRA adviseert om de te realiseren omgevingskwaliteit onder te brengen bij de overheidszorg voor de fysieke leefomgeving, zodat deze onderdeel wordt van de zorgplicht voor de fysieke leefomgeving.

Wel waardeert het college de (grotere) flexibiliteit die in gebiedsontwikkelingen zoals het verruimen van de mogelijkheden voor tijdelijk gebruik, de introductie van het gelijkwaardigheidsbeginsel en het instrument van de ‘programmatische aanpak’, waarmee de omgevingswaarden (volgens EU-richtlijnen) kunnen worden losgekoppeld van individuele besluiten. Dit maakt de regelgeving gemakkelijker voor particulieren en kleinschalige investeringen.

Door de Omgevingswet zijn overheden op elk bestuursniveau aanspreekbaar, maar ontbreekt aanspreekbaarheid op de kwaliteit van de openbare ruimte (pleinen, wegen, bossen en dijken). De overheid is in de wettekst slechts aanspreekbaar op aspecten als planologische kwaliteit (welke functie op welke plek), de leefbaarheid, het uiterlijk van nieuwe bouwwerken en de zorg voor het culturele erfgoed.

Stedenbouw en landschap worden in de wettekst benaderd in termen van bescherming en niet van ontwikkeling. Dat kan in de praktijk ten koste gaan van de toekomstwaarde, vindt de CRA. “Waardevast ontwikkelen vraagt om meer dan de juiste functie op de juiste plek en een passend uiterlijk van bouwwerken. Ruimtelijke kwaliteit is geen luxe, maar de essentie van ruimtelijke plannen. Het streven naar deze kwaliteit behoort daarom ook (en juist) in tijden van schaarste vanzelfsprekend te zijn.”

Ontwerpkwaliteit vraagt om creativiteit, stelt het college. Niet voor niets worden overal in het land kwaliteitsteams opgericht, zijn er stadsarchitecten en provinciale adviseurs ruimtelijke kwaliteit actief en worden monumenten- en welstandscommissies verbreed tot commissies ruimtelijke kwaliteit.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels