nieuws

Metselen met de achterkant van de steen naar voren

bouwbreed Premium

PHB Paul Hardonk Bouw trekt de gevels van multifunctioneel centrum Klarendal in Arnhem helemaal op uit metselwerk. Om hoogtes en uitkragingen te realiseren gebruikt de aannemer een speciale, stevige baksteen. De stenen worden soms rechtop, soms liggend, maar altijd achterstevoren – met de ‘Fusskant’ voor – gemetseld.

Op de locatie van de voormalige Menno van Coehoorn-kazerne in de Arnhemse wijk Klarendal bouwt het bouwbedrijf uit Deventer een nieuw multifunctioneel centrum.

MFC Klarendal is een combinatie van staal, houtskeletbouw, beton- en kalkzandsteenconstructies. Maar het meeste werk gaat in de opbouw van de gevels zitten, zo laten adjunct-directeur André Guis, uitvoerder Hans Kemper en werkvoorbereider Gerrit Jan Kottier van PHB Paul Hardonk Bouw zien.

MFC Klarendal is ontworpen door De Zwarte Hond Architectuur en Stedenbouw uit Rotterdam. Zij wilden gevels uitgevoerd in baksteen, zodat het gebouw zou passen in de stedelijke sfeer van Klarendal. “De uitstraling moest wat robuust zijn”, zegt Kemper. “Dus metselen we de ‘achterkant’ van de steen naar voren. Die heet op z’n Duits de ‘Fusskant’, de kant die tijdens fabricage onder ligt. De gladde, ‘mooie’ kant is in het werk niet zichtbaar.”

Er gaan ongeveer 80.000 stenen in het gebouw. Kemper pakt een exemplaar. “Dit is een in Duitsland geproduceerde Janinhoff-steen. Deze is 29 centimeter lang, in plaats van 21. En 9 centimeter breed.” De geperforeerde steen is ‘knetterhard’, zo laat Kottier zien. Dat moet ook wel, want tussen de kozijnen worden ze staand gemetseld met 2 centimeter uitkraging. Kottier: “Door de hoge druksterkte van de steen kunnen we in één keer 13 meter op elkaar stapelen, zonder horizontale dilataties. We hebben het vooraf met drukproeven laten testen, want het was nog even de vraag hoe de druk op het geperforeerde deel zou komen.”

Zagen

De harde steen heeft zo zijn voor- en zijn nadelen. “Een nadeel is dat hij minder zuigende werking heeft”, zegt Kemper. “Dat maakt het lastig om te pointeren.” Een voordeel is juist weer dat de steen makkelijk te verzagen is, wat veel gebeurt op dit project. Kemper: “We hebben van tevoren een goede nieuwe steenzaag aangeschaft, want er staat hier iemand de hele dag te zagen. Hij maakt bijvoorbeeld hoekstenen, daarvoor zagen we twee stenen in een hoek van 45 graden en die verlijmen aan elkaar. Ook de stenen naast de hoek en in de rollaag – 21 centimeter – moeten verzaagd worden.”

Metselbedrijf A. Lichtenberg uit Rijssen doet het metselwerk aan de gevels en de ‘plafonds’ boven de gevelopeningen, legt André Guis uit. “De eerste kop- en zijgevel is nu klaar. Nu zijn we de steigers aan het verplaatsen. Voor de bouwvak moet het metselwerk klaar zijn.”

Reageer op dit artikel