nieuws

‘Zomaar bouwen niet meer van deze tijd’

bouwbreed Premium

Wil je bouwen in Gelderland, dan moet je iets toevoegen. Gedeputeerde Josan Meijers gaat voor kwaliteit. Maar hoe borg je die als het wethouders te heet onder de voeten wordt?

Thomas van Belzen

– PvdA’er Meijers is sinds november gedeputeerde wonen, ruimte en water in de provincie Gelderland. Ze kwam in de plaats voor Co Verdaas, die staatssecretaris werd. Dat avontuur duurde maar even. Een declaratiekwestie kostte hem de kop. Meijers belt nog regelmatig met hem. Gewoon om even te sparren. “Het gaat goed met hem.”

“Of het moeilijk is om Co Verdaas op te volgen? Nee, dat vind ik niet. Co was een visionair,

was een visionair, ik bouw voort op zijn plannen en maak ze concreet en voer ze uit.”

Dit verhaal gaat niet over Co Verdaas. Al legde hij een belangrijk fundament voor het nieuwe denken in Gelderland. Productieafspraken maken plaats voor kwaliteitscriteria. Voor visieloze bouwplannen, waarvan er twaalf in een dozijn zitten, is geen plek meer.

“In het verleden zeiden we: je mag zoveel woningen bouwen per gemeente en we horen wel wat je plan wordt. Waar we naar toe willen is: wat is de behoefte? Waar bouw je voor? Hoe plaats je woningen in de ruimte? Het gaat niet alleen meer om wonen. Per gemeente zal die behoefte verschillen. Het is voorlopig afgelopen met de oorspronkelijke plannen voor woningbouw en kantorenbouw.”

Omgevingsvisie

Gelderland loopt voorop. Meijers werkt aan een omgevingsvisie waarin ruimte is voor flexibiliteit. Niet de aantallen tellen, maar de kwaliteit. Eind van dit jaar klaar moet de visie klaar zijn. “Alle organisaties, corporaties en gemeenten mogen er wat van vinden. Nog steeds kunnen ze hun ideeën met ons delen. In april verschijnt een eerste concept op internet. Online kun je straks inzoomen op allerlei kaarten.”

Hoe de omgevingsvisie er precies uit komt te zien, wil Meijers nog niet kwijt. Dat er iets gaat veranderen is duidelijk. Vooral gemeenten die bouwkavels buiten de stad aankochten gaan dat merken. “Zolang er nog ruimte is in de stad, gaan we geen open ruimtes bebouwen. Dat is gelijk een probleem, want veel gemeenten hebben grond gekocht rondom de steden voor woningbouw, nieuwe winkels en bedrijventerreinen. In twee jaar tijd veranderde de wereld echter snel. Zo neemt het internetwinkelen een enorme vlucht. Dat betekent iets voor de binnenstad. Nieuwe winkelparken maken is dan niet zo slim. Ik zeg niet dat je nooit buiten de stad mag bouwen, want er kan een goed verhaal bij zitten. Zomaar bouwen is niet meer van deze tijd. Je zult eerst moeten nadenken over de toekomstige situatie.”

Harde klappen

Het verhaal klinkt veelbelovend, maar misschien ook wat naïef. Hoe verdeel je de koek onder verlieslijdende gemeenten als afspraken over aantallen ontbreken? Wethouders verdienen aan bouwplannen. “Ja, er zullen harde klappen vallen. Maar gemeenten hebben nu ook al problemen of zien ze aankomen. Wij proberen ze te helpen om oude plannen door te lichten en te kijken wat er wel mee mogelijk is. Het is ook verdraaid moeilijk. Iedere gemeente zegt een kavel te hebben en daar te willen bouwen. Wij moeten ervoor zorgen dat gemeenten niet elkaars vliegen afvangen. Een bouwplan van de ene gemeente kan nadelig uitpakken voor de andere. Die onderlinge concurrentieslag willen we juist niet meer. Het gaat om de doelen. Elk toekomstig bouwplan moet bekend zijn bij omliggende gemeenten. Niet meer ieder voor zich. Gemeenten realiseren zich dat ook. Bovenal moet je elkaar soms wat gunnen. En ja, ik heb een stok achter de deur. Plannen die niet passen binnen de afspraken kan de provincie terugfluiten.”

Wat te doen met de aangekochte kavels waar gemeenten verlies op zullen lijden? Meijers heeft daar ideeën over. “In een provincie als Utrecht kun je misschien kijken naar de uitgiften van volkstuintjes. Onze provincie is natuurlijk al groener en ruimer, bij ons zul je het tijdelijk misschien moeten zoeken in zonneakkers of in bioteelt. Je moet iets met de terreinen die leeg liggen.”

De gedeputeerde ziet ook andere kansen. Zo wordt er al langer nagedacht over de aanleg van nieuwe brede dijken (deltadijken) die de waterrijke regio niet alleen beschermen tegen overstromingen, maar waarop ook ruimte is voor woningbouw of recreatie. “Voor de bredere uiterwaarden geldt hetzelfde. Daar kun je bouwen op terpen.”

Meijers deelt niet alleen de lakens uit, ze helpt gemeenten en ontwikkelaars ook waar dat kan. “Wij hebben een impulsplan wonen, om initiatieven in de steden te stimuleren. Een project komt voor een maximale subsidie van 5 ton per jaar in aanmerking. Dat kan net het verschil maken. Een half jaar geleden zijn we begonnen. Direct gaven we de eerste en de tweede tranche uit.”

De subsidieregeling loopt nog een paar jaar door. Niet denken dat je zomaar geholpen wordt: “Een project moet iets toevoegen aan de regio. Iets voor ouderen of voor starters. Een plan dat leegstand of milieuhinder voorkomt, gooit ook hoge ogen.”

Reageer op dit artikel