nieuws

‘Wat ik van de begroting vind? Penny wise, pound foolish’

bouwbreed

De Miljoenennota mag dan grotendeels een uitvoering zijn van de afspraken in het Lenteakkoord, de maatregelen roepen ongemeen veel chagrijn op bij alle partijen in het veld. Van de gemeenten tot de afbouwers en de waterbouwers tot de corporaties. Zelden waren de reacties zo zuur. Overal moet de broekriem aangehaald worden. Minieme lichtpuntjes kunnen deze grauwe rijksbegroting nauwelijks opfleuren.

Aedes

Hoofdschuddend kijkt corporatiekoepel Aedes naar de extra bezitsbelasting voor woningcorporaties. “Misschien lost het kabinet een begrotingsprobleem op, maar op de lange termijn is het echt dom”, reageert Aedes-voorzitter Marc Calon.

“Dat geld kunnen corporaties niet meer investeren in nieuwbouwplannen. Als er geen huizen gebouwd worden zitten bouwvakkers, verhuizers en schilders werkloos thuis met en uitkering.”

Woningbouwverenigingen moeten vanaf volgend jaar voor iedere woning een heffing betalen. In 2013 moet dit 5 miljoen euro opleveren. In 2014 legt het RIjk een rekening neer bij de corporaties van 800 miljoen euro. Het plan komt nog uit de koker van het kabinet-Rutte. “De woningmarkt heeft op korte termijn een stimulans nodig. In de praktijk zien we daar weinig van terug.”

Vereniging van Waterbouwers

Onder waterbouwers zijn weinig fans voor de nieuwe begroting. Ze zijn onaangenaam verrast door de bezuiniging op het Deltafonds, dat tot gisteren nog werd gevrijwaard van bezuinigingen. “Dat heeft gevolgen hebben voor het niveau van veiligheid. Een niveau dat toch al onder druk staat”, stelt Fries Heinis, directeur van de Vereniging voor Waterbouwers. De voorgestelde bezuinigingen op natte infrastructuur zullen volgens de waterbouwers dure bezuinigingen blijken. “Als deze bezuinigingen doorgang vinden moeten we een effectieve en efficiënte invulling zoeken.” Niet alleen de waterbouwers, ook de Deltacommissaris en de waterschappen hebben zich kritisch uitgelaten over de bezuinigingen.

Het Rijk krijgt in de branche wel de handen op elkaar voor de voortzetting van het topsectorenbeleid. “De waterbouw investeert via de topsector Water onder meer in opleidingen. Het fonds stimuleert export en innovatie.”

Fosag/NOA

Branchevereniging voor onderhouds- en afbouwsectoren Fosag/NOA maakt zich zorgen. De stijgende loonkosten door onder meer de stijging van de ziekenkostenpremie en de gestegen premie voor het algemeen werkloosheidsfonds. Ook het plan om de eerste zes maanden WW-uitkeringen bij ondernemingen neer te leggen zien ze niet zitten. Niet alle mkb-bedrijven zijn namelijk in staat dit op te brengen. Fosag/NOA hoopt dat het nieuwe kabinet de forensenbelasting terugdraait. De verduurzamingsmaatregelen zijn onvoldoende. 20 Miljoen euro voor zonnepanelen en 70 miljoen euro voor het energiefonds is ‘strooigoed’ en geen gestructureerde aanpak.

Bouwend Nederland

De hele woningmarkt dreigt stil te vallen, sombert een verontrust Bouwend Nederland, de grootste vertegenwoordiger van Nederlandse bouwers. “Op deze manier gaat de bouwsector een hoge prijs betalen voor het terugdringen voor het overheidstekort”, stelt bouwvoorman Elco Brinkman. Het land moet niet bezuinigen, maar investeren in de verdiencapaciteit. De voorwaarde voor economische groei is een goede en goed onderhoudeninfrastructuur. Starters die niet in beweging kunnen komen, mensen dreigen te blijven zitten met een restschuld en corporaties kunnen niet meer investeren. De bouwkoepel pleit voor rust rond de hypotheekrenteaftrek, “zodat consumenten weten waar ze de komende jaren aantoe zijn”.

De miljarden bezuinigingen op infrastructuur zorgen direct voor uitstel. 2013 en 2014 worden voor grote en kleine infrabedrijven heel zware jaren, voorspelt de brancheorganisatie. “Met name door de combinatie van rijksbezuinigingen, minder budget bij provincies en gemeenten en de btw-verhoging.” De kwaliteit van de infrastructuur loopt terug door deze forse bezuinigingen. “Het effect is vergaande economische schade, verslechtering van de dienstverlening aan burgers en bedrijven en nog meer klappen voor de werkgelegenheid in de bouwsector.”

Bouwend Nederland bepleit het terugdraaien van de structurele bezuinigingen van 200 miljoen euro per jaar op infrastructuurprojecten vanaf 2013.

“We moeten juist jaarlijks 100 miljoen euro extra investeren in beheer en onderhoud van dijken, wegen spoor- en vaarwegen”, stelt Brinkman. Hij maakt zich zorgen over het verplicht schatkistbankieren voor provincies en gemeenten. “Terwijl investeringen juist nodig zijn, krijgen deze overheden juist beperkingen opgelegd.”

Een van de lichtpuntjes voor de bouwsector is de 70 miljoen euro die beschikbaar is voor energiebesparende maatregelen. “Dit is in deze tijd uniek, want het is de enige post waar extra geld is uitgetrokken.” Voorlopig heeft Bouwend Nederland zijn hoop gevestigd op de formatiebesprekingen. Mogelijk verdwijnen een aantal pijnlijke maatregelen dan alsnog van tafel.

FNV Bouw

De werknemersorganisatie voor bouwers ziet de maatregelen met lede ogen aan. “In ieder geval zijn er drie dramatische ontwikkelingen”, reageert vice-voorzitter Charley Ramdas. “De AOW gaat vanaf volgend jaar omhoog. Er wordt onvoldoende rekening gehouden met mensen in zware beroepen, daar ben ik woest over”, reageert hij. “Het is ook penny wise, pound foolish. Want het betekent dat straks veel mensen met een versleten rug arbeidsongeschikt worden.” Ronduit onfatsoenlijk vind hij de versoepeling van het ontslagrecht. “Als gevolg van de crisis staan veel mensen nu op straat die nog dezelfde dag mogen terugkomen als zogenaamd zelfstandige. Het is het bewijs dat je het ontslagrecht niet hoeft te versoepeln als je van elkaar af wilt.” Straks kunnen werknemers achteraf hun ontslag aanvechten. “Onfatsoenlijk, kostbaar, plus zonde van de tijd die je liever besteedt aan het zoeken naar een nieuwe baan.” Daarnaast vindt hij de forensentaks pijnlijk. “Bouwers hebben geen vast werkplek. Ze werken op veel verschillende werkplekken en maken veel kilometers. Gemiddeld krijgen bouwers 2000 tot 2400 euro per jaar kilometervergoeding. Daar betaal je straks loonbelasting over. Het wordt namelijk bij je loon opgeteld. Dat heeft ook nog eens gevolgen voor subsidies zoals huurtoeslag en kinderopvangtoeslag.”

Uneto-VNI

De koepelorganisatie voor de installatiesector is overwegend tevreden met de maatregelen in de rijksbegroting. Een uitzondering voor de bouwbranches. Ze zijn gelukkig met het nieuwe fonds voor energiebesparing in de bestaande bouw van 70 miljoen euro. De koepel is echter bang dat de PvdA en de VVD dit plan alsnog van tafel willen halen. “En dan is de aandacht voor duurzaamheid wel heel mager. Ook in de tekst van de miljoenennota is er weinig aandacht voor verduurzaming.”

Ook is de sectorvertegenwoordiger blij dat er meer aandacht is voor technisch onderwijs. Door de huidige trends van verduurzaming, vergrijzing en ouderen die langer thuis blijven wonen gaat de installatiebranche een rooskleurige toekomst tegemoet. Het onderwijs is daarvoor belangrijk. “Het extra geld voor onderwijs moet op de juiste plekken terecht komen. Niet bij de studie vrijetijdsmanagement, maar bij maatschappelijk relevante opleidingen waar behoefte aan is, zoals installatietechniek.”

Neprom

De ontwikkelaarsbranche Neprom ziet een woningmarkt in grote problemen. “Er vindt momenteel een kaalslag plaats”, waarschuwt voorzitter Jan Fokkema. “Er is een langetermijnvisie nodig. Het consumentenvertrouwen moet hersteld.” Vooral de maatregelen voor de hypotheekrenteaftrek moeten daarvoor teruggedraaid worden. “Dat is essentieel om de woningmarkt aan te jagen. De markt zit nu vast op de financiering. Starters zijn essentieel om de woningmarkt op gang te brengen. Maar met deze maatregelen komen ze minder snel in aanmerking voor een hypotheek, dus blijven ze zitten in de huursector. Desastreus.”

Volgens Fokkema meten de hypotheekmaatregelen teruggedraaid worden. “We moeten niet nu, maar na de crisis de aflossingsvrije hypotheken afschaffen en dan voor zowel bestaande als nieuwe gevallen.”

Hij is blij met de ruimte om huren te verhogen, waardoor meer in de geliberaliseerde huursector geinvesteerd wordt. “Maar het schatkistbankieren bedreigd de investeringscapaciteit van gemeenten.”

IPO

IPO-voorzitter Johan Remkes ziet geen heil in het verplicht schatkistbankieren en de wet-Hof.” Het doet af aan de economische kracht.”

VNG

Volgens de Vereniging voor Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft het vlottrekken van de woningmarkt meerjarige zekerheid nodig. Keuzes ontbreken, vinden de gemeenten. Bovendien moet de investeringscapaciteit van corporaties op peil blijven net als de budgetten voor stedelijke vernieuwing.

En juist de woningbouwproductie moet gestimuleerd worden. Weinig goeds hebben de gemeenten over voor de wet-Hof en het schatkistbankieren.

“Dat zijn grote schadeposten”, aldus Jorritsma. “Het beperkt de investeringsmogelijkheden van decentrale overheden.” Ook zijn de gemeenten het niet eens met de korting voor RUD’s in het gemeentefonds. Ze zijn wel tevreden over het doorzetten van de decentralisatie.

Waterschappen

De waterschappen zijn onprettig verrast door de bezuiniging in het Deltafonds. Tot 2028 schrapt het fonds 600 miljoen euro. Een maatregel die niet in het Lente-akkoord stond. “Extra besparingen hebben onvermijdelijk gevolgen voor het waterbeheer in Nederland”, reageert UVW-voorzitter Peter Glas. Ook de extra btw-verhoging voelen de waterschappen in hun portemonnee. “In tegenstelling tot gemeenten en provincies worden wij voor die extra belastingen niet gecompenseerd.” Jaarlijks investeren de waterschappen voor ongeveer 1 miljard euro in waterveiligheid, waterbeheer en afvalwaterzuivering.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels