nieuws

Kamer blijft zoeken naar 
alternatief voor Wet Hof

bouwbreed Premium

De Wet Hof blijft de gemoederen bezighouden. Vooral de oppositie zoekt naar alternatieven waarbij de houdbaarheid van de overheidsfinanciën overeind blijft staan maar lagere overheden wel investeringsruimte houden.

Volgens de wet, die overigens pas tegen de zomer in de Tweede Kamer behandeld zal worden, moeten gemeenten, provincies en waterschappen hun bijdrage leveren in het terugdringen van het financieringstekort. Daartoe is een norm vastgesteld voor het tekort dat die overheidslagen mogen hebben. In onderhandelingen is die norm wel iets minder strak geworden.

Een dergelijke norm zorgt niettemin voor problemen. Zo kent de rijksoverheid een kasstelsel voor haar boekhouding, terwijl lagere overheden werken met een baten- en lastenstelsel. Zeker bij investeringen is dat op zich verstandig. Het Rijk houdt daar echter geen rekening mee.

In de praktijk kan dit betekenen dat bijvoorbeeld gemeenten geen grote infrastructurele investeringen meer mogen doen ook al hebben ze het geld op de plank liggen. Door het rijksstelsel word t de investering direct in één jaar geboekt en kan zo zorgen voor overschrijding van het tekort. Vreemd is dat wel omdat de investering vaak over meerdere jaren uitgesmeerd betaald wordt, iets waar het baten- en lastenstelsel wel rekening mee houdt.

Initiatief

Het is dan ook geen wonder, mede door andere bezuinigingen die de lagere overheden treffen, dat er stemmen opgaan in de Kamer om een alternatief te verzinnen. Als eerste stap is op initiatief van CDA-Kamerlid Eddy van Hijum het Bureau Onderzoek en Rijksuitgaven van de Kamer gevraagd om een snel onderzoekje. Dat heeft opgeleverd dat de Wet Hof strenger is dan de Europese Unie oorschrijft. Het vaststellen van een tekortnorm voor lagere overheden is niet nodig.

Sterker nog, de Wet Hof was eigenlijk helemaal niet nodig. De Wet financiële verhoudingen decentrale overheden bevatte al een artikel die het rijk de mogelijkheid geeft in te grijpen bij lagere overheden als de beruchte EMU-norm van 3 procent wordt overschreden.

Ook het probleem van de twee verschillende boekhoudstelsels is oplosbaar. De Raad voor de financiële verhoudingen heeft daar eerder al op gewezen. Zo is het mogelijk om aparte tekortafspraken te maken voor bepaalde investeringsuitgaven. Daarbij gaat het vooral om uitgaven die over meer jaren uitgesmeerd zijn of over investeringen die gefinancierd worden uit vermogen van de decentrale overheden. Ook kan gedacht worden aan een EMU-saldo vereffeningssysteem. Daarbij richten de overheden een EMU-saldobank op waarbij de saldi kunnen worden vereffend zoals dat nu bij emissienormen gebeurt.

Het is in dit licht bezien opmerkelijk dat een meerderheid van gemeenten, provincies en waterschappen toch akkoord is gegaan met het onderhandelingsresultaat. Contre coeur , dat wel, maar toch. Wel stellen ze een aantal voorwaarden, zoals niet verder belast worden bij eventuele komende ombuigingen (gemeenten) en duidelijkheid over de investeringsruimte na 2015 (waterschappen).

Of dit voor de gehele Tweede Kamer voldoende is, zal binnenkort al blijken als gesproken gaat worden over het onderhandelingsakkoord.

Reageer op dit artikel