nieuws

Afspatten beton vergroot risico instorten bij brand

bouwbreed

Het toevoegen van polypropyleenvezels aan beton kan het risico van het instorten van constructies als gevolg van brand beperken. Dat stellen twee studenten van de Hogeschool Rotterdam, opleiding bouwkunde, in hun afstudeerscriptie over de brand die op 13 mei 2008 de faculteit Bouwkunde van de TU Delft verwoestte.

Onderzoekers pleiten voor bescherming bestaande constructies

Wiebe Scheffer en Jeroen van de Werfhorst, inmiddels afgestudeerd, dingen met hun studie mee naar de Scriptieprijs 2012 van VVBA (Vereniging van Brandveiligheidsadviseurs) en NIFV (Nederlands Instituut Fysieke Veiligheid). Bij de hogeschool konden ze afstuderen dankzij Efectis, een bureau voor onderzoek en certificering op het gebied van brandveiligheid, dat hun plek faciliteerde.

De onderzoekers komen in hun gedetailleerde rapportage over de brand, die in een dag en een gedeelte van de nacht de veertien verdiepingen tellende hoogbouw van de faculteit in de as legde, tot de conclusie dat een gedeelte van het gebouw is ingestort door het afspatten van delen van de betonnen draagconstructie. Dit geldt voor zowel de vloeren als de kolommen. Vastgesteld is dat vrijwel zeker de kolommen als eerste zijn bezweken, waarna de vloeren door de verticale krachten zijn afgebroken.

Bij het verschijnsel afspatten springen bij brand vanwege de hitte deeltjes van het beton af, waardoor de wapening gedeeltelijk bloot komt te liggen. Hierdoor neemt het beton zodanig in sterkte af dat het bezwijkt. Het toevoegen van polypropyleenvezels aan beton zou volgens de onderzoekers een mogelijke vereiste kunnen worden voor toekomstige betonconstructies. De ontwikkelingen in de betontechnologie maken dit al mogelijk, stellen zij.

Tegelijkertijd, menen ze, moet een oplossing worden gevonden voor de vele bestaande gebouwen met een betonconstructie zoals het faculteitsgebouw had. Op dit punt is volgens de onderzoekers nader onderzoek nodig, maar zien zij een mogelijke oplossing in het aanbrengen van huidwapening. Ook kan het beton worden omwikkeld met een hittewerende bekleding.

Kanaalplaatvloeren

Scheffer en Van de Werfhorst wijzen er in hun scriptie op dat het fenomeen betonspatten momenteel een hot item is in de wereld van brandonderzoek en -werendheid. Efectis probeert meer inzicht te krijgen in het verschijnsel. “Vooral in combinatie met kanaalplaatvloeren kan het gevaarlijke situaties opleveren”, is de stelling. De hoogbouw van het Bouwkundecomplex bestond volledig uit gewapend betonnen kolommen, balken, vloeren en stabiliteitswanden, grotendeels in het werk gestort.

Naar aanleiding van de brand die Bouwkunde verwoestte, doen de onderzoekers ook aanbevelingen omtrent brandpreventie. Zo is bij het universiteitsgebouw aan het licht gekomen dat de rook als gevolg van de brand op de zesde verdieping niet is tegengehouden door de brandcompartimentering. Er bleken geen brandkleppen te zijn geïnstalleerd in de ventilatiekanalen, waardoor deze niet werden afgesloten. Via de leidingschacht heeft de uit brandbare gassen bestaande rook zich onbelemmerd kunnen verspreiden.

Het ontbreken van de brandkleppen was tijdens inspecties niet geconstateerd door de brandweer, stellen ­Scheffer en Van de Werfhorst. “Echter, de TU Delft had hier zelf ook zorg voor moeten dragen.” Ze bevelen aan de controle op het gebied van brandpreventie- en brandwerendheidsvoorzieningen in bestaande gebouwen grondiger uit te voeren. Dat geldt ook voor de aanwezige alarmsystemen: in het faculteitsgebouw was een slechthorende medewerker in eerste instantie niet gealarmeerd omdat optische brandsignalen ontbraken.

Ook vragen de onderzoekers aandacht voor het meubilair in gebouwen. Hieraan worden in Nederland geen eisen gesteld en zijn ook geen keurmerken voorhanden die aangeven of een meubelstuk brandveilig is of niet. “Op landelijk en/of Europees niveau zou hier een oplossing voor moeten komen.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels