nieuws

Zwembaden verbruiken 30 procent minder energie dankzij mini- pps

bouwbreed

De negen zwembaden in Rotterdam verbruiken inmiddels 30 procent minder energie en de onderhoudskosten zijn met 15 procent gedaald. Het gevolg van het fenomeen ‘energy service company’ (esco).

Projectgegevens

Negen energieverslindende zwembaden zijn via een bijzondere contractvorm opgeknapt, zonder dat Rotterdam er een cent extra voor betaalt. De energierekening van 1,5 miljoen euro per jaar plus het reguliere onderhoudsbudget vormden de basis voor de esco .

“In eerste instantie hebben we vooral afdekschermen en warmtekrachtkoppelingen geplaatst”, licht exploitatiemanager Peter van Schijndel van Strukton toe. “En ook gewoon kieren gedicht. We hebben voor elk zwembad een meerjarig onderhoudsschema gemaakt en wegen daarbij steeds de kosten tegen de baten af. De focus lag in eerste instantie op de torenhoge gasrekening, maar wat zichzelf binnen tien jaar terugverdient, doen we.”

Ook met luchtventilatie, ledverlichting en betere meet- en regelapparatuur valt nog veel te besparen. “Helemaal als je die apparatuur op elkaar afstemt: dus als het automatische afdekscherm dichtschuift, kunnen ventilatie en licht uit. Daar ben je wel afhankelijk van het zwembadpersoneel, maar die samenwerking verloopt soepel.” Ook de werknemers zijn blij met de chloorbesparende UVC-reactoren waardoor de lucht in de zwembaden aanzienlijk is verbeterd.

In de meeste gevallen overstijgt de technische levensduur van de verbeteringen de contractduur van tien jaar en dat is een voordeeltje voor de eigenaar van de zwembaden: Rotterdam. Ook de beoogde CO 2 -reductie is al bijna bereikt, gunstig voor een stad die de ambitie heeft de uitstoot in 2025 te verminderen met 50 procent ten opzichte van meetjaar 1990.

Voor Strukton pakt het contract eveneens gunstig uit. Komend jaar verwacht de bouwer voor het eerst break even te spelen, de jaren erna volgt een bescheiden winst.

“Ik ben allang afgestapt van het idee dat een zwembad een gebouw met een bak water is. Om een zwembad draaiend te houden is heel wat meer nodig, maar de basis draait natuurlijk om de bezoeker die baantjes komt trekken. Die wil geen losse tegels, wil zijn spullen veilig kunnen opbergen en lekker kunnen zwemmen”, schetst projectmanager Jeroen Mieris. Dat daarachter ook nog een wereld aan installaties schuilgaat, is Struktons pakkie aan.

De bouwer ontwikkelde een meetmethode waarbij elke maatregel kan worden afgezet tegen bezoekersaantallen, gebouw en energiekosten. Uiteindelijk is dat maatwerk, want de negen totaal verschillende zwembaden zijn gebouwd tussen 1962 en 2007 en er horen ook squashbanen, atletiekbanen en sporthallen bij.

Onderaannemer Hellebrekers Technieken en drie Strukton-divisies zijn verantwoordelijk voor het verhelpen en liefst voorkomen van storingen. Ruimte om elkaar vliegen af te vangen is er niet. “Dat past niet bij een integrale aanpak met één aanspreekpunt.” Overigens kunnen storingen of mankementen via de computer worden doorgegeven aan de bouwer. Het bonus/malussysteem stimuleert problemen zo snel mogelijk op te lossen.

Meerjarig contract

De eigenaar gaat een meerjarig contract aan. Daarvoor in de plaats krijgt hij een lagere energierekening en een duurzamer pand. Feitelijk is het een soort mini-pps die installaties, onderhoud en energie combineert. Er zit echter wel een f (financiering) in, want de markt financiert – via de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) – de investeringen en ontvangt daarvoor een beschikbaarheidsvergoeding. De contractvorm is ook geschikt voor de zorg, scholen of elk willekeurig energieverslindend pand met een jaarlijkse energierekening van een paar ton.

In Rotterdam belooft Strukton 34 procent lager energieverbruik met een investeringspakket van 2,6 miljoen euro. Daarvan is het gros inmiddels gerealiseerd en is het energieverbruik voor water, gas en elektriciteit al met ruim 30 procent gedaald. Structureel is de Rotterdamse zwembadrekening 10 procent lager dan voorheen.

Rotterdam nam zelf het initiatief om de contractvorm uit te proberen en is inmiddels zo enthousiast over het resultaat dat ook wordt gewerkt aan varianten voor scholenclusters, de Roteb (afvalverwerking) en de centrale bibliotheek. Het fenomeen is uit de Verenigde Staten komen overwaaien en heeft ook in Duitsland al een brede opmars gemaakt.

Prestatie

De opdrachtgever koos een prestatiecontract als basis in combinatie met vijf dialooggesprekken. Daarnaast mochten de marktpartijen de zwembaden twee keer bezoeken. Van de elf gegadigden, bleven Strukton, Honeywell/Cofely en UDV over in de dialoogfase. In april 2011 sleepte Strukton het contract binnen, waarmee een waarde van 4,8 miljoen euro voor de revitalisatie en 9 miljoen euro voor onderhoud is gemoeid. BNG financiert het project voor. De bouwer stak ruim 4 ton in de voorfase omdat hij ervan overtuigd is dat deze contractvorm hoort bij de nieuwe trend om disciplines te combineren en langlopende samenwerkingsverbanden aan te gaan. Inmiddels is de bouwer ook in gesprek met zorginstanties en scholen over toepassing van deze contractvorm.

Onderdeel van het contract was overigens ook de eis van 5 procent social return , een voorwaarde die Rotterdam bij elk project stelt. Mohammed Azagagh kreeg twee jaar geleden als ‘kansarme werkloze’ de baan van handyman toegeschoven. De Rotterdammer greep de kans met beide handen aan en volgde ook extra opleidingen; binnenkort treedt hij in vaste dienst bij Hellebrekers. Dagelijks rijdt hij tussen de negen zwembaden om hand- en spandiensten te verrichten en kleine klusjes te verhelpen. In totaal zijn ongeveer tien mensen betrokken bij de dagelijkse uitvoeringt. n

Opdracht: energiezuinig maken van negen zwembaden

Opdrachtgever: gemeente Rotterdam

Opdrachtnemer: Strukton/ partner Hellebrekers Technieken

Contractvorm: prestatiecontract met dialoogfase

Contractsom: 14 miljoen euro

Contractduur: 10 jaar

Garantie: 34 procent zuiniger met investeringspakket van 2,6 miljoen en garanties over onderhoudsniveau

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels