nieuws

‘Bonus vooral een verworven recht’

bouwbreed

Ook in jaren van dalende omzetten en krappe winsten keren bedrijven in de bouwsector forse bonussen uit aan hun bestuurders. Dat roept de vraag op of er nog wel een relatie bestaat tussen de variabele vergoeding en de prestaties van een onderneming.

Hoe bete r een bedrijf rendeert, hoe hoger de bonus voor de bestuurder zal uitvallen. En andersom: hoe lager de winst, hoe lager ook de bonus. Althans, dat is wat je zou verwachten. Bij Berenschot weten ze echter wel beter. Het adviesbureau deed onlangs onderzoek naar de beloningen bij vijftig beursgenoteerde bedrijven en kwam tot een opmerkelijke conclusie: de hoogte van de uitgekeerde bonussen staat nauwelijks nog in relatie tot de winstcijfers van de ondernemingen. Sterker nog, steeds vaker worden de financiële prestaties in dat opzicht genegeerd.

Acht concerns die het afgelopen jaar met een verlies afsloten, zo ontdekte Berenschot, keerden hun topman ‘gewoon’ een bonus uit. Van gemiddeld 212.000 euro.

“Deze cijfers laten zien dat de kortetermijnbonus niet gerelateerd is aan de prestaties van veel bedrijven”, zegt Berenschot-onderzoeker Christian Gort. “De bonus lijkt overwegend een middel om topbestuurders aan de onderneming te binden.”

Prikkel

Vol gens Gort zou de bonus toch vooral een prikkel voor bestuurders moeten zijn om een stapje extra te zetten voor zijn aandeelhouders. “Maar dat is kennelijk niet meer zo”, constateert Gort. “Bestuurders halen misschien wel meer genoegdoening uit de rol die ze vervullen dan uit hun bonus. De bonus lijkt daarmee een verworven recht te zijn geworden.”

Ook in de bouw en aanpalende sectoren lijkt die vlieger op te gaan, maakt onderzoek van Cobouw duidelijk. Zo kregen drie Heijmans-bestuurders bonussen tot 112.000 euro, terwijl het Brabantse bouwconcern afgelopen jaar een nettoverlies leed van 37,5 miljoen.

Bij BAM ontving topman Nico de Vries een extra vergoeding van 336.000 euro. Het bouwconcern wist in 2011 zijn winst weliswaar flink te verhogen, het resultaat lag nog altijd ruim 200 miljoen onder dat van 2007. In dat jaar ontving de toenmalige bestuursvoorzitter Joop van Oosten een bonus van 330.000 euro.

Grontmij zag als enige af van de bonusuitkering. Volgens het ingenieursbureau zou een extra vergoeding dit jaar niet op zijn plaats zijn gezien de moeilijke periode die onderneming doormaakt, zowel bestuurlijk als financieel. Overigens zagen de, inmiddels vertrokken, bestuurders Sylvo Thijssen en Mel Zuydam wel hun salaris met 10.000 euro stijgen tot respectievelijk 428.000 en 335.000 euro.

Criteria

D e weinig consistente relatie die Berenschot waarneemt tussen bonus en prestatie, houdt ook verband met het groeiend aantal criteria dat voor de variabele vergoedingen wordt opgesteld door de bedrijven. Hun jaarverslagen maken duidelijk dat de bonus allang niet meer afhankelijk is van de financiële resultaten alleen.

Zo houdt BAM bijvoorbeeld ook rekening met de behaalde besparingen op de CO 2 -emissie, de verbetering van de veiligheid en de verdergaande afvalreductie. Andere bedrijven hechten, zeker in deze tijd, extra waarde aan de mate waarin de bestuurders in staat zijn gebleken de organisatie aan te passen aan de veranderde marktvraag. Ook meer persoonlijke onderwerpen, zoals leiderschap en visie, worden door de ondernemingen tegenwoordig meegewogen bij de vaststelling van bonussen.

Blauwdruk

Hoe wordt omgegaan met bonussen, bepalen de bedrijven overigens nog altijd zelf. Een blauwdruk bestaat er ook niet, al wordt vaak wel aansluiting gezocht bij ondernemingen met eenzelfde omvang en risicoprofiel.

De raad van commissarissen stelt de criteria voor de bezoldiging op en vervat deze in het zogenoemde remuneratiebeleid.

De vrijheid in het vaststellen van bonussen heeft als gevolg dat ook de maximale hoogte ervan per bedrijf flink kan verschillen. Ballast Nedam hanteert een maximum van 33 procent van het vaste salaris. Arcadis gaat niet verder dan 60 procent; Fugro keert maximaal 100 procent uit. BAM en Heijmans hebben de grens bij 150 procent van de vaste vergoeding gelegd.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels