nieuws

VNG stelt eisen aan vpb-plicht van overheidsbedrijven

bouwbreed

Een gelijk speelveld tussen overheidsbedrijven en marktpartijen vraagt ook om een gelijk fiscaal speelveld. Als het dus aan de nationale belastinggaarder Frans Weekers ligt, dan gaan overheidsbedrijven vennootschapsbelasting betalen. De Vereniging Nederlandse Gemeenten is daar op z’n zachtst gezegd niet blij mee en komt met vijf ‘ijkpunten’.

Vroeger gebeurde het geregeld dat ondernemers verrast werden doordat een gemeentedienst meedeed met een aanbesteding in een buurgemeente. Zo schreef Gemeentewerken Rotterdam wel eens in op straatwerk in Spijkenisse. Reden: dan wist Rotterdam tenminste weer wat de marktprijzen van straatwerk waren. Ook de ingenieursdiensten van de grote gemeenten boden hun diensten aan in de markt.

Tegelijkertijd privatiseerden diezelfde gemeenten hun gemeentelijke diensten zoals vuilophaaldiensten. Daar huurden ze dan de Van Gansewinkels en Suezen van deze aarde voor in.

Het was voor de toenmalige minister van Economische Zaken Hans Wijers aanleiding om Job Cohen aan het werk te zetten en te bekijken hoe het zat met de marktverstoringen van zogenoemde oem’s, de overheidsinstellingen met exclusieve marktrechten.

Onder druk van de VNG die de overheidsbedrijven graag in de markt zagen opereren omdat dit geld in het gemeentelaatje bracht, ging Wijers uiteindelijk niet verder dan een aanwijzing om de activiteiten te beperken tot die taken die wettelijk zijn opgedragen dan wel voorvloeien uit internationale verdragen.

Het probleem was derhalve nog geenszins opgelost. De mogelijkheden om goedkoper te kunnen werken met behulp van belastinggeld bleef immers aanwezig. Daar hielp zelfs niet aan dat de werkelijke kosten moeten worden doorberekend.

Volgende week gaat de Tweede Kamer praten over het invoeren van de plicht voor overheidsbedrijven vennootschapsbelasting (vpb) te betalen over hun marktactiviteiten. Voor de VNG is dat reden om maar weer eens een brief aan de Vaste Kamercommissie voor Financiën te sturen met de punten die de gemeenten belangrijk vinden. Kort door de bocht wil de VNG eigenlijk niet aan de vennootschapsbelasting en als het toch moet, wil zij dat gemeenten gecompenseerd worden voor de belastingbetalingen.

Een knelpunt ziet de VNG alleen al in de scheiding die de staatssecretaris van Financiën aanbrengt tussen directe en indirecte overheidsbedrijven. De indirecte moeten vpb betalen, de directe niet. Tegelijkertijd moeten gemeenten daarom voor een aantal van hun ondernemingsactiviteiten een privaatrechtelijke rechtsvorm kiezen zodat die vpb-plichtig worden.

Kan niet, vindt de VNG, dat is in strijd met de wet die zegt dat gemeenten zelf moeten kunnen bepalen welke rechtsvorm ze kiezen voor welke activiteiten. Mocht de politiek toch vasthouden aan de verandering van rechtsvorm, dan moeten alle kosten daarvoor gecompenseerd worden. Daarnaast vrezen gemeenten onder meer dat verzelfstandiging de continuïteit op de langere termijn in gevaar kan brengen.

Ook voor het creëren van een gelijk speelveld is verzelfstandiging en vpb-heffing niet nodig. De Wet markt en overheid geeft volgens de gemeenten al voldoende waarborgen tegen verstoring van de markt. Daar komt bij dat een aantal gemeentenlijke diensten wettelijk zijn vastgelegd zoals de inzameling van huisvuil, de zorgplicht voor afvalwater en de inrichting en beheer van de openbare ruimte.

Daarbij speelt verder nog dat Weekers schermt met een onderzoek van de Europese Commissie naar mogelijke staatssteun. De VNG betwijfelt dat sterk, juist omdat het voor een belangrijk deel gaat om uitvoering van wettelijke taken.

Ten slotte wijst de VNG erop dat het Rijk met de uitbreiding van de vpb-plicht geen geldoverheveling van gemeenten richting Rijk beoogt. Dan moet er dus gecompenseerd worden, anders worden de diensten alleen maar duurder.

Juist dat laatste punt wijst er dus op dat marktpartijen gelijk hebben dat zij zonder vpb-plicht nooit op prijs kunnen concurreren met overheidsbedrijven. Zij moeten immers wel belasting betalen. De Tweede Kamer is nu als eerste aan het woord.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels