nieuws

Het kwartje is gevallen; bebouwen groene weiden is voorbij

bouwbreed

Marktpartijen ontdekken in toenemende mate mogelijkheden de bestaande kantorenvoorraad te hergebruiken. De cultuuromslag van de focus op nieuwbouw naar benutting van bestaande bouw verloopt op veel plaatsen succesvol.

D eze positieve boodschap viel te noteren als opsteker voor de deelnemers aan een symposium gisteren in Amsterdam dat in het teken stond van het thema Kansen voor de Kantorenmarkt. Waarbij de kanttekening blijft dat de kansen niet gelijk zijn verdeeld. Daarvoor blijkt het aanbod te groot ten opzichte van de vraag.

De organisatoren van de bijeenkomst, Neprom, IVBN en PropertyNL presenteerden de verwachte marktontwikkelin gen die helder aangeven dat de mogelijkheden hun grenzen hebben. Als gevolg van toevoegingen enerzijds en eenzelfde afnemende vraag anderzijds dreigt de wanverhouding tussen vraag en aanbod nog flink verder te groeien.

Ook voor nieuwe bestemmingen waarvoor een kantoor kan worden getransformeerd, moet voldoende vraag aanwezig zijn in het betrokken gebied. Erik Steinmaier, hoofd van de afdeling vastgoedadvisering van ABN Amro, ziet dan interessante businesscases ontstaan voor herontwikkeling. Ze staan in het teken van het voorzien van de vraag naar hetzij kantoren, hetzij winkels, of woningen. Renovatie en transformatie komt daarbij als opgave om de hoek kijken.

Dat die opgave daadwerkelijk van de grond komt, is volgens hem mede te danken aan het groeiende inzicht bij ontwik kelaars dat de tijd van het bebouwen van groene weiden als hoofdactiviteit voorbij is. Voor lege kantoren wordt het een kwestie van het vinden van huurders of kopers die er fiducie in zien. Dan lukt hen in de praktijk vaak ook om de benodigde financiering bij de bank los te krijgen, weet hij uit zijn eigen praktijk.

Als voorbeeld noemt hij de vestiging van zijn eigen bank aan het Rokin in Amsterdam. Zodra duidelijk werd dat voor deze toplocatie toonaangevende winkels waren te strikken, kon kantoorruimte worden verkocht. Een ontwikkelaar en een huurder blijken dan zo gevonden.

Natuurlijk staan n iet alle kantoren op dergelijke toplocaties, maar echt kansloze locaties blijken in de regio Amsterdam in elk geval nauwelijks te bestaan. Toen de waardetaxatie van een groot kantorencomplex uit de jaren zestig-zeventig in Amsterdam-Teleport voldoende omlaag ging, zag ontwikkelaar OVG er brood in.

Realiteit

De erkenning van de nieuwe financiële realiteit is volgens hem veelal de sleutel van de oplossing. De eigenaar zal zijn verlies moeten nemen. En de bank soms ook, onderkent hij.

De businesscase van het door OVG aangekochte kantoor was volgens hem zodanig consistent dat de bank meefinanciert. De eerste jaren blijft het gebouw verhuurd. Als het leeg komt, hangt het van de vraag af wat er verder mee gebeurt. Een spectaculair voorbeeld van transformatie van oude kantoren zag hij al in Diemen-Zuid. Het kantorenpark met de hoogste leegstand van heel Nederland verandert op basis van bestaande bouw deels in een enorme studentencampus.

Steinmaier beschouwt dit als zeer hoopvolle ontwikkeling en en pleit bij ontwikkelaars en gemeenten om eventuele nieuwbouwplannen nog zorgvuldiger te overwegen. Zodat de opgave om bestaande bouw te transformeren, dan wel uit de markt te halen, geen dweilen met de kraan open hoeft te zijn.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels