nieuws

‘Kijk wat er misging, niet naar de schuldvraag’

bouwbreed

Bouwprojecten die niet doorgingen. Gedwongen ontslagen bij aannemers. Een te duur verspijkerde boot. Risicovolle renteswaps. De Tweede Kamer is er klaar mee en legt het corporatiestelsel onder een versterkt vergrootglas. Bouwer en ontwikkelaar willen geen medelijden of pek met veren. Ze willen oplossingen.

Dura Vermeer schrapt 190 arbeidsplaatsen, 7 procent van het totale personeel. Het is 2 juli 2012 als die bittere boodschap neerslaat op de hardwerkende mensen van het bouwbedrijf. Een deel van de ontslagen komt door de problemen bij woningcorporatie Vestia die renterisico’s probeerde af te dekken. Op diezelfde dag schrapt de Rotterdamse corporatie ruim 4700 bouwprojecten. Aan de vooravond van een grootscheeps onderzoek naar Vestia, duurbetaalde corporatiedirecteuren en falend toezicht weigert topman Job Dura achterom te kijken. De wonden zijn gelikt, het vizier moet op de toekomst. “Dura Vermeer steunt de woningcorporaties. Zij zijn belangrijk om de woningbouwproductie op gang te krijgen en te houden. We moeten daarbij vooral denken in kansen en mogelijkheden en niet in bedreigingen.”

Jan Fokkema, directeur van de Neprom, vereniging van projectontwikkelaars is het daar helemaal mee eens. Koppen-van-jut zoeken levert niets op volgens hem: “Het zal moeilijk zijn om niet te gaan zwartepieten, maar dat schiet niet op als je lessen wilt trekken voor de toekomst. Bij vliegtuigongelukken doen ze dat heel goed. Daar kijken ze naar wat er misging en niet naar de schuldvraag. Het gaat ze om het verbeteren van de veiligheid.”

Wat ging er fout bij Woonbron, Vestia, Servatius, Rentree, Rochdale, SGBB en WSG? Hoe ziet de toekomstige corporatie eruit? Fokkema wil niet vooruitlopen op de zaken, maar stelt dat het werkgebied van corporaties de afgelopen jaren sterk is opgerekt. “Corporaties zijn vaak misbruikt voor lokale en nationale doeleinden. Het takenpakket werd steeds omvangrijker, de kerntaak – het goed beheren van sociale huurwoningen voor de laagste inkomens bouwen – raakte soms bedolven onder andere, torenhoge ambities.”

Dat is een probleem: “De corporatie is van niemand. Niet van de politiek, niet van de burgers, niet van aandeelhouders. Dat maakt het voor een corporatie moeilijk om het goed te doen. De commissie zal daar richting aan moeten geven. Ook het takenpakket verdient veel aandacht.”

De onderzoeksvragen van de enquêtecommissie zijn zeker niet nieuw. In 2005 stortte Johan Conijn, buitengewoon hoogleraar woningmarkt aan de Universiteit van Amsterdam zich op dezelfde probleemstellingen.

“Met dat rapport is nauwelijks iets gebeurd”, blikt Conijn terug. De wetenschapper vindt dat de commissie vooral naar de afwachtende rol van het parlement moet kijken. “Hoe komt het dat politici al vijftien jaar met dit dossier zitten te modderen? Eigenlijk zijn er alleen maar pirouettes gemaakt.”

Conijn zelf maakte ook een draai. In 2005 concludeerde hij dat corporaties moeten kunnen investeren in onderwijsgebouwen en zorginstellingen. “Een jeugdzonde”, grapt hij nu. “Dat zou ik nu niet meer zo opgeschreven hebben. De investeringsmogelijkheden zijn ingeperkt. Corporaties zullen doelgroepgerichter moeten bouwen. Misschien ook wel minder, al hangt dat van de vraag af.” De enquêtecommissie komt in oktober 2014 met conclusies. “Een verloren jaar? Minister Blok wacht toch niet”, vermoedt Conijn.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels