nieuws

Wereldwijd boegbeeld 
van oer-Hollands iets

bouwbreed

Bart Mullink Met de troonswisseling komt een eind aan de rol van Willem-Alexander als waterprins. Een hoedanigheid waarin hij zich ontpopte als boegbeeld voor een vooruitstrevend waterbeleid. Beleid dat ’s lands nationale watersector maar wat graag wil realiseren.

Nederlandse watersector liep weg met Willem-Alexander

W illem-Alexander wist belangrijke kwesties op het gebied van water, die in het verleden vaak gevoelig lagen, ter hand te nemen zonder zijn vinge rs te branden. Of het nou ging om de strijd voor schoon drinkwater, afvalwaterzuivering of het bevorderen van de veiligheid tegen overstromingen: hij stond ervoor. De Nederlandse watersector liep eensgezind met hem weg. Toch focuste hij niet op diens zakelijke maar vooral op de maatschappelijke aspecten die samenhangen met water.

Inspiratie om het thema te omarmen, kreeg hij naar eigen zeggen van zijn vader, prins Claus. Die had zich al zijn hele leven vol passie ontfermd over een andere kwestie: ontwikkelingssamenwerking. Net als waterkwesties een politiek gevoelig gebied. Als echtgenoot van de koningin moest hij balanceren op het slappe koord. Af en toe viel hem dat moeilijk. Voor de jonge prins leek watermanagement aanvankelijk vooral een relatief veilige manier om op een maatschappelijke kwestie te kunnen duiken. Maar naar zijn vader toen al zeker wist, zou water een van de grote onderwerpen worden van de toekomst.

Op weg geholpen door goede adviseurs ontwikkelde Willem-Alexander zich in de periode vanaf 1997 tot een waterautoriteit met veel eigen kennis en internationale faam. De combinatie van verworven kennis en koninklijke status bezorgde hem een krachtige positie die hij gretig aanwendde voor de goede zaak. Naast waterveiligheid en -beheer omarmde hij als belangrijk speerpunt de wereldwijde sanitatie.

Ook na de troonswisseling blijft de prins de goede waterzaak, als alles op een andere manier gaan, steunen, heeft hij laten doorschemeren. Toen hij afgelopen maand afscheid nam als voorzitter van de adviesraad van de Verenigde Naties voor water en sanitatie (UNSGAB) sprak hij tot zijn verzamelde gehoor: “Ga door, ik blijf aan jullie zijde staan.”

Met de inzet voor watergerelateerde kwesties liet hij zien dat de aan zijn koninklijke stand verbonden onpartijdigheid hem niet veroordeelde tot het uitdragen van gemeenplaatsen. Toen hij in 1997 tijdens een tv-interview publiek maakte dat hij zich wilde storten op watermanagement, keek op zijn minst een deel van de spraakmakende goegemeente in Nederland verbaasd. Verbazing samengevat in de uitroep: “Water-wat?”

Het tv-interview in 1997, met Paul Witteman, was speciaal georganiseerd om Nederland kennis te laten maken met de jonge toekomstige koning. “Water is iets fantastisch moois”, sprak hij toen. “Een primaire levensbehoefte, het is gezondheid, milieu, transport en het is het gevecht tegen water en het is een oer-Hollands iets.”

Het bleek vervolgens inderdaad in toenemende mate een van de grote maatschappelijke en politieke thema’s wereldwijd. Klimaatverandering, maatregelen tegen overstromingen, schoon drinkwater, voedselvoorziening, milieu: watergerelateerde zaken waarop nog grote slagen bleken te moeten worden gemaakt, waarvoor de prins zich sterk kon maken.

Offerte

Net zo oer-Hollands als water wellicht, is het cliché, weliswaar zo langzamerhand met een lange baard, van de koopman en de dominee. Dan zou de boodschap over het belang van waterveiligheid gepaard moeten gaan met een offerte voor dijkenbouw. Of op een pleidooi voor het belang van schoon drinkwater aanbiedingen van bedrijven moeten volgen om dat te realiseren met waterleiding- en rioleringprojecten.

Tot grote vreugde van de sector wist de prins aandacht te genereren voor zulke onderwerpen. En zulke aandacht leidt natuurlijk ook tot werk. Nederlandse bedrijven en instellingen kunnen daarvan als specialisten bij uitstek meeprofiteren.

Willem-Alexander zag er geen been in om met zijn aanwezigheid cachet te verlenen aan belangrijke mijlpalen als het ondertekenen van contracten of de ingebruikname van een nieuw type zuiveringsinstallatie. Hij reisde bijvoorbeeld mee met handelsmissies van de regering waaraan ook het bedrijfsleven deelnam.

Lobbyen voor bedrijven, zelfs als het ging om de BV Nederland, liet hij aan anderen over. De extra glans die hij bedrijven verleende door zich te afficheren met hun activiteiten behoort, om met zijn vader te spreken, tot een an dere corebusiness van het koningshuis: die van het hogere ceremonieel. Door Claus eens gekscherend samengevat als: “linten knippen”.

Wereldwijd

De activiteiten van de prins zoals die voor de UNSGAB ondernam Willem-Alexander los van zakelijke belangen. Nederlandse bedrijven kunnen ook langs andere kanalen het nut van schoon water en hun mogelijke bijdrage daaraan onderstrepen.

Tijdens zijn dertienjarige voorzitterschap van de UNSGAB, maakte hij werk van de aansluiting wereldwijd van mensen op sanitaire voorzieningen, vooral in armere landen is het gebrek aan schoon water een ernstig probleem. Bij sanitatie draait het om de aanvoer van schoon (drink)water enerzijds en de zorgvuldige afvoer van vuil water anderzijds. Samengevat: het belang van een goed toilet.

Werk in het verschiet

Reden genoeg, bedacht de prins, de gêne die opkomt als het over fecale zaken gaat, opzij te zetten. Bij zijn afscheid van de UNSGAB stelde hij vast dat in de dertien jaar van zijn voorzitterschap talloze mensen in derdewereldlanden weliswaar nog niet altijd goed, maar in elk geval beter sanitair hebben gekregen. Tegelijkertijd constateerde hij dat de wereldbevolking stevig is doorgegroeid. Hierd oor zijn er veel mensen bijgekomen die vaak leven onder armoedige omstandigheden. Ook dit maakt duidelijk dat er nog veel werk in het verschiet ligt.

Nederlandse watersector liep weg met Willem-Alexander

Willem-Alexander met secretaris generaal van de Verenigde Naties Ban Ki-Moon. Foto: ANP

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels