nieuws

Alles wordt gemonitord bij Zandmotor

bouwbreed

Hele legers waterbouwkundigen, kustmorfologen, hydrografen, ecologen en andere experts houden de Zandmotor in de gaten. Vooralsnog houdt de kunstmatige zandplaat zich keurig aan de voorspellingen.

< Vervolg van pagina 1

Een mast vol camera’s, jetski’s met sonarapparatuur, een golfmeetboei op het water en stromingssensore n op de bodem. Waarschijnlijk is er geen stuk van de Nederlandse kust dat zo goed in de gaten wordt gehouden als de zandmotor. Twaalf promovendi, twintig afstudeerders en drie postdoc-onderzoekers van verschillende universiteiten kijken vrijwel onafgebroken naar die 128 hectare grote zandplaat ten zuiden van Den Haag. Nog afgezien van de medewerkers van diverse ingenieursbureaus, Rijkswaterstaat, kustwacht en reddingsbrigades die ook regelmatig rond het waterbouwkundig experiment te vinden zijn.

De man die de Zandmotor zo’n beetje verpersoonlijkt en waar bijna alle onderzoekslijnen samenkomen is de Delftse hoogleraar kustwaterbouw Marcel Stive. Maandagmiddag gaf hij in een strandtent bij de zandmotor een toelichting op het monitoringsprogramma.

Waterman

Stive zat destijds in de commissie Tielrooij die op zoek ging naar oplossingen voor kustversterking. Eigenlijk wilde die commissie eindelijk aan de slag met het oude plan van Ronald Waterman om de Delflandse kust een kilometer in zee uit te bouwen. Maar dat stuitte op te veel verzet in de regio. Toen ontstond het idee om zo’n ingreep op een locatie te concentreren. Afgezien van de verhoogde waterveiligheid en de aantrekkelijkere ecologie zou dat o ok de strandbeleving voor badgasten verhogen, was het idee. Het is mede aan het overtuigende optreden van Stive te danken dat amper vijf jaar na het eerste idee eind 2011 de Zandmotor werd opgeleverd.

En nu ie er ligt moet dus ook aangetoond worden dat hij werkt en twintig jaar suppleren overbodig maakt, zoals de bedoeling was. Gelukkig is er uit verschillende fondsen in totaal nog zo’n 13 miljoen euro beschikbaar gekomen voor monitoring.

Jetski

Al in de aanlegfase was een spinoffbedrijf van de TU Delft, Shore Monitoring actief. Met een jetski met sonarapparatuur en een nauwkeurige gps-ontvanger meet dat bedrijf maandelijks de waterdiepten op in en direct rond de zandmotor. Met een squad doen ze hetzelfde op het land en bepalen zo heel nauwkeurig waar de 21,5 miljoen kuub zand blijven. De komende tijd gaan ze minder vaak meten, maar wel in een groter gebied: tussen Hoek van Holland en Schev eningen.

Op d e zeebodem voor de Zandmotor liggen sinds een paar maanden ADCP sensoren. Die bepalen met een geluidssignaal de stroomsnelheid op verschillende waterdieptes en bepalen zo de erosiekracht. De gegevens worden gecombineerd met een golfmeetboei die ook al een tijdje voor de kust van de Zandmotor dobbert.

Sinds maart dit jaar zijn in de top van de veertig meter hoge mast die eind vorig jaar is neergezet acht camera’s geplaatst. Die maken vrijwel continu foto’s van een gebied dat zo’n 240 graden bestrijkt. Door de beelden slim over elkaar te leggen kan de positie van de stroomgeulen of muien worden bepaald. Dat vergt slimme beeldbewerkingstechnieken waarvoor Deltares de specialisten in huis heeft. Met dezelfde techniek kan door pixels in één meetraai te selecteren de golfoploop worden bepaald. Of door juist alle donkere pixels te selecteren stromen van bezoekers en recreanten. Zo kan gekeken worden of die zich niet structureel in gevaar brengen en kunnen strandwachten en reddingsbrigades geinstrueerd worden.

Tot nu toe houdt de zandplaat zich volgens hoogleraar Stive keurig aan de voorspellingen. “Zo’n 60 procent van het zand gaat in noordelijke richting, 40 procent naar het zuiden. Dat is bijna op de kuub nauwkeurig zoals de modellen het vooraf aangaven.” De plaat is onder invloed van wind en water zo’n 1,5 kilometer langer geworden en heeft een meer symmetrische vorm gekregen. De scherpe oksel die er bij de aanleg aan de zuidkant in was gebracht is afgevlakt en opgevuld met zand. Bij diezelfde oksel gebeuren ook nog wat kustmorfologische dingen die Stive niet helemaal kan plaatsen. Maar dat deert hem niet. “Het ging er bij de Zandmotor ook niet om, alles tot de laatste zandkorrel dicht te timmeren. We lieten bewust ruimte voor het onverwachtse.”

Resultaten

Hij vertrouwt erop dat hij de onverklaarde fenomenen met alle monitorinstallaties en de inzet van al die verschillende specialisten wel ontrafelt. Eind 2015 worden de eerste serieuze resultaten van het monitoringsprogramma verwacht. Dat weerhoudt de kustwaterbouwer er niet van om alvast te publiceren in internationale vaktijdschriften over zijn geesteskind. Binnenkort verschijnt het eerste artikel. “De buitenlandse belangstelling is enorm. Met Rijkswaterstaat, de baggerbedrijven en alle andere bedrijven hopen we de Zandmotor internationaal ook te verkopen.”

Projectgegevens

kkkkkkkkkkkkkk

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels