nieuws

Koepels en ‘Oranjehotel’ in de verkoop

bouwbreed

Het ‘Oranjehotel’ in Scheveningen zou een echt hotel kunnen worden en de drie koepelgevangenissen zijn om te bouwen tot hippe stadsappartementen. Voor 29 panden als de Bijlmerbajes en Veldzicht zal een nieuwe bestemming gevonden moeten worden of wacht de slopershamer.

– De drastische bezuinigingen van staatssecretaris Teeven bieden volop kansen op bouwgebied, maar schopt de pilot voor ‘maincontracting’ in de war. Veel gevangenissen, waaronder alle historische, voldoen niet meer aan moderne eisen en sluiten binnen vier jaar de deuren.

De staatssecretaris van Justitie maakte afgelopen vrijdag zijn vergaande bezuinigingen bekend: Budgetten worden geknepen, omstandigheden versoberd en enkelbanden breder toegepast. Markante gebouwen ruimen daarbij en masse het veld voor moderne efficiënte gevangenissen waar twee mensen op één cel passen.

Ook de lopende pilot voor ‘maincontracting’ komt in het gedrang. Sinds eind 2011 loopt er via de Rijksgebouwendienst een uitgebreid experiment met zes gevangenissen naar een alternatieve onderhoudsmethode. Voor acht jaar zijn de gevangenissen in Zoetermeer, Hoorn en Arnhem geselecteerd voor een achtjarig contract met één marktpartij voor alle bouwkundig, elektronisch, werktuigbouwkundig en transportechnisch onderhoud. Drie satelliet-gevangenissen kregen tegelijk een traditioneel prestatie-contract. Een deel van deze gevangenissen, waaronder Zoetermeer en de koepel Arnhem, sluit binnenkort de deuren waardoor de beoogde vergelijking volledig de mist in gaat en de lopende contracten waarschijnlijk voortijdig moeten worden bëeindigd.

Teeven heeft bij het opheffen van de locaties de keus gemaakt om krimpregio’s te ontzien ten koste van capaciteit in de Randstad. In vergelijking met eerdere voornemens sluiten minder gevangenissen in het noorden van het land, Zuid-Limburg en Zeeland. Over vijf jaar zijn er van de 12.595 plaatsen in de gevangenis nog 10.917 over.

De Bijlmerbajes in Amsterdam sluit de deuren in 2016, en ook in het hart van Utrecht zullen in de toekomst geen gedetineerden meer worden vastgehouden. Ook de bijzondere koepelgevangenissen in Breda, Haarlem en Arnhem gaan dicht, evenals het roemruchte ‘Oranjehotel’ in Scheveningen dat tijdens de Tweede Wereldoorlog een Duitse gevangenis was. De locatie in Tilburg met 681 plekken is nu nog verhuurd aan België, maar sluit volgend jaar eveneens de deuren.

Zodra alle formele besluiten zijn gevallen, want ook het parlement beslist nog over de plannen, zullen de Rijksvastgoeddienst en Rijksgebouwendienst zich buigen over het herbestemmen en verkopen van de gebouwen. Een deel van de betonnen kolossen ontkomt niet aan de slopershamer, maar een ander deel van de gebouwen, waaronder alle koepelgevangenissen, staan op de Rijksmonumentenlijst. Ook een deel van de gevangenis van Scheveningen is beschermd monument.

In de afgelopen jaren is al met succes een aantal gevangenissen afgestoten. Zo is de oude vrouwengevangenis in Zwolle omgedoopt tot Librije’s Zusje en omgetoverd tot sterrenrestaurant. Daarnaast werd de PI Noordsingel eind 2011 voor 4,65 miljoen verkocht aan HD Projectrealisatie en BAM Woningbouw zal eind volgend jaar worden verbouwd. Ook de oude gevangenis van Roermond onderging een complete metamorfose en is inmiddels in gebruik als Van der Valk-hotel Het Arresthuis.

Vanaf 2018 zijn overigens nog ruim twintig gevangenislocaties over en no g een tiental inrichtingen voor jeug ddetentie en asielzoekers. Het aantal tweepersoonscellen zal in de komende vijf jaar verdubbelen van ruim 1400 naar bijna 2800. Daar zullen de komende jaren nog diverse kleine verbouwingen voor nodig zijn. Daarnaast wordt het detentiecentrum in Alphen aan de Rijn omgebouwd tot een ‘gewone’ gevangenis met 442 plaatsen .

In Zaanstad en Veenhuizen komt zelfs nieuwbouw, zeer waarschijnlijk in de vorm van pps-gevangenissen. Zaanstad vervangt de verouderde bouw in Haarlem en Amsterdam en in Veenhuizen komt alternatieve nieuwbouw voor Fleddervoort, Esserheem en Norgerhaven. De trend om ook penitiaire inrichtingen in integrale contracten onder te brengen, is al een paar jaar gaande. De combinatie van ontwerp, bouw, financiering, onderhoud en exploitatie is al toegepast bij het uitzetcentrum bij Rotterdam Airport. Het nieuwe justiële complex bij Schiphol met 370 gevangenisplaatsen is begin dit jaar in gebruik genomen.

Tegelijk sneuvelden bij eerdere bezuinigingsrondes ook de plannen voor verschillende nieuwbouwplannen. In het masterplan Gevangeniswezen 2009-2014 werd een paar jaar geleden de pps-gevangenis Noorderbocht (Rotterdam) al geschrapt, evenals de vervangende nieuwbouw voor de Scheveningse gevangenis en Vught.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels