nieuws

Geluid is meer dan decibellen

bouwbreed

Decibellen alleen zijn onvoldoende om te bepalen of geluid ook overlast oplevert. In Oss beproeven ze een nieuwe methode die rekening houdt met geluidspieken en vooral de niet te onderschatten psychologische factor.

Tien microfoons hangen in het centrum van Oss. Kleine computers zijn het eigenlijk, uitgerust met slimme software waarmee ze geluidwaarden omrekenen naar een overlastniveau dat Laarhoven-index is gedoopt. De index wordt uitgedrukt in een schaal tussen 0 en 50. Nul betekent doodse stilte, 50 staat voor oorverdovende herrie. De microfoons sturen hun bevindingen meteen door naar een centrale dataserver.

De nieuwe index is vernoemd naar voormalig gemeente ambtenaar Loek van Laarhoven van de Brabantse plaats. Die hield zich jarenlang bezig met vergunningen voor de wet geluidshinder en liep daarbij nogal eens tegen de tekortkomingen van die wet aan. Voor sommige locaties kon hij geen vergunning afgeven, terwijl de overlast best te verdragen leek. Op andere plekken leek juist het omgekeerde het geval.

Geregeld kwam Van Laarhoven daarbij geluidadviseur Reinier Vinken van ingenieursbureau Ulehake tegen. Die maakte, namens de vergunningaanvragers dezelfde worsteling door. Gezamenlijk richtten ze onlangs het bedrijf LaX-Geluid op om de methode die de ambtenaar had uitgedacht verder te ontwikkelen en aan de man te brengen.

De microfoons van LaX meten decibels maar registreren ook fluctuaties en pieken. Want de 50 decibels van bijvoorbeeld een drukke verkeersweg worden volgens Vinken waargenomen als een soort achtergrondruis en wekken daarmee minder irritatie dan de evenhoge geluidspiek van een scooterrijder die af en toe de gashendel opentrekt.

Frequenties

Het systeem houdt bovendien rekening met frequenties. Dreunende bassen van house-muziek leveren doorgaans meer boze reacties op dan hogere maar even harde tonen. En dan is er nog het verwachtingspatroon dat mensen hebben op een bepaalde locatie op een bepaald tijdstip. Vinken: “Wie in een drukke uitgaansstraat woont zal sneller bereid zijn wat herrie van het nachtleven te accepteren dan iemand die een paar straten verderop woont. Ook tijdens de jaarlijkse kermis zullen mensen iets meer overlast voor lief nemen.“

Om voor die factor te kunnen compenseren heeft LaX met ondersteuning uitvoerige enquêtes uitgevoerd naar geluidsbeleving. Omwonenden zijn ondervraagd welke geluiden ze storend vinden en welke niet. Elke microfoon is geladen met de uitkomsten van de enquête voor die specifieke locatie. Het systeem vergelijkt de gemeten waarden voortdurend met dat verwachtte geluidsbeeld. Worden overschreidingen geregistreerd dan kan het systeem autom atisch de kroegbazen alarmeren. Verandert er niets dan volgt na een tijd automatisch een sms naar de politie die kan ingrijpen en keihard bewijs achter de hand heeft.

De zachte, subjectieve kant van de LaX-aanpak maken dat het systeem regelmatig geactualiseerd moet worden. De beleving van de buurt verandert na verloop van tijd en dan zullen er nieuwe enquêtes nodig zijn om het systeem opnieuw mee te voeden. Vinken verwacht dat dat eens in de drie jaar het geval zal zijn. Vanwege die heel lokale aanpak laat het systeem zich ook niet ongestraft verplaatsen van de ene naar de andere stad. “Wil Amsterdam LaX in de Pijp toepassen dan zullen we daar apart moeten enquêteren.”

Diverse gemeenten volgen de ontwikkelingen op de voet en overwegen serieus een proef. In Oss zelf gaan ze inmiddels voorzichtig een stapje verder en gebruiken ze de Laarhoven-index ook om voorspellingen te doen ten behoeve van vergunningen voor evenementen en inrichtingsplannen. Laarhoven en Vinken gaan komende zomer naar New York en zullen daar tijdens een internationaal congres een toelichting geven op hun systeem.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels