nieuws

Veel grotere CO2-reductie haalbaar dan we nu zien

bouwbreed Premium

Op 18 januari verscheen in deze krant een artikel met de kop ‘CO2-prestatieladder heeft pas in de toekomst toegevoegde waarde’. Deze door Cobouw verzonnen kop dekt de lading van het artikel niet, vinden auteurs Henriëtte Former en Gijs Termeer.

De kop suggereert gemeten feiten. Het artikel gaat echter over een onderzoek naar verwachtingen en interpretaties, aangaande projecten die met CO2-gerelateerd gunningsvoordeel verkregen zijn. De verwachtingen van de ladder bij de onderzochte stakeholders blijken hooggespannen. En vervolgens zeggen zij ook dat die verwachtingen niet worden waar gemaakt. Een veelzeggend artikel dus. Komende weken zullen we dit onderwerp in deze krant verder uitdiepen in een aantal artikelen.

Compliment

De afgelopen jaren heeft de ladder zijn toegevoegde waard al aangetoond. De CO2-prestatieladder heeft bij de deelnemende bedrijven reeds de afgelopen tijd geleid tot substantiële extra CO2-reductie. Uit onafhankelijk onderzoek uit een steekproef van bedrijven bleek vorig jaar al dat bedrijven per jaar, bovenop wat ze al deden, een extra (!) CO2-reductie realiseren van 1 tot 5 procent. Compliment voor de bedrijven! De combinatie van gunningvoordeel en een inspanning op CO2-reductie heeft de hele bouwsector bovendien structureel op het spoor van duurzamer ondernemen gezet. Inmiddels hebben 300 bedrijven een niveau op de ladder bereikt. De voortdurende verbetering die deze bedrijven hebben ingezet gaat in toenemende mate tot CO2-reductie leiden, nu en in de toekomst. De toegevoegde waarde is daarmee volgens Skao, ontwikkelaar van de ladder, aangetoond en duidelijk. Het instrument is inmiddels ook buiten de (spoor)bouwsector een begrip aan het worden. Het is één van snelst groeiende duurzaamheidinstrumenten in Nederland.

Skao vindt het artikel belangrijk, omdat geluiden uit de praktijk hen immers in staat stellen om te bepalen wat beter kan. Het gaat hier om een relevante vraag: hoe zien de betrokken spelers de prestaties van bedrijven in projecten? Het onderzoek maakt duidelijk dat de spelers ambitieus zijn en hoge verwachtingen van het instrument hebben. Zo stellen zij onder andere dat veel meer CO2-reductie mogelijk is dan de bedrijven nu in projecten laten zien. Maar dat kost volgens hen in veel gevallen extra geld dat de opdrachtgever er niet voor over heeft. Het artikel als geheel wijst op enige teleurstelling dat deze en andere verwachtingen niet uitkomen. Een deel van deze teleurstelling zit in de manier van aanbesteden en de rol van opdrachtgevers, een ander deel in wat men verwacht van de werking van de ladder. Dit komt mogelijk door onduidelijkheden in de ladder. Een belangrijk signaal, dat Skao wil oppakken. Als ambitieuze spelers hoge eisen stellen aan de CO2-prestatieladder, maar hun teleurstelling uiten is dat ook op te vatten als een oproep, een kans om de ladder naar een hoger niveau te tillen.

Opmerkelijk aan dit artikel is (en dat komt de Skao vaker tegen) dat van de ladder duidelijk meer effecten worden verwacht, dan de bedoeling waarmee de ladder destijds in de markt is gezet. Als de realiteit achterblijft bij die verwachtingen kan dan ook volgens Skao niet de conclusie zijn dat de ladder niet werkt. Wel dat er verschillende beelden bestaan van – bijvoorbeeld – het tempo van CO2-reductie waar de CO2 -prestatieladder toe zou moeten leiden. Dat een bedrijf in projecten CO2-reductie dient te realiseren staat buiten kijf. Dat is al zo vanaf de lancering van de ladder. Het uitgangspunt is immers altijd geweest: een bedrijf ‘is zijn projecten’. Een bedrijf met een ambitieuze doelstelling kan derhalve zijn projecten niet buiten beschouwing laten, de ladder eist een bedrijfsbrede aanpak.

Uitdiepen

Komende weken gaan Stichting Klimaatvriendelijk Aanbesteden & Ondernemen, eigenaar en beheerder van de CO2-prestatieladder, en Royal Haskoning DHV die het onderzoek uitvoerde gezamenlijk een aantal aspecten uitdiepen. Het onderzoek geeft aan dat de verwachtingen over de effecten van de ladder in projecten die met CO2-gerelateerd gunningsvoordeel verkregen zijn uiteen lopen. Door helderheid te scheppen wat de ladder beoogd wordt in een vervolgartikel uitgediept welke verwachtingen reëel zijn. Daarnaast is er onduidelijkheid over de wijze waarop de eisen uit het handboek doorwerken in de met CO2-gerelateerd gunningsvoordeel verkregen projecten. Dat wordt inzichtelijker gemaakt, samen met Royal Haskoning DHV dat dit onderzoek heeft uitgevoerd. Omdat Royal Haskoning DHV ook veel auditoren opleidt, zijn er misschien nog andere belangrijke aspecten te noemen. Skao wil dit traject gebruiken als input voor de doorontwikkeling van de CO2-prestatieladder.

Henriëtte Former, Senior adviseur duurzaam ondernemen en klimaatbeleid bij Royal Haskoning DHV

Gijs Termeer, Projectmanager CO2-prestatieladder bij Skao

Reageer op dit artikel