nieuws

Slim combineren en gericht investeren

bouwbreed

Solidariteit, flexibiliteit en duurzaamheid zijn de drie kernwaardes uit het deltaprogramma om Nederland tot 2100 veilig te houden. Komend jaar staat een cruciale nieuwe fase voor de deur waarbij de plannen worden vertaald in concrete beslissingen. “Zonder bescherming staat 59 procent onder water.”

De Zwolse wijk Stadshagen krijgt als primeur een g eluidswal die tevens fungeert als nooddijk bij dreigende overstromingen. Een goed voorbeeld van slim combineren en gericht investeren, is het pleidooi van de deltacommissaris Wim Kuijken.

Het vierde Deltacongres stond afgelopen donderdag vooral in het teken van de naderende deltabeslissingen. Volgend jaar moeten de knopen worden doorgehakt over het nieuwe programma om Nederland tegen het water te beschermen. Iedereen achter de dijk krijgt eenzelfde veiligheidniveau van 1:100.000, maar de gedachte dat elke dijk even stevig moet zijn, wordt radicaal losgelaten. De consequenties van een overstroming gaan meewegen bij de afweging om dijken te versterken. Daaruit vloeit voort dat focus komt op de regio’s Rotterdam, Almere en Betuwe.

Bij het nieuwe waterbeleid wordt gewerkt volgens vijf principes die het ook al goed doen als exportproduct heeft Kuijken gemerkt: De Deltawet, het deltaprogramma, een deltafonds (1 miljard per jaar), een aparte deltacommissaris die de boel sinds begin 2010 voorbereidt en regisseert, uitmondend in deltabeslissingen die voor 2014 staan gepland. Deze zogenoemde Dutch approachdient al als voorbeeld van een preventieve aanpak in het buitenland, maar zal zich eerst nog in Nederland moeten bewijzen. Daarbij staat een aanpak à la Ruimte voor de Rivier voor ogen waarbij veel ruimte is om innovatieve oplossingen te bedenken en het Rijk niet automatisch aan zet blijft bij de uitvoering. Slimme combinaties worden gestimuleerd en toegejuicht, waarbij speciale aandacht is voor de ‘klimaatbestendige stad’ die zowel met te veel als te weinig water overweg kan. In Katwijk komt een parkeergarage in het duin, in Zwolle beschermt de geluidswal rond Stadshagen straks de 20.000 inwoners tegen 2 meter water en het IJsselmeer wordt beschouwd als het grootste zoetwaterreservoir van ons land.

Verankeren

Na enkele jaren grondig voorbereiden volgens een open en breed opgezet proces, moet de stap volgen om de beslissingen politiek te agenderen en te verankeren in uitvoerend beleid, zoals het Hoogwater Beschermingsprogramma. “In de nasleep van een ramp is het makkelijker beslissen”, weet ook Kuijken. Desondanks hoopt hij dat het zover niet hoeft te komen en dat dit keer ook draagvlak zal zijn voor preventieve maatregelen, zoals de deltabeslissingen.

En dat zal nog wel een grote stap zijn, want het brede publiek heeft nog geen idee van de consequenties van de hele nieuwe aanpak waarbij elke afweging een kosten/batenanalyse wordt gemaakt over nut en noodzaak in combinatie met economische consequenties bij een overstroming. In Dordrecht heeft al een proef gedraaid met de meerlaagse aanpak om te prioriteren en ook de verlegging van de bocht bij Lent past al helemaal in de nieuwe aanpak.

Minister Schultz gaf desgevraagd aan geen grote politieke strubbelingen te verwachten, maar sluit niet uit dat een nieuwe normenstelsel, een nieuwe aanpak omtrent zoetwater en de ruimtelijke consequenties toch tot enige reuring kan leiden. “Laatste puntjes zetten kunnen politiek ook groot worden”, kan zij uit eigen ervaring weten. Maar wat haar betreft is het waterdossier niet politiek en moet dat liever ook niet worden.

De deltabeslissingen voor 2014

1. Waterveiligheid

– Nieuwe normen, leidend tot gerichte investeringen in ons dijk- en riviersysteem

– Bij ‘slimme combinaties’ afspraken over realiseren benodigde veiligheid, door preventie, ruimtelijke inrichting en rampenbestrijding

2. Ruimtelijke adaptatie

– Afwegingskader waterrobuust inrichten: stedelijke (her) ontwikkeling en vitaal & kwetsbaar (bescherming van vitale objecten)

– Instrumentarium voor klimaatbestendige stad

3. Zoet water

– Voorzieningenniveau: nationaal afsprakenkader en governance

– Investeringen in hoofd- en regionaal watersysteem

4. IJsselmeergebied

– Afvoer Afsluitdijk (pompen)

– Flexibel peilbeheer/inrichting randen gebied

– Zoetwaterstrategie

5. Rijn-Maasdelta

– Afsluitbaar open stormvloedkering Nieuwe Waterweg

– Afvoerverdeling Rijntakken

– Berging Grevelingenmeer/Volkerak Zoommeer

– Dijkringen Centraal Holland (herconfiguratie)

6. Strategische keuzes zandig systeem

– Adaptatieagenda zand (veiligheid en economie kustplaatsen)

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels