nieuws

‘Als je niets doet, ben je al visionair’

bouwbreed Premium

Rotterdam bouwt na vijf jaar economische malaise door alsof er geen crisis is. Maar onder groeiend protest. “Ik moet me tegenwoordig verdedigen voor voortbouwen aan de stad”, zegt bouwwethouder Hamit Karakus.

Het afblazen van de nieuwe Kuip, vlak voor de bouwvak, was voor de wethouder Wonen en Ruimtelijke Ordening typerend voor de stemming in bouwstad nummer 1. Tegen het plan van de gemeente om Feyenoord te helpen met een garantstelling (165 miljoen euro) en door terugkopen van de grond (35 miljoen euro) ontstond steeds meer weerstand. Dat leidde uiteindelijk tot afblazen van het hele nieuwbouwplan (400 miljoen euro) van de voetbalclub. “Een goede Kuip hoort bij een aantrekkelijke woonstad”, zegt Karakus, terwijl pal voor zijn raam de funderingsmachines grommend werken aan Cool 63 en het nieuwe Timmerhuis. “Het idee dat je daarvoor moet knokken is ineens niet populair meer. Als je niets doet, ben je tegenwoordig visionair.” Alleen de gemeentelijke injectie (54 miljoen euro) in de Sportcampus gaat nog door.

Bij de groeiende weerstand tegen doorbouwen speelt één fenomeen een hoofdrol: leegstand. Wat te doen met een leegstaande oude Kuip? Waarom toestemming voor het nieuwe winkelhart Forum (46.000 vierkante meter) terwijl elders winkelruimte leegstaat? Waarom als gemeente gebouw De Rotterdam mogelijk maken, terwijl je er elders leegstand mee veroorzaakt? Is het überhaupt verstandig toestemming te geven voor nieuwe kantoortorens, zoals First (55.000 vierkante meter), als er ruim een half miljoen vierkante meter kantooroppervlak leegstaat? Zeker, stelt Karakus. “Deze weerstand komt voort uit angst die niet gestoeld is op feiten.” Hij somt op: een speciaal opgericht Transformatieplatform gaf door actieve benadering van marktpartijen al 150.000 vierkante meter een nie uwe bestemming. “En daar komt nog 200.000 vierkante meter bij.” Daarnaast: een zekere leegstand is er altijd. Veel panden zijn incourant, bedrijven schreeuwen om panden met grote vrije vloeroppervlaktes. “In 1993 stond twintig procent leeg. Toen is de ontwikkeling van de stad ook niet stopgezet.” Twee jaar geleden schrapte Karakus vijftig procent van alle kantorenlocaties om overaanbod te voorkomen. “Maar niet op locaties waar vraag is, in het centrum en nabij ov-knooppunten. Ontwikkelaars bouwen voor de markt, omdat ze willen verdienen. Absurd, die suggesties dat ‘voor de leegstand’ of ‘voor beleggingen’ wordt gebouwd. Of dat wij zelf als gemeente zouden bouwen.”

Zeker, er is een verplaatsingsmarkt. De verhuizing van Robeco naar First levert aan het Churchillplein een lege kantoortoren op. Verhuizing van de gemeentelijke diensten naar De Rotterdam zorgt voor leegstand aan het Marconiplein – hoewel al een van de drie Europoint-torens succesvol is getransformeerd tot Science Tower. Maar, onderstreept Karakus, leegstand biedt ook kansen: voor kleine ondernemers die voordeliger willen huren en voor ontwerpers/bouwers die met slimme bouwtechnische ingrepen gebouwen weer aantrekkelijk maken. Rotterdam slaagt er bovendien steeds beter in internationale bedrijven naar de stad te trekken. In 2011 en 2012 een kleine dertig op jaarbasis. Die willen een hoogwaardig kantoor, maar ook goede woningen voor hun werknemers. Woningverkoopcijfers mogen dan nog altijd laag zijn, Karakus ziet in de Maasstad nog altijd een behoefte van zo’n 40.000 nieuwe woningen tot 2020. Door demografische ontwikkelingen: de nieuwe trek naar de stad. Maar ook door de komst van bedrijven. Woonkolos Calypso (407 appartementen), tijdens de kredietcrisis vlot getrokken met een erfpachtconstructie, biedt nu een noodzakelijke voorraad, stelt hij. “Vierhonderd expats die binnenkort arriveren, omdat Unilever zijn activiteiten concentreert op het Weena, heb je direct iets goeds te bieden. Die gaan geen vier jaar wachten.”

Erfpachtconstructies zijn verleden tijd, maar voor een serieuze partij die wil investeren gaan alle deuren open, met versnelde procedures. Als het maar bijdraagt aan de levendige binnenstad waarop de wethouder vanaf zijn aantreden in 2006 inzet: daarmee trek je nieuwe bedrijven en bewoners. Doorbouwen dus, ondanks dat vele seinen op rood lijken te staan? Karakus: “Absoluut. Met op je handen zitten schiet je niks op. De markt mag het weten: bij ons kun je zaken doen.”

Reageer op dit artikel