nieuws

Peutz studeert op ‘akoestische verbouwing’ van zaal Oosterpoort

bouwbreed

Een verbouwing moet de akoestiek verbeteren van de Groningse concertzaal Oosterpoort. Adviesbureau Peutz uit Mook studeert momenteel op de manier waarop dat kan. Directeur Martijn Vercammen van het bureau hoopt de expertise te kunnen inbrengen die hij opdeed voor zijn proefschrift ‘Geluidconcentratie veroorzaakt door gekromde oppervlakken’ .

Vercammen is met dit proefschrift eerder deze week gepromoveerd aan de faculteit Bouwkunde van de Technische Universiteit Eindhoven. Hij beschrijft onder meer hoe de koepelvormige Tonhalle in Düsseldorf veranderde van een probleemzaal waar niemand wilde spelen, in de beste concertzaal van Noordrijn-Westfalen. “Echo’s bedierven de akoestiek zodanig dat toonaangevende musici er niet meer wilden spelen.” Een renovatie gaf de gelegenheid om ‘de klopgeest’ zoals de echo werd genoemd uit het gebouw te verdrijven. Dat gebeurt met reflectoren die de echo verstrooien. Onderzoek met schaalmodellen leerde welke vorm daarvoor het best voldeed. De reflectoren zitten tussen de zichtbare binnenkoepel uit metaalgaas en de betonnen buitenkoepel. Reflecties worden zijdelings weggestuurd en kunnen geen problemen meer veroorzaken. In de Oosterpoort speelt het probleem dat de zaal is gebouwd voor klassieke muziek, zegt Vercammen. De ruimte wordt tegenwoordig ook gebruikt voor popmuziek. “Daar gaat het wat mis. Muzikanten op het podium hebben door de problemen met de akoestiek ook problemen om elkaar goed te horen.” Dus moeten er oplossingen komen die èn recht doen aan de klassieke muziek èn aan de popmuziek. Deels kan dat met bouwkundige ingrepen en deels met voorzieningen als uitvoering ervan staat voor hem niet gelijk aan gokken op een geslaagde afloop: “Daar doen we niet aan; de oplossing is terdege doorgerekend.”

Op orde

Het laat onverlet dat het lastig is om een mankerende zaal weer akoestisch op orde te brengen. De praktijk leert dat problemen met een cilindervormige zaal wat makkelijker zijn weg te werken dan wanneer de problemen zich voordoen in een koepelvormige zaal. Dan is er geen houden meer aan! Ook een cilindervormige zaal is niet met een paar simpele handelingen vrij van problemen gemaakt. Je kunt niet volstaan met een ander behangetje plakken. Een ingrijpende verbouwing is daarentegen ook niet altijd nodig. De kans op akoestische problemen vermindert wanneer architecten op voorhand rekening houden met wat er zoals kan misgaan. Mis gaat het onder meer met gekromde vlakken. Die komen steeds meer voor in de moderne architectuur omdat ze steeds makkelijker te maken zijn. Geluid wat op zulke oppervlakken reflecteert veroorzaakt focussering. Geluid kan daardoor op bepaalde plekken heel hard klinken, ‘verkleuren’ of een echo krijgen. Vercammen: “De bijbehorende cijfers ontbraken tot nog toe.” Met deze waarden kan tijdig het ontwerp worden aangepast door krommingen te veranderen of reflecterende of diffuserende vlakken aan te brengen. “Zo kun je teleurstellingen en dure wijzigingen na oplevering voorkomen.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels