nieuws

Achtergrond Voor aanpak krimp bestaat niet één simpele oplossing

bouwbreed

In Nederland maken we ons inmiddels druk om een enkel procentje bevolkingsdaling. In het voormalige Oost-Duitsland ligt de krimp al tegen de 20 procent en wordt 40 procent verwacht.In Potsdam hield het Europese programma DART (Declining, Ageing en Regional Transformation) zijn slotcongres. Eén ding is daar duidelijk geworden: de deelnemende regio’s hebben veel van elkaar geleerd en vooral dat er niet één simpele oplossing is.

“Er is niet één model en één oplossing. Een oplossing die gisteren nog werkte, doet dat vandaag niet meer”, zo weet staatssecretaris Tina Fischer van Brandenburg. Zij weet waar ze het over heeft. Van de 13 regio’s die aan het programma deelnemen, waaronder Zuid-Limburg, is Brandenburg de snelst krimpende regio met een inmiddels 19,9 procent kleinere bevolking.

Op bijna een steenworp afstand van de plaats van handeling, de kanselarij van de premier van Brandenburg, wordt de nieuwe monumentale Landsdag van Brandenburg door BAM Deutschland gebouwd. Gelegen onder de rook van Berlijn is ook niet heel Brandenburg slachtoffer van krimp, maar daar is het probleem niet minder groot door.

Na de constatering dat er niet één oplossing is, blijkt er in ieder geval wel een randvoorwaarde te zijn voor mitigering van de effecten van krimp en dat is een goede infrastructuur. Daarbij gaat het niet alleen om fysieke infrastructuur als wegen en spoor, maar ook om scholen, zorg en andere voorzieningen. Daar zit ‘m vaak de kneep. Als er onvoldoende volk is, hebben voorzieningen vaak geen bestaansrecht meer.

Buiten Europa is daar ook ervaring mee, bijvoorbeeld in de provincie Quebec in Canada waar de noordelijke regio, twee maal de oppervlakte van Frankrijk en wel 40.000 inwoners, weliswaar niet krimpt, maar waar het draagvlak voor voorzieningen niet bepaald groot is. Daar krijgen huisartsen een bonus van 5 tot 30 procent als ze zich vestigen in achterafstreken. De 5 procent halen ze als ze minstens 500 kilometer van een ziekenhuis wonen.

Niet bepaald een voorbeeld waar de Europese krimpregio’s veel mee kunnen. Neen, dan scholen. Naarstig wordt door de diverse regio’s gezocht naar de oplossing van te weinig leerlingen per school met name in het landelijk gebied. Daarbij wordt zeker ook gedacht aan e-learning en virtuele scholen, een oplossing die Canada ook kent, tot universitair niveau zelfs.

Ook is duidelijk dat een krimpende bevolking gecombineerd met vergrijzing waar alle regio’s eveneens mee te maken hebben, nog een behoorlijke bouwopgave gaat vragen. De toegankelijkheid van gebouwen en woningen levensloopbestendig maken zijn maar twee zaken die geregeld moeten worden. Of het aanbrengen van liften in lage woongebouwen die er nu nog geen hebben. Soms kan dat vanwege bouwregelgeving niet eens.

Eén ding maakte Tillmann Stenger, lid van de Raad van Bestuur van de Brandenburgse Investeringsbank en trekker van DART, duidelijk. Wat er ook verzonnen wordt om krimp het hoofd te bieden, zonder de Europese fondsen lukt het nooit. Daarvoor zal het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling in ieder geval aangepast moeten worden. Dat kan nu nog te weinig worden gebruikt voor demografische projecten. De aanwezige Europarlementariër Kerstin Westphal kan daar wat aan doen.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels