nieuws

Koorddansen tussen eigen kracht en sterk partnerschap

bouwbreed Premium

Wie wil bouwen is aangewezen op samenwerking. Met opdrachtgever, onderaannemers en leveranciers. Hechte partnerschappen beloven, volgens alle experts in faalkosten, de beste resultaten. Tenminste: voor de projecten. Bedrijven en hun beslissers kiezen echter vooral uit eigen belang, waardoor af en toe een partner de laan uit vliegt.

Bestuursvoorzitter Gerard Sanderink van Strukton is bokkig. De Twentenaar houdt niet van verrassingen. Lef, actie, avontuur, ja. Maar voor langjarige partners die zonder enig overleg plotseling met een concurrent de markt op gaan, krijgt hij de handen niet op elkaar. In reactie op het afhaken van Ballast Nedam, dat het eveneens beursgenoteerde Heijmans het hof heeft gemaakt, trekt Strukton bij de grote geïntegreerde projecten voortaan op met de Zuid-Duitse bouwer Züblin en contractmanager Fluor.

Weer Heijmans. In 2008 keken de Utrechters verschrikt zuidwaarts toen hun bestuursvoorzitter Gerrit Witzel plotseling de overstap maakte naar het bouwconcern uit Rosmalen. Natuurlijk, de topman was langer gebleven dan de vijf jaar die hij bij binnenkomst had beloofd. Maar van zijn credo “als je niet af en toe uit de bocht vliegt, ga je niet hard genoeg” hadden de Struktonners toch iets anders verwacht.

Strukton en Ballast Nedam hebben elkaar afgelopen jaren grondig de nieren geproefd. Strukton, de spoorbouwer die door de staat op eigen benen werd gezet. Ballast Nedam, het bedrijf dat na het kwijtraken van moeder Hochtief zelfstandig verder moest. De twee vonden elkaar in grote publiek-private samenwerkingsprojecten.

Bij de prestigieuze nieuwbouw voor de Dienst Uitvoering Onderwijs en de Belastingdienst te Groningen versloegen Strukton en Ballast Nedam in de dialoogfase vier partijen. Het nakijken hadden Dura Vermeer/Arcadis, Volker Wessels/Imtech, Heijmans en BAM. Bouwsom: ruim 100 miljoen euro voor het ontwerpen, bouwen en twintig jaar beheren van 47.000 vierkante meter kantoorgebouw. Strukton en Ballast Nedam trokken bij de aanbesteding samen op met de Britse bouwer John Laing.

Kromhout

Hetzelfde consortium sloeg toe bij de kazerne Kromhout. Het project zorgt voor de huisvesting van 3000 medewerkers van Defensie op het terrein van de oude Kromhoutkazerne in Utrecht. Contractsom: 300 miljoen euro. Dit keer grepen vijf geselecteerde partijen mis met namen als Armadu, Castrum Hollandia en Integra Partners. De bouwcombinaties? Elkaar gevonden hadden Dura Vermeer, GTI en voor het installatiewerk Unica. Ook BAM waagde een poging evenals Volker Wessels/Imtech en Heijmans.

De aanbesteding van de A2 bij Maastricht ontwikkelde zich tot een afvalrace, waarbij BAM in een laat stadium moedeloos afhaakte. De hoge voorbereidingskosten waren niet meer te verantwoorden, vond ook de combinatie Volker Wessels/Heijmans. Bovendien, wie ook meedeed, Strukton en Ballast Nedam leken wel alle publiek-private samenwerkingscontracten binnen te halen. Opnieuw zegevierde het tweetal. Dit keer met het voorstel om voor de eerste keer in Nederland een gestapelde tunnel te bouwen met daar bovenop een recreatieve zone. Panden die genomineerd stonden voor de sloop kunnen door de slanke werkwijze behouden blijven.

De innige vriendschap met Ballast Nedam wil niet zeggen dat Strukton eenkennig is. In de wedren om de grote afvalwaterzuivering Harnaschpolder, een opdracht van hoogheemraadschap Delfland, zocht Strukton de samenwerking op met Heijmans. En won opnieuw, dit keer een opdracht ter waarde van 450 miljoen euro. Ballast Nedam was bij de aanbesteding de samenwerking aangegaan met partijen als Aan de Stegge en de Britten Thames Water en Montgomery Watson. Een andere kaper op de kust was een Engels-Nederlandse groep met BAM. Hegeman en Imtech.

Ook bij een werk als het nieuwe onderstation in Utrecht-Zuid werken Heijmans en Strukton nauw samen. De Brabanders zetten het gebouw neer, Strukton Systems zorgde voor de inrichting. Het station vervangt zijn door brand verwoeste voorganger. Bij het project werden vele tientallen kilometer kabel van diverse pluimage aangelegd. En bij de Amsterdamse Noord-Zuidlijn? Samen zorgden ze dat bij het Centraal Station de tunnelelementen op de juiste plek kwamen.

BAM vertrouwt bij de grote integrale projecten vooral op zijn eigen kracht. “We zetten bij pps-contracten vooral onze eigen bedrijven in. Voor de zachte dienstverlening, de catering bijvoorbeeld, werken we samen met ISS”, zegt woordvoerder Arno Pronk. Rond de jaarwisseling had BAM 36 pps-projecten in portefeuille, waarvan 29 beheerd door BAM PPP. De overige zeven worden beheerd door zustermaatschappijen die ook verantwoordelijk zijn voor de bouw en het onderhoud.

Sterke partners

In de portefeuille bevinden zich onder andere de nieuwbouw van de Hoge Raad in Den Haag en de verdubbeling van de provinciale weg N33.

Ook Volker Wessels, een onderneming met ruim honderd werkmaatschappijen, zoekt eerst in eigen kring. Namen duiken dan op als Van Hattum en Blankevoort, KWS Infra en Goossen Te Pas. Bij de grote projecten wordt, ook al uit financieel risicobeheer, gewerkt met naar voorkeur sterke partners. Zo trekt het bedrijf van Dik Wessels bij het gebed-zonder-einde A4 Delft–Schiedam samen op met Boskalis en Heijmans. Aangehaakt bij de omlegging van de Zuid-Willemsvaart nabij Den Bosch zijn de Betuwse bouwer GMB en Van den Herik Kust- en Oeverwerken. Regionaal bepaald slaat Volker Wessels bij de bouw van het Medisch Spectrum Twente in Enschede de handen ineen met Trebbe en Dura Vermeer. Bij de Hanzelijn was Strukton Rail een van de partners.

De breuk tussen Strukton en Ballast Nedam geeft Züblin de kans zich sterker te positioneren op de Nederlandse markt. De Stuttgarters zijn allesbehalve onbekend in ons land. Het bedrijf zette onder de naam De Rotterdam aan de Maas een 162.000 vierkante meter groot complex van drie 146 meter hoge torens neer. In Den Haag op de hoek van Spui en Kalverstraat wordt gewerkt aan het bijna 20.000 vierkante meter grote gebouw Amadeus.

Utiliteitsbouwer Züblin is een volle dochter van Strabag SE uit Wenen en zusterbedrijf van infraspecialist Strabag AG in Keulen. Dat Strabag ook in Nederland grote ambities heeft laat het bedrijf zien tussen Maasvlakte en Vaanplein waar de onderneming eendrachtig aan de A15 samenwerkt met Ballast Nedam en Strukton.n

Reageer op dit artikel