nieuws

‘Kloof architect/bouwer: belegen cliché’

bouwbreed Premium

Architecten en aannemers. Noem ze in één adem en de clichés vliegen over tafel. Over ontwerpen die niet te bouwen zijn of veel te duur worden. Of van aannemers die maar aanrotzooien.

Zoals vaker met clichés, zit er een kern va n waarheid in, constateert Emile Quanjel. Hij is naast architect/consultant, lector Innovatie en Bouwproces aan de Academie voor bouw & Infra van de Avans Hogeschool in Tilburg. Sinds kort mag hij zich ook doctor noemen, hij promoveerde aan de TU Eindhoven op het proefschrift Collaborative Design Support over de samenwerking tussen architecten en aannemers

De twee partijen hebben verschillende taken in het bouwproces maar krijgen daarbij indringend met elkaars werk te maken. “Ze hebben ook”, onderstreept hij, “een gedeelde maatschappelijke taak.” Daarom moeten ze hun kennis en inzichten beter met elkaar delen. “Nog te veel bestaat een kloof tussen de mensen die iets bedenken en de mensen en organisaties die dat vervolgens moeten uitvoeren. Dit leidt tot faalkosten en minder goede gebouwen voor de opdrachtgevers en gebruikers.”

Het wijzende vingertje heffen naar elkaar, biedt in zijn ogen geen oplossing. “Ik ben er nooit van uitgegaan dat één partij schuldig is. Allemaal hebben ze mogelijkheden om te werken aan verbetering. Klanten zitten bovendien niet te wachten op de onderlinge problemen tussen verschillende bloedgroepen en soorten professionals. Die willen mooie en goede gebouwen. Daarvoor beter samenwerken, is onze eigen opdracht.”

Boezem

Architecten, zijn eigen beroepsgroep, moeten wat hem betreft zeker ook de hand in eigen boezem steken. Zij zijn degenen die, aan het begin van een traject, zaken goed in gang moeten zetten. Ongerijmdheden leiden in volgende schakels van het proces tot problemen. Daarom dienen architecten andere partijen in een vroeg stadium erbij te halen. “Om te laten zien: wat is de opgave en hoe kunnen we die samen oplossen. Dat aankunnen, vergt competenties. Iets waaraan architecten kunnen werken.”

De waarde zien van elkaar en elkaar als gelijkwaardig erkennen, vin dt hij een belangrijke opdracht. “Een aannemer weet veel over zijn vakgebied. Hij kent de methodes om zaken in de praktijk aan te pakken, heeft verstand van de logistiek op de bouwplaats en ook over het latere onderhoud van gebouwen. Dat kan een architect nooit allemaal weten. Omgekeerd zien aannemers vaak niet hoe complex het ontwerpen van een gebouw is.”

Een verwijt kan het nauwelijks zijn, meent hij. “Zolang partijen weinig laten zien aan elkaar, kunnen ze elkaar niet helpen.” Kennis levert wat hem betreft meer op dan meningen over elkaar. “Het uitwisselen van informatie is belangrijk, maar ook belangrijk is het om dat dan te doen op een manier die de ander begrijpt.”

Trainingen

De Tilburgse lector onderzocht voor zijn promotie de gewoontes in de praktijk tijdens trainingen die waren georganiseerd in samenwerking met brancheorganisaties. Om te voorkomen dat deelnemers hun gedrag aan zijn onderzoekende blik zouden aanpassen, hield hij het onderzoeksdoel voor zich. Geen nood voor de cursisten, meent hij. Dit soort trainingen helpt en zijn dus sowieso niet voor niets. Effectiever vast ook, overweegt hij, dan het lezen van wetenschappelijke teksten die relatief moeilijk te lezen zijn. Laat staan dat de inhoud ervan makkelijk te vertalen zou zijn voor de dagelijkse praktijk.

Trainingen zijn in zijn ogen één van de stappen om ontwerpers en uitvoerders via andere wegen dan zijn boek het licht te laten zien. Oftewel: te veranderen van tegenpolen in geoliede teams. “Nodig daarvoor is”, onderstreept hij, “dat we continu blijven werken aan competenties van zowel professionals als studenten.”

Op de Tilburgse hogeschool moeten toekomstige aannemers en ontwerpers vast het goede voorbeeld geven. “We hebben nog veel te veel schotten staan tussen de afstudeerrichtingen. Daaraan zijn we wat aan het doen. H et is zelfs een van de belangrijkste veranderingen waarmee we bezig zijn.” Hij hoopt dat andere vakopleidingen hetzelfde doen.

Reageer op dit artikel