nieuws

Metamorfose van Hoog Catharijne

bouwbreed Premium

Winkelcentrum Hoog Catharijne, ingeklemd tussen de historische binnenstad van Utrecht en het Centraal Station, ondergaat een gigantische metamorfose. Crisis of niet, eigenaar Corio steekt 400 miljoen euro in renovatie en nieuwbouw.

BAM Utiliteitsbouw gaat bouwen en verbouwen, BAM Techniek voert de installatietechnische werkzaamheden uit. Van een in zichzelf gekeerd winkelcentrum moet Hoog Catharijne (HC), ooit hét winkelhart van Nederland, veranderen in een winkelcentrum met een open, extravert karakter. Het nieuwe Hoog Catharijne wordt hoger, lichter en ruimer, bovendien moet de aansluiting met de binnenstad en het station beter. Er komt 35.000 vierkante meter winkelruimte bij. Transparantie is het sleutelwoord.

Bootjes die onder je door varen, volle werfterrassen, flanerende mensen op de kade voor het nieuwe Muziekpaleis: zó moet het uitzicht vanuit de glazen Stadskamer – een overdekt binnenstadsplein in Hoog Catharijne – worden op een zomerse dag in 2019. Want 2019 is het jaar dat er weer water stroomt door de in 1970 gedempte singel en dat de grootschalige metamorfose van Hoog Catharijne is afgerond. Een metamorfose die dringend nodig is, beaamt HC-directeur Menno Overtoom van Corio. “Ik draai er niet omheen: Hoog Catharijne is gedateerd en moet worden opgefrist. Dat gaan we doen met transparante ontwerpen. Glas, hoge plafonds en zicht naar buiten moeten gaan zorgen voor een ruimtelijk effect.”

Utrechters, ietwat horkerig van aard, noemen Hoog Catharijne regelmatig Hoog Chagarijne. Een betonnen doolhof, een gedrocht. De bouwstijl, typisch jaren zeventig, spreekt ons anno 2013 niet aan. Niet méér, benadrukt Overtoom. “Hoog Catharijne is een product van zijn tijd. Overdekt, comfortabel, veel beton, weinig ramen, naar binnen gekeerd. Wind en regen mochten en konden geen vat krijgen op het winkelend publiek. De consument stond centraal. Contact met de binnenstad? Was niet belangrijk. HC was jarenlang hét winkelhart van Nederland. Mensen kwamen uit het hele land om hier te shoppen.’’

Hoog Catharijne, in 1973 door prinses Beatrix geopend, trok in het begin internationale aandacht. Gerenommeerde stedenbouwkundigen en architecten uit onder meer Japan, Frankrijk en VS reisden af naar Utrecht om het stedenbouwkundige neusje van de zalm met eigen ogen te aanschouwen. Hoog Catharijne, destijds het grootste overdekte winkelcentrum van Europa, had alles: winkels, woningen en kantoren.

Al wandelend over de Radboudtraverse vertelt en gebaart Overtoom vol enthousiasme over de toekomstplannen van Hoog Catharijne. De smalle traverse – de huidige hoofdas van HC – maakt plaats voor een bredere overkluizing die bestaat uit drie delen: de Stadskamer, het Poortgebouw en het Bruggebouw. Overtoom: “We gaan heel veel glas gebruiken. Neem de Stadskamer, die verrijst op de plek waar we nu ongeveer staan. Dat wordt straks de belangrijkste openbare ruimte in het nieuwe Hoog Catharijne; een plek waar concerten gegeven gaan worden, een plein waar mensen graag willen zijn. In de vloer wordt 250 vierkante meter glas verwerkt, zodat je naar het water onder je kan kijken. Ook komen er glazen deuren. Bovendien kun je straks vanuit de Stadskamer en via een enorme trap naar het water lopen.”

Het kleurrijke Poortgebouw maakt ook onderdeel uit van de nieuwe overkluizing: een lang, smal en hoog gebouw. Over de precieze invulling wordt nog nagedacht, maar het huidige concept gaat uit van horeca, fitness en mogelijk een hotel. Op het dak van het Poortgebouw komt een skybar, met uitzicht op de binnenstad en verder.

Vijf bruggen

Al die pracht is maar moeilijk voor te stellen, helemaal wanneer Overtoom vanaf de Radboudtraverse naar buiten wijst. Onder hem is een groot bouwterrein voor het in aanbouw zijnde Muziekpaleis; daar vlak achter bevindt zich het bouwterrein van de Vredenburgknoop, een nieuw stelsel van vijf bruggen; rechts het laatste restje van Peek & Cloppenburg, met een doorkijkje naar het Vredenburgplein. Overtoom: “Tot vorig jaar liepen hier elf rijstroken onderdoor, ongelooflijk toch? Ik vond het altijd een dood stukje Utrecht, unheimisch. Je ziet dat er hier nu hard wordt gewerkt, dat deze omgeving drastisch gaat veranderen.”

Formeel is het eerste deelproject van het nieuwe Hoog Catharijne al afgerond: De Vredenburg, een winkel- en appartementencomplex aan het gelijknamige plein en pal naast het Muziekpaleis. De Vredenburg, eerder dit jaar opgeleverd, is gebouwd op de plek waar ooit het 16e-eeuwse kasteel Vredenburg stond. Het deel van Hoog Catharijne waarin voorheen Peek & Cloppenburg was gevestigd, eveneens aan het Vredenburgplein, wordt momenteel gesloopt. Een lelijk gebouw, daar zijn veel Utrechters het over eens. Hier verrijst het nieuwe Entreegebouw van HC, met twee ruime hoofdingangen die overgaan in twee boulevards. Deze boulevards – overdekte winkelstraten met hoge, glazen daken – verbinden het centraal station straks met het historische stadscentrum. Net als De Vredenbrug bestaat de gevel van het Entreegebouw grotendeels uit glas.

Onder het Entreegebouw bevindt zich momenteel een tweelaagse garage met plek voor 375 auto’s: de garage wordt vijflaags en telt straks 1250 parkeerplaatsen.

Met jaarlijks meer dan 26 miljoen bezoekers is Hoog Catharijne nog steeds veruit het drukste winkelcentrum van Nederland. Volgens Overtoom functioneert het winkelcentrum nog steeds goed. Renovatie en uitbreiding is echter absoluut noodzakelijk, benadrukt hij nog eens. “Utrecht is de snelstgroeiende stad van Nederland: de komende tien jaar komen er 50.000 mensen bij. Terwijl de winkelvoorzieningen in het centrum niet meegroeien. Nu loopt het al regelmatig vast op de Radboudtraverse. Daarom pakken wij het rigoureus aan. We willen het gebied als het ware weer teruggeven aan de stad, we willen leven in de brouwerij.”n

Reageer op dit artikel