nieuws

Kleine Britse bouwer delft het onderspit

bouwbreed

Geen land in Europa waar raamcontracten zoveel voorkomen als in Groot-Brittannië. “De middelgrote en kleine aannemer wordt aan de kant geschoven.”

De Britse overheid, maar ook nutsinstellingen en andere grote opdrachtgevers werken steeds meer met raamcontracten. Met sommige van die ‘frameworks’ zijn vele tientallen miljarden gemoeid. Maar dat betekent dat ook alleen de écht grote bouwconcerns een kans maken.

Eerder deze maand werden weer de uitverkorenen bekendgemaakt voor een typisch overheidscontract in het zuidwesten van Engeland. Naast BAM Construction vielen onder meer Morgan Sindall, Kier en de vroegere Heijmans-dochter Leadbitter in de prijzen. Het totale bedrag komt uit op bijna twee miljard euro dat de aannemers twee jaar lang in de vorm van projecten van 100.000 tot 35 miljoen euro tegemoet kunnen zien. Opvallend kenmerk: dat raamcontract is niet uitgegeven door één gemeente maar door alle plaatselijke en regionale overheden in de regio. Eén van de ‘provincies’, Devon County Council, treedt voor alle deelnemers als beheerder op.

Kampioen

Uit Europese cijfers blijkt dat Groot-Brittannië ‘kampioen’ van de raamcontracten is. Het met dat soort contracten gemoeide bedrag aan Europese aanbestedingen is volgens de EU tussen 2006 en 2010 verviervoudigd. Daarvan nemen de Britten alleen al 40 procent voor hun rekening. Dat ‘bundelen van werk’ wordt van bovenaf gestimuleerd door de Government Procurement Service, een speciale dienst die alle overheden en andere aan de EU-richtlijnen onderworpen diensten adviseert over kostenbesparingen en het verbeteren van de efficiëntie om zo verdere bezuinigingen op het overheidsbudget te realiseren.

Maar bij dat soort frameworks krijgen mkb-bouwbedrijven geen kans, stelt de organisatie van kleinere en middelgrote aannemers Federation of Master Builders. De FMB berekent dat de publieke sector in Groot-Brittannië vorig jaar nog altijd voor een kleine 40 miljard aan opdrachten voor bouw en infrastructuur uitdeelde. ‘‘Uit onderzoek onder onze leden blijkt dat de helft van de mkb-bouwers de laatste jaren aanzienlijk minder succes heeft bij het inschrijven op overheidsopdrachten dan voorheen. Nog eens 40 procent meldt dat ze er bij slechts één op de tien inschrijvingen doorkomen. Wij weten ook wel dat de overheid onder druk van de bezuinigingen veel minder aanbesteedt, maar het gaat hier dus om werk dat daadwerkelijk wordt uitgegeven. Kleinere bedrijven, die de Britse bouw domineren, komen gewoon niet door de voorselectie, ze halen de drempels niet’’, zegt directeur Brian Berry van de FMB.

‘’Bij deze kleinere aannemers heerst duidelijk het gevoel dat de grote toevloed aan raamcontracten de boosdoener is. Daar hebben we op zich ook wel begrip voor. Het spaart de overheid of andere aanbesteders kosten door schaalvoordelen, het is efficiënter want ze hoeven maar met één grote bouwer zaken te doen en die regelt het verder met de onderaannemers. Op die manier wordt ook het risico dat er iets fout gaat in de keten naar die éne grote aannemer overgeheveld. Maar als lokale overheden de plaatselijke werkgelegenheid willen steunen, dan zullen ze mkb-bouwers toch een kans moeten geven.’’

Vaste plaats

De zogenaamde tweede en derde laag bouwbedrijven realiseren zich volgens Berry terdege dat ze zich een vaste plaats in de keten van één van de grote aannemers moeten zien te verwerven om toch nog werk binnen te halen. “Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Onze leden melden dat de grote aannemers vaak liever geen zaken doen met goede, ervaren kleinere collega’s en liever onderaanbesteden aan bedrijven die zonder slag of stoot al hun voorwaarden en kleine lettertjes accepteren. Dan hebben we het vooral over de betaalpraktijken die de laatste jaren aanzienlijk zijn verslechterd. Een andere mogelijkheid is om als kleine bouwers de koppen bij elkaar te steken en zo toch een gooi te doen naar raamcontracten. Maar dat past ook niet elk mkb-bedrijf, de kosten voor het vinden van partners en het vervolgens in elkaar zetten van een juridisch waterdichte overeenkomst zijn ook de pan uitgerezen.’’

Reageer op dit artikel